فلسفه
-
گزارش نشست نقد و بررسی کتاب «چرا از تاریخ درس نمیگیریم»؛
جنگ و صلح در تاریخ
ملایی توانی گفت:در هیچ رویداد تاریخی جستوجوی حقیقت و نگارش یک روایت، بیطرفانهتر از واقعه به اندازه تاریخ جنگها و تاریخ نظامی نیست و این دلایل بسیاری دارد چون نویسنده نظامی بوده است ممکن است یکسری اسناد و مدارک دم دستی داشته باشد اما نمیدانیم که در ذهن فرماندهان چه میگذشت و چه دغدغههایی در سر داشتند؟ و چه چیزهایی برای آنها مهم بود
-
معرفی و تحلیل مجموعه چهارجلدی راهنمای فلسفه و فیلم راتلج در دوشنبههای بخارا
به مناسبت روز سینما، چهلوسومین عصر دوشنبههای بخارا به معرفی و تحلیل مجموعه چهارجلدی راهنمای فلسفه و فیلم راتلج اختصاص یافته است؛ اثری که فلسفه و سینما را در پیوندی نو بررسی میکند.
-
نگاهی به کتاب «نظریه سیاسی و فیلم؛ از آدورنو تا ژیژک»/ داستانهای درون فیلمها و آگاهی سیاسی تماشاگران
کتاب «نظریهی سیاسی و فیلم؛ از آدورنو تا ژیژک» نوشته ایان فریزر را نشر لِگا به چاپ رسانده است. این کتاب، یکی از آثاری است که به شکلی میانرشتهای به پیوند میان نظریهی سیاسی و هنر سینما میپردازد و میکوشد میان این دو حوزهی بهظاهر متفاوت، گفتوگویی زنده و پویا برقرار کند.
-
رمان جدید مادلین تین؛
«کتاب سوابق» افسانهای خیرهکننده درباره مهاجرت
در رمان تازه مادلین تین، «دریا» شهری است که خاطرهها را زنده نگه میدارد و مهاجران را کنار هم جمع میکند تا گذشته فراموش نشود. «کتاب سوابق» با ترکیبی از داستان، فلسفه و تاریخ، سفری پرماجرا میان تبعید، جستوجوی هویت و اهمیت نجات همدیگر را روایت میکند.
-
بازخوانی «نامهای درباب تساهل» اثر جان لاک به سالروز تولد او؛
بنیانگذار لیبرالیسم مدرن
جان لاک (۱۶۳۲-۱۷۰۴ میلادی)، از بنیانگذاران تجربهگرایی و لیبرالیسم مدرن، در دوران پرتلاطم انگلستان زندگی میکرد و شاهد انقلاب شکوهمند ۱۶۸۸ بود که منجر به سرنگونی جیمز دوم، پادشاه کاتولیک شد و ویلیام سوم پروتستان را بر تخت نشاند.
-
بازخوانی «عقل در تاریخ» هگل به مناسبت زادروز او؛
ایران، پلی میان شرق و غرب
هگل شکست ایران از یونان را نه شکست نظامی، بلکه پیشرفت روح جهان میداند که در آن، آزادی شرقی به آزادی یونانی تبدیل میشود. بهباور هگل: «ایران، پلی میان شرق و غرب است».
-
دیدگاههای ویلیام جیمز درباره دین در گفتوگو با حسین کیانی:
به سوی هسته اصلی دین
ویلیام جیمز میخواهد ساده و مستقیم به سراغ نحوه مواجهه انسان با امر دینی برود و ببیند از منظر روانشناسی چه اتفاقی برای انسان در تجربه احوال دینی رخ میدهد.
-
«بحران علوم اروپایی» در گفتوگو با طالب جابری؛
بازگشت به زیست جهان
طالب جابری، مترجم آثار فلسفی، در گفتوگویی درباره کتاب بحران علوم اروپایی و پدیدارشناسی استعلایی تأکید کرد: فهم آثار هوسرل بهسبب قلم سنگین و تحولات مداوم مفاهیم او کار سادهای نیست، اما شاید همین تحول و گشودگی پروژۀ فکری او بخشی از جذابیت پدیدارشناسی باشد؛ روشی که بیش از آنکه پاسخ بدهد، خواننده را با پرسشهای بنیادین مواجه میسازد.
-
نگاهی به دانشنامه علایی به مناسبت روز بزرگداشت ابنسینا؛
پزشک فیلسوف، حکیم جامعالاطراف
در روزگاری که غزنویان فلسفه را سرکوب میکردند، ابنسینا با نوشتن «دانشنامه علایی» بهزبان فارسی، آن را به اطلاع عموم مردم رساند. این کتاب بر فیلسوفان غربی مانند توماس آکویناس تأثیر گذاشت و در دوران رنسانس اروپا ترجمه شد.
-
سی و یکمین سالگرد فیلسوف شفاهی در گفتوگو با بهروز فرنو؛
دعوت فردید به بازجست اصالت حکمت ذوقی قدیم
بهروز فرنو گفت:پرسش حکمی و دعوت به تفکر در نزد مرحوم فردید، تکلیفی تاریخی بوده است که در سیر گذشت از فلسفههای قدیم و جدید غرب و با باز جست اصالت حکمت ذوقی قدیم و باز تعریف آن در وضع کنونی تفکر مابعد مدرن، مباحث به تحقق رسیده است.
-
گزارش تصویری
اتاق فردید؛ یادداشتهای فیلسوف در حبس گرد و غبار
خانه قدیمی سید احمد فردید امروز زیر نظر بنیاد او اداره میشود، اما تنها یک اتاق کوچک از آن به یاد فیلسوف جنجالی باقی مانده است. در قفسههای همان اتاق، هنوز کتابهایی با حاشیهنویسیهای شخصی فردید دیده میشود؛ یادداشتهایی که پردهای از پیچیدگیها و دغدغههای فکری او را نشان میدهند. از این چهره پرحرفوحدیث، نشانههای شخصی اندکی برجا مانده است؛ یادگارهایی ساده و نهچندان منظم که روایتگر زندگی و اندیشه او هستند. /عکاس:معصومه احمدی
-
درباره «سفر فلسفی در جستجوی معنای زندگی» اثر یووال لوری؛
برای آنها که میخواهند فکر کنند
یووال لوری در مقدمه کتاب بهروشنی اعلام میکند که این اثر برای کسانی نوشته شده است که میخواهند فکر کنند، نه آنان که در جستوجوی آرامش یا ایماناند.
-
نوشتار یک استاد دانشگاه درباره دوگانه جنگ یا صلح؛
راه سوم: پیروزی پایدار با خرد، شجاعت و صبر استراتژیک
محمد فنایی اشکوری، استاد حوزه و دانشگاه به بررسی جنگ یا صلح پرداخته و ابعاد آن را از منظر فلسفی و تاریخی بررسی کرده است.
-
یادداشت حسین انتظامی درباره کتاب «راهنمای فلسفیِ زیستن»؛
پیروزی بر ابتذال زندگی روزمره
به قول لوک فری، فلسفه دیگر آن چیزی نیست که زمانی معرفت عمومی مینامیدند. فلسفه یعنی یادگیری زیستن، یادگیری نترسیدن از چهرههای مختلف مرگ یا به زبان سادهتر: یادگیری پیروزی بر ابتذال زندگی روزمره.
-
«چشماندازهایی جدید از هانری کربن» در گفتوگو با احمد بستانی ؛
هانری کربن همچنان زنده است
اهمیت کتاب این است که اولاً این نخستین متنی است که معرفی قابل توجهی از اندیشه و میراث کربن به زبان انگلیسی بهدست داده است، دوم آنکه نویسندگان اثر جایگاه او را از دیگر وجوه و جنبهها بهمثابه متخصص باطنیگرای، فیلسوف، دینشناس، اندیشمند نوافلاطونی یا نظریهپرداز حوزه هنر، خارج از حوزه مطالعات اسلامشناسی در زمینهای گستردهتر مورد توجه قرار دادهاند.
-
گزارش تصویری
بزرگداشت شیخ اشراق
بزرگداشت شهابالدین یحیی سهروردی، معروف به شیخ اشراق صبح امروز (چهارشنبه ۸ مرداد) با حضور چهرههای برجسته حوزه فلسفه، عرفان و تمدن اسلامی در تالار حکمت مرکز اسناد و کتابخانه ملی برگزار شد. /عکاس:معصومه احمدی
-
مروری بر «پرسیدن مهمتر از پاسخ دادن است»؛
فلسفه، نه دانستن، که پرسشگری است
کتاب دریچهای به جهان فلسفهورزی سقراطی است که در آن نه پاسخ، که پرسش، سرچشمه دانایی است.
-
انجمن و مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران برگزار میکند؛
فلسفه به وقت جنگ
انجمن حکمت و فلسفۀ ایران و مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران در تاریخ ۸ مرداد ۱۴۰۴ نشستی با عنوان "فلسفه به وقت جنگ" برگزار میکنند
-
نگاهی به کتاب «تاریخ مبارزات فلسفی در شوروی»؛
ماتریالیسم تاریخی زیر درفش استالین
کتاب «تاریخ مبارزات فلسفی در شوروی از ۱۹۲۲ تا ۱۹۳۱»، پژوهشی مستند و دقیق درباره یکی از پرتنشترین و پیچیدهترین دهههای حیات فکری در اتحاد جماهیر شوروی است. رنه زاپاتا، فیلسوف و مورخ، با اتکا به اسناد تاریخی و منابع دستاول، تحلیلی جامع از کشمکش میان فلسفه مارکسیستی و جریانهای فلسفی دیگر در سالهای نخستین دولت بلشویکی ارائه میدهد.
-
بازخوانی «بیست تز در باب سیاست»؛
در ستایش امر سیاسی
انریکه دوسل در این کتاب، سیاست را بهمثابه کنش حیاتبخش، همبستگیزا و آزادیبخش مطرح میکند. اثر، آینه جهان پس از امپریالیسم، نئولیبرالیسم و مدرنیته غربمحور است.
-
مروری بر «خطا بر قلم صنع؟»؛
زلزله در باورهای تئولوژیک
کتاب، روایتی صمیمی، جسورانه و در عین حال فلسفی از یکی از کهنترین و پیچیدهترین چالشهای ایمان دینی است: «چرا شر وجود دارد؟» اثر حاضر با نگاهی تلفیقی از فلسفه دین، فلسفه اخلاق و تجربه زیسته میکوشد باور به خدای اخلاقی را با واقعیات دردناک شرور جهان آشتی داده، مسئله شر را از ارتفاعات انتزاعی به کوچه و خیابان، به مترو و صف نان، و به اتاق قرنطینه کرونایی بکشاند.
-
معرفی و بررسی کتاب «راهنمای تراژدی»؛
تراژدی از منظر دین، فلسفه و تاریخ
این اثر شامل ۲۸ مقاله از محققان مشهور از رشتههای مختلف، از جمله ادبیات کلاسیک، ادبیات انگلیسی، درام، انسانشناسی و فلسفه است و تفاسیر تراژدی را از طریق دین، فلسفه و تاریخ بررسی میکند
-
مروری بر «نظریه احساسات اخلاقی» نوشته آدام اسمیت؛
ناظر بیطرف
کتاب «نظریه احساساتی اخلاقی» نوشته آدام اسمیت در 1759 منتشر شده و تلاش میکند به این پرسش پاسخ دهد که چرا انسانها، با وجود خودخواهی طبیعی، در پی خیر عمومی هستند و چه نیروهایی ما را وامیدارند که از رنج دیگری اندوهگین و از نیکبختیاش شاد شویم.
-
یک پژوهشگر فلسفه مطرح کرد؛
دوستی قابلاعتنا از نظر ارسطو بر مبنای فضیلت است
خراسان رضوی - یک پژوهشگر فلسفه گفت: دوستی قابلاعتنا و احترام از نظر ارسطو، دوستیِ بر مبنای فضیلت است. چراکه ریشه در فضیلت دارد و به یودایمونیا میانجامد. پس باید با دیگر افراد، براساس همین فضیلتها رابطه برقرار کنیم.
-
نگاهی به کتاب «تاملاتی بر فلسفه تاریخ»؛
تاریخ در ترازوی فیلسوفان
کتاب «تاملاتی بر فلسفه تاریخ» یک تحلیل انتقادی از فلسفه تاریخ است که به بررسی و نقد دیدگاههای مختلف درباره تاریخ و روندهای تاریخی پرداخته است. هدف اصلی نویسنده ارائه فهمی عمیقتر از مفاهیم فلسفی تاریخ و نقد نظرات موجود در این زمینه است.
-
گفتوگوی «ایبنا» با کارگردان نمایش «کاسپار»:
«کاسپار» جایگاه عجیبی در تئاتر مدرن دنیا دارد/ هانتکه در این اثر به شدت ساختارشکنی کرده است
در «کاسپار» زبان نهتنها وسیلهای برای فهمیدن دنیا، بلکه ابزاری برای تحمیل نظم، محدودیت و انطباق است؛ هانکه در این اثر روایت خطی و شخصیتپردازی کلاسیک را کنار میگذارد، زبان در این نمایش فقط برای پیشبرد داستان نیست، بلکه خودش موضوع اصلی است.
-
به مناسبت سالمرگ عنایتالله رضا؛
ماجرای بیگانگی انسان
عنایتالله رضا در کتاب «مارکسیسم و ماجرای بیگانگی انسان» میکوشد با نگاهی تحلیلی و نقادانه به یکی از مفاهیم بنیادین اندیشه مارکسیستی یعنی «بیگانگی» بپردازد
-
بهقلم نصرالله پورجوادی؛
«در نگاه ایرانشهری» منتشر میشود
اثر جدید این فیلسوف و عرفانپژوه معاصر را نشر اگر منتشر خواهد کرد.
-
راجر اسکروتن، فیلسوف بریتانیایی مطرح کرد:
چرا به محافظهکاری در جهان مدرن نیاز داریم؟
راجر اسکروتن در کتاب «معنای محافظهکاری» پاسخ میدهد که در دنیای آشوبزدهی مدرن، این رویکرد با حفظ سنتها و نهادهای آزمونپسداده، به مثابه سپری در برابر ازهمگسیختگی اجتماعی و بحران هویت عمل میکند و به جامعه ثبات و معنا میبخشد.
-
«فلسفه اپیکوری» در گفتوگو با مجتبی پردل؛
فلسفهای برای رسیدن به آرامش روان
فلسفه اپیکوری تلاش میکند انسانها را از ترسها و اضطرابهایی مثل ترس از مرگ و خدایان خلاص کند. اپیکور به دنبال آرامش ذهنی (آتاراکسیا) است و معتقد بود لذت عقلانی و دوری از درد، کلید خوشبختی است.