فلسفه
-
نقد فلسفهٔ انتزاعی و دعوت به تفکر متعهد؛
از فیلسوف برج عاجنشین تا فیلسوف دردمند
محمد فنایی اشکوری نوشت: ما با دو سنخ فیلسوف روبرو هستیم: فیلسوف بیدرد و برج عاجنشین که فلسفه را محدود به مباحث انتزاعی میداند، و فیلسوف دردمند، متعهد و مسئول که حکمت را چراغی برای تفسیر هستی و وسیله ای برای تغییر جهان به سوی نیکی میشناسد.
-
اهمیت رمزگشایی مفاهیم در گفتوگو با ابراهیم فتوت؛
هرمنوتیک، فلسفه زندگی است
فتوت معتقد است: «زیمرمن در این کتاب موفق شده پیچیدهترین مفاهیم فلسفی را بدون آنکه از عمقشان کاسته شود، بهزبانی «روایتگونه» و قابلفهم بیان کند».
-
نگاهی به کتاب «تاملات پاسکالی» اثر پیر بوردیو؛
ادای دین جامعهشناس به فیلسوف
تاملات پاسکالی حاوی تاملات یکی از مهمترین جامعهشناسان عصر ماست. این کتاب به رابطه فلسفه و جامعهشناسی میاندیشد، نقدهای مهمی بر دانشگاهیان و فیلسوفان مطرح میکند و جایگاه جامعهشناسی را تبیین میکند. این کتاب به آثار فراوانی ارجاع میدهد و حاوی جملاتی طولانیست که ویرگول و نقطهویرگولهای زیادی دارند. نثر بوردیو، مفصل و دقیق است.
-
نگاهی به آثار برگزیده و شایسته تقدیر حوزه دین و اندیشه کتاب سال؛
از «مبداء و معاد» تا «سرمایهداری مرد»
در گزارش حاضر نگاهی خواهیم داشت به آثار برگزیده و شایسته تقدیر چهل و سومین جایزه کتاب سال که صبح امروز یکشنبه ۱۹ بهمنماه سال جاری در تالار وحدت برگزار خواهد شد.
-
نگاهی به کتابی از لارنس اسونسن که با دو ترجمه منتشر شده؛
از آزادی خیال تا فلسفه آزادی
«فلسفه آزادی» تلاشی است برای فهم این پرسش که «آزادی چیست؟» پرسشی که در عین بداهت، یکی از گنگترین، پیچیدهترین و بعضاً فریبندهترین واژگان در تاریخ اندیشه است.
-
در سومین نشست تخصصی مدرس ابنسینا؛
نظریه اخلاق سنمحور ابنسینا بر پایه متون مکتوب بازخوانی شد
اصفهان- فروغ السادات رحیم پور، دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان با تمرکز بر آثار فلسفی و طبی شیخالرئیس، به بازخوانی نظریهای منسجم درباره تحول اخلاق انسان در مراحل مختلف زندگی پرداخت و ظرفیت متون کلاسیک فلسفه اسلامی را برای خوانش معاصر برجسته کرد.
-
جایگاه و رویکردهای رشته فلسفه علوم اجتماعی در آموزش عالی اروپا؛
یک ضرورتِ بنیادین برای اعتباربخشی به علوم انسانی
آنچه از رصد فضای آکادمیک اروپا برمیآید این است که فلسفه علوم اجتماعی در غرب، یک رشته «لوکس» نیست؛ بلکه یک ضرورتِ بنیادین برای اعتباربخشی به علوم انسانی محسوب میشود.
-
اندیشههای ابنسینا بررسی شد؛
معنای زندگی در فلسفه ابنسینا/ از کتاب قانون تا اخلاق زیست انسانی
اصفهان-دانشیار گروه فلسفه دانشگاه اصفهان با واکاوی اندیشه ابنسینا در پیوند طب، اخلاق و فلسفه، تاکید کرد: در دستگاه فکری شیخالرئیس، سعادت انسانی بدون شناخت بدن، مزاج و سبک زندگی قابل تبیین نیست و کتاب قانون، مقدمهای برای فهم اخلاق و معنای زندگی بهشمار میآید.
-
یادداشتی از حکمتالله ملاصالحی؛
من میاندیشم پس هستم؟ یا من هستم پس میاندیشم؟
حکمتالله ملاصالحی نوشت: اگر میدانستیم و میفهمیدیم در کجای تاریخ، فرهنگ، جامعه و جهانی که درآن به سرمیبریم ایستادهایم، همدلانهتر و صمیمانهتر زندگی میکردیم به گوش هوش سخن هم را میشنیدیم و اندیشه و ایمانی فروزانتر و دستی تواناتر در گشودن گره کارها داشتیم و با دلی دلیرتر و سینهای ستبرتر در آوردگاه رویارویی با مخاطرات گام مینهادیم.
-
یادداشتی در حاشیه انتشار کتاب «نظرم عوض شد»؛
حرف مرد یکی نیست!
پس از خواندن کتاب «نظرم عوض شد»، نه تنها با تغییر عقیده خود کنار خواهید آمد و تغییرات بعدی که اکنون محال میدانید را پذیراتر خواهید شد، بلکه با سوالاتی نظیر اینکه چرا چیزهایی زیادی را که در کتابهای مختلفی خواندهاید فراموش میکنید کنار خواهید آمد. جولین بارز در جوابی صریح و کوبنده میگوید که خیلی طبیعی و بدیهی است که آنچه را قبلا با شور و یقین شدیدی باور داشتید به دست فراموشی بسپارید تا چیز جدیدی که اکنون باور دارید و صادقانهتر و ژرفتر میپندارید را جایگزین آن کنید.
-
از سوی انتشارات هاویر؛
«رابطه نفس و بدن از نظر صدرا» منتشر شد
لرستان - کتاب «رابطه نفس و بدن از نظر صدرا» تالیف «فرزانه کرمی» از سوی انتشارات هاویر منتشر شد.
-
نگاهی به کتاب «از فیلسوف بپرس»؛
سادهترین پرسشها ارزش اندیشیدن دارند
اولاسف برخلاف بسیاری دیگر از نویسندگان فلسفه عمومی، به دنبال «سادهسازی» فلسفه نیست، بلکه میخواهد نشان دهد که فلسفه از اساس گفتوگو میان انسانها و نه خطابهای از سوی دانای کل است. وی با الهام از پروژهای شهری در بروکلین، گفتوگوهایی را گرد آورده که در آنها شهروندان عادی از او پرسشهایی درباره عشق، خدا، اخلاق، مرگ، عدالت، و حتی سگها میپرسند.
-
بازخوانی «کتاب: علیه تابوی اینکه بدانیم کیستیم»؛
«من جداگانه» توهمی بیش نیست
بهشدت نیاز داریم وجودمان را بهترتیبی احساس کنیم که با واقعیتهای فیزیکی مطابقت داشته باشد و بر اساس بیگانگی که نسبت به جهان داریم، غلبه کند.
-
درباره کتاب «از فیلسوف بپرس» نوشته یان اولاسف؛
فلسفه در میدان زندگی روزمره
کتاب بر این نکته پای میفشارد که فلسفه دشوار است، پر از بنبست و تردید، اما ناممکن نیست. اگر فلسفه گاه بر لبه پوچی حرکت میکند، دلیلش این است که با بنیادیترین پرسشهای انسانی سروکار دارد. و درست به همین دلیل، هنوز هم میتواند برای هر یک از ما معنادار و ضروری باشد.
-
نگاهی به جهان اقتباسی کارگردان شهیر مجارستانی؛
اقتباس برای «بلا تار» راهی به سوی سینمای فلسفی بود
اقتباس در سینمای بلا تار بهمثابه ترجمه ادبیات به زبان تصویر و سینما است. او هرگز به اقتباس بهعنوان انتقال خط روایی یا بازآفرینی تصویری پیرنگ نگاه نمیکرد.
-
بهمیزبانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار میشود؛
علم و ایمان در اندیشه دریدا
نشست «علم و ایمان در اندیشه دریدا» روز چهارشنبه، ۱۷ دیماه ۱۴۰۴ در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار میشود.
-
از سوی پژوهشکده تاریخ و فلسفه علم؛
اولین همایش ملی فلسفه پزشکی و علوم انسانی سلامت برگزار میشود
همایش ملی فلسفه پزشکی و علوم انسانی سلامت به همت پژوهشکده تاریخ و فلسفه علم پژوهشگاه علوم انسانی و همکاری موزه ملی تاریخ علوم پزشکی و سایر نهادهای علمی و دانشگاهی کشور در تهران برگزار میشود.
-
بازخوانی «افراطگرایی» در گفتوگو با حسین شیخرضایی؛
ذهن افراطگرا در برابر شواهد جهان بیرون بسته است
بهباور شیخ رضایی: «کسام توضیح میدهد افرادی وجود دارند که فارغ از اینکه به چه باور دارند یا چه روشی را اتخاذ میکنند، ذهنیت افراطی دارند، یعنی از هر چیزی دفاع کنند، بهشکل افراطی دفاع میکنند. در واقع، افراطگرایی روانشناختی یا ذهنیت افراطگرایی مربوط به محتوای فکری آنها نیست، بلکه مربوط به نحوهای است که آنها باورهایشان را حفظ میکنند. اصولاً ذهنشان در برابر شواهد از جهان بیرون بسته است».
-
بازخوانی اندیشه هانری برگسون در گفتوگو با سیداشکان خطیبی؛
فیلسوفِ مؤسس
بهباور خطیبی: «اگرچه میتوان پیوندِ برگسون را با دیگر جریانهای فکری تاریخ فلسفه آشکار کرد و پی گرفت، نمیتوان او را به این زمینهها فروکاست و ذیل دستهای خاص جای داد. حتی ذیل «برگسونیسم»!.
-
نگاهی به کتاب «با تروتسکی در تبعید»؛
وفادارترین سایه
لئون تروتسکی (۱۸۷۹–۱۹۴۰)، در کنار لنین، یکی از معماران اصلی انقلاب اکتبر روسیه، بنیانگذار ارتش سرخ، و نظریهپرداز انقلاب دائم بود. او پس از مرگ لنین، در کوران مبارزه قدرت با ژوزف استالین، بازنده نهایی شد.
-
کتاب «فلسفه ورزش؛ نگاهی از منظر عاملیت انسان» منتشر شد؛
فلسفیدن درباره ورزش
در این کتاب تلاش شده تا پاسخی نظاممند به ضرورتِ اندیشهورزی در مورد ورزش ارائه شود. این اثر، سفری فکری است که از بازخوانی دیدگاههای فیلسوفان بزرگ تاریخ، از افلاطون و کانت گرفته تا سارتر و بوبر، درباره ورزش و جایگاه آن در حیات انسانی آغاز میشود، اما نوآوری آن، قرار دادن ورزش در چارچوب یک نظریه در باب «عمل انسانی» (Human Agency) است.
-
جستارهایی در باره فلسفه، پژوهش، و آموزش علم؛
چه شد که ایرانیان از نظر علمی فاصله عظیمی با غربیها پیدا کردند؟
به گواهی تاریخ، ایرانیان به مدت چندین سده پیشتاز علم و فلسفه و هنر بودهاند و سهم عظیمی در تولید دانش و هنر داشتهاند و هیچ کشور اسلامی دیگر از این لحاظ به پای ایران نمیرسد. اگر زمانی ایران ابرقدرت علمی جهان اسلام بود، دلیلی ندارد که اکنون هم نباشد، و جایگاه عمدهای در علم و دانش نوین پیدا نکند، زیرا عناصر فرهنگی و ملی آن هنوز پابرجاست
-
روشهای بررسی اندیشههای فیلسوفان با استفاده از متون اصلی؛
کند و کاو در فکر فلسفی
مهمترین چیز، روشمند بودن فرآیند تحقیق است. شما باید بتوانید به وضوح نشان دهید که چگونه از متن به نتیجهگیری رسیدهاید، از چه مراحلی گذر کردهاید و چگونه از تفسیرهای شخصی خود در برابر شواهد متنی دفاع میکنید.
-
نگاهی به کارنامه مترجم نامدار فلسفه در گفتوگو با حسینعلی نوذری؛
سهولت فلسفهخوانی را مدیون فولادوند هستیم
بهگفته نوذری: «میبینید که ایشان چه تکنیکها، شگردها، چموخمها، و شیوههای مشخص و متدهای بسیار جالب، زیبا، بدیع و ابتکاری را در امر ترجمه بهکار میگیرند، بهگونهای که وقتی خواننده آثار ایشان را در دست میگیرد، با آنها اخت میشود و شروع میکند به خواندن».
-
گزارش تصویری
دیدار با آقای مترجم
گزارش تصویری پیش رو مجموعهای از عکسهای این دیدار صمیمانه است، ثبت لحظاتی کوتاه اما ماندگار در کنار یکی از بزرگان اندیشه معاصر ایران
-
کانون جهان ایرانی دانشگاه تهران برگزار میکند:
ترجمهناپذیر در فلسفه
نشست «ترجمهناپذیر در فلسفه: از تصویر برگسون تا استعاره بلومنبرگ» روز یکشنبه ۷ دی ماه ۱۴۰۴ ساعت ۱۵ در تالار استاد عباس اقبال آشتیانی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران برگزار میشود.
-
یادداشتی از افسانه نجاتی، پژوهشگر و مترجم فلسفه؛
الگویی پنهان برای بودنِ انسان
میلاد نه واقعهای استثنایی، بلکه الگویی پنهان برای بودنِ انسان است: اینکه معنا، نه از راهِ قدرت، که از راهِ پذیرش حاصل میشود؛ اینکه هستی، در ژرفترین لایهی خود، با فروتنی سخن میگوید. هر تولد، حاملِ امکانی است که همزمان، وعده و خطر را در خود دارد؛ و تا زمانی که چنین امکانی—حتی به نحوی لرزان—پدیدار میشود، زمان به تمامی بسته نمیشود و زندگی، هرچند بیاطمینان، همچنان ادامه مییابد؛ نه در غیابِ رنج، بلکه در آگاهی از آن.
-
نگاهی به «فلسفه دوستی» اثر الکساندر نهاماس؛
دوست «منِ دیگر» است
شاید هنوز در تعریف دوستی سردرگم باشیم، چه آنکه ارسطو باور داشت دوست، منِ دیگر است اما احتمالاً حقیقت کامل در ناتوضیح مونتنی است که گفت اگر اصرار کنند که بگویم چرا دوستت دارم، فقط میتوانم بگویم که «چون تو، تو بودی، چون من، من بودم.»
-
ادریس رنجی در سالمرگ هردر، اندیشمند عصر روشنگری؛
جایی میان روشنگری و رمانتیسم
بهباور ادریس رنجی: «هردر پدر مفاهیم مرتبط ملیگرایی، تاریخگرایی و روح ملی و یکی از رهبران شورش رمانتیک در برابر کلاسیسم، خردگرایی و ایمان به قدرت مطلق روش علمی است».
-
انجمن علمی روانشناسی دانشگاه تهران برگزار میکند؛
نشست «فلسفه علوم شناختی»
نشست «فلسفه علوم شناختی» روز سهشنبه ۲ دیماه، ساعت ۱۳ تا ۱۵ در دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران برگزار میشود.