انتشارات کرگدن
-
تبیین سازوکاری اجتماعی در گفتوگو با محمدعلی صفرپور؛
در ستایش شرم
بهگفته صفرپور: «در این کتاب، روش شناسایی و نقد روایتها را با بهره بردن از مهارتهای تفکر نقادانه فرا میگیریم و سعی میکنیم روایتهای ناکارامد را تغییر دهیم. شناسایی خطاهای شناختی ذهن که سوگیری ما را نسبت به این روایتها تشدید میکنند بخش دیگری از این فرایند است».
-
گفتوگو با احسان اژدری درباره «تقلای اراده در عصر لذتگرایی»؛
اراده در زندگی روزمره
بهگفته اژدری: «هدفِ فلسفه پرداختن به مسائل اساسی انسان است. اما گاهی نظریهپردازی فیلسوفان و اندیشمندان در این حوزه چنان پیچیده میشود که از فهم مخاطبان عادی فاصله میگیرد و آنان را با این نظریهها و مفاهیم بیگانه میکند. گاهی پیدا کردن ارتباطی مستقیم میان این پیچیدگیها با نیازمندیهای افراد عادی دشوار میشود. هدف ما کاستن از این پیچیدگی، و ملموس و عینی کردن مفهوم «اراده» برای استفاده در زندگی روزمره است.»
-
«روانشناسی اخلاقی تحسین» در گفتوگو با فاطمه مهرزاد؛
مواجهه اصیل با دیگری
بهگفته فاطمه مهرزاد: «مواجهه اصیل با دیگری و تحسین کردن فضایل او بستری برای گفتوگو و نزدیک شدن افراد به یکدیگر فراهم میکند، برخلاف خشم که معطوف به حذف است. اما وجود این پتانسیل مثبت در تحسین، مانع از آن نمیشود که هشدار دهیم تحسین کردن دیگری نباید از او بت بسازد و وارد وادی تملقگویی غیرانتقادی شود.»
-
بررسی جریانهای نوین تفسیری در گفتوگو با زهرا اخوانصراف؛
تفسیر اسلامی نیازمند بازاندیشی و بازسازی است
زهرا اخوانصراف گفت: من در این پژوهش، از این پیشفرض آغاز کردهام که گذار از تفسیر سنتی به تفسیر مدرن، در روزگار ما تا حد زیادی اجتنابناپذیر است و تفسیر اسلامی نیازمند بازاندیشی و بازسازی است.
-
تاریخنگاری متمایز فیلسوف لهستانی در گفتوگو با محسن کرمی؛
زیبایی بهمثابه مواجهه انسان با جهان و با خویشتنِ خویش
تاتارکیهویچ، در نخستین مرحله فعالیت فکری خود، درگیر پرسشهایی بود که در زمره بنیادیترین مسائل فلسفه اخلاق و فلسفه زندگیاند: پرسش از نیکروزی، از کیفیت زیستن، از نسبت انسان با ارزش، و از معنای زندگی در افق تجربه انسانی.
-
ایدئالیسم تحلیلی در گفتوگو با محمدمهدی نورالهی راوری؛
من در حال دیدن جهان هستم
بهگفته مترجم: «در زندگی روزمره، ما معمولاً در نوعی همپوشانیِ ناآگاهانه با جهان زندگی میکنیم و مسئلهای احساس نمیکنیم. اما هر بار که توجه عمیقتری پیدا میکردم، این واقعیت برایم آشکار میشد که «من در حال دیدن جهان هستم»—و همین دیدن، با نوعی ناآرامی و حتی ترسی عمیقتر همراه بود—ترسی که میتوان آن را نوعی مواجهه اگزیستانسیال با خودِ مسئله واقعیت دانست».
-
مروری بر «تاریخ زیباییشناسی» بهقلم ووآدیسواف تاتارکیهویچ؛
فیثاغورس، افلاطون و ارسطو چه چیزی را زیبا میدانستند؟
«تاریخ زیباییشناسی» در سه فصل، زیباییشناسی دوره باستان، زیباییشناسی دوره کلاسیک، و زیباییشناسی یونانیمآبانه را تبیین میکند. تاتارکیهویچ در این کتاب، از خاستگاههای شعر و هنرهای تجسمی تا زیباییشناسی نزد مشاهیری چون فیثاغورس، افلاطون و ارسطو را در مقابل دید مخاطب قرار میدهد.
-
تبیینی نو از مسئله تجربه دینی در گفتوگو با سیدمحمد عمادیحائری؛
کوچ تجربه دینی به فلسفه ذهن و زبان
بهگفته عمادیحائری: «طبق نظریۀ لیکاف، هیچچیز از زندگی ما از استعاره رها نیست و بنابراین، برخلاف نظریههای قبلی، استعاره امری صرفاً زبانی و محدود به برخی از کاربردها نیست؛ بلکه در همۀ زندگی ما جاری و ساری است و منشأ آن هم ذهن و فکر است که سپس در زبان بازنمایی میشود. اینجاست که برخلاف نظر بسیاری از فیلسوفان زبان دهههای قبل، استعاره نه تنها نقطۀ ضعف زبان دینی نیست بلکه اساساً هیچ زبانی از استعاره رهایی ندارد.»
-
دوراهی مشهور فلسفه اخلاق در گفتوگو با کیوان شعبانیمقدم؛
تفکر فلسفی روی ریل قطار
بهباور شعبانیمقدم: «ترامواپژوهی ما را به تأملی فراتر از محاسبات ساده کمّی و فراتر از جزماندیشیهای وظیفهگرایانه، بهسوی درکی عمیقتر از پیچیدگی زندگی اخلاقی رهنمون میشود.»
-
اخلاق رسانههای دیجیتال در گفتوگو با رحمان شریفزاده؛
قواعد خشک و امر و نهی در فضای دیجیتال کارآمد نیست
بهگفته شریفزاده: « اس معتقد است که در فضای پیچیده و متغیر دیجیتال، ارائه قواعد خشک کارآمد نیست. بهجای آن، او خواننده را تشویق میکند تا خود به تحلیل موقعیتهای اخلاقی بپردازد. این رویکرد باعث میشود مخاطب بهجای پیروی کورکورانه از قوانین، توانایی تصمیمگیری اخلاقی مستقل پیدا کند.»
-
ضرورت «بخشش» و موهبتهای آن در گفتوگو با ترانه خداویردی؛
راهی برای سبکتر زیستن، آزادتر نفسکشیدن
بهگفته ترانه خداویردی: «کتاب یادآوری میکند بخشش بیش از آنکه هدیهای به خطاکار باشد، هدیهای به خود انسان است؛ راهی برای سبکتر زیستن، آزادتر نفسکشیدن و بازپسگرفتن زندگی از گذشتهای که دیگر نمیتوان آن را تغییر داد.»
-
رساله سمپوزیوم نوشته افلاطون در گفتوگو با هادی جعفری؛
انقلاب افلاطون در تاریخ فرهنگ یونان باستان
هادی جعفری گفت:در سمپوزیوم افلاطون، موسیقی و رقص در کار نیست و بهجای تفریح، هر میهمان مأمور میشود که یک خطابه فلسفی درباره اروس (خدای عشق) تنظیم کند. این تصمیم افلاطون، در واقع یک بیانیه فلسفی و کمابیش انقلابی در تاریخ فرهنگ یونان باستان به شمار میرود. در این سمپوزیم، اروس، نهفقط یک نوع احساس شخصی، بلکه یک نیروی برانگیزاننده آموزش فضیلت و آفریننده نوعی گفتمان فلسفی به شمار رفته است.
-
درباره کتاب «ترامواپژوهی» تألیف و ترجمه کیوان شعبانیمقدم؛
چالشهای اخلاقی سوزنبان
مقدمه کتاب با «مسئله تراموا» دوراهی معروفی در فلسفه اخلاق آغاز میشود: «تصور کنید کنار خطآهن ایستادهاید و یک تراموای در حـال حرکـت را در نزدیکیتان میبینید. ظاهراً ترمزهای تراموا از کار افتاده اسـت. کمی جلوتر، پنج نفر به ریل بسته شدهاند که در صـورت برخورد با تراموا، مرگشان حتمی است. شما کنار سوزن قطار ایستادهاید: اگر اهرم را فشار دهید، تراموا به مسیر فرعی منحرف میشود که شوربختانه آنجا نیز یک نفر به ریل بسـته شـده است. چهکار باید بکنید؟»
-
کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «موهبتهای بخشودن» اثر شوارتزنگر پرت؛
یاد بگیریم ببخشیم
کتاب، داسـتانهایی درباره بخشـش اسـت، از کسـانی که ممکن اسـت آنـان را بشناسـید و افـراد دیگـری کـه شـناختی از آنـان نداریـد. بهباور مولف: «تمامی آنان میتواننـد درسهـای ارزشـمندی بـه مـا بدهند».
-
کتاب اندیشه در ۱۴۰۴- «هوشمصنوعی و خلاقیت»؛
ماشین یا خلاقیت؟!
در خلاقیت، عنصری غیرعقلانی و معماگونه وجود دارد که کنترل آن و نیز دست یافتن به درکی روشن از منشأ یا سازوکار لحظههایِ جادویی موسوم به «اورِکا» را دشوار میسازد. اما هوش مصنوعی با آرزوی شبیهسازی ذهن انسان، در حال دگرگون کردن این چشمانداز است.
-
بازخوانی «افراطگرایی» در گفتوگو با حسین شیخرضایی؛
ذهن افراطگرا در برابر شواهد جهان بیرون بسته است
بهباور شیخ رضایی: «کسام توضیح میدهد افرادی وجود دارند که فارغ از اینکه به چه باور دارند یا چه روشی را اتخاذ میکنند، ذهنیت افراطی دارند، یعنی از هر چیزی دفاع کنند، بهشکل افراطی دفاع میکنند. در واقع، افراطگرایی روانشناختی یا ذهنیت افراطگرایی مربوط به محتوای فکری آنها نیست، بلکه مربوط به نحوهای است که آنها باورهایشان را حفظ میکنند. اصولاً ذهنشان در برابر شواهد از جهان بیرون بسته است».
-
«اخلاق هوش مصنوعی» در گفتوگو با علیرضا ثقهالاسلامی؛
چاقوی دو لبه هوش مصنوعی
اینکه بهرهبرداری از سیستمهای هوش مصنوعی در خدمت بهبود زندگی و خیر اجتماعی در جوامع انسانی قرار بگیرند یا برخلاف آن در خدمت زیان و شر اجتماعی در جوامع انسانی قرار بگیرند، به نوعی مسئله کلاسیک «استفاده دوگانه» است. این مسئله صرفاً درباره هوش مصنوعی صادق نیست، بلکه درباره بسیاری از مصنوعات تکنولوژیکی ساده و پیچیده قابل درک است. از «چاقو» هم میتوان برای جراحیهای پزشکی استفاده کرد و هم میتوان برای قتل انسانها از آن سوءاستفاده کرد.
-
بازخوانی «اخلاق هوش مصنوعی»؛
انقلاب اطلاعاتی و اخلاق دیجیتال
کتاب نهتنها مبانی اخلاقی سیستمهای هوشمند را تحلیل میکند، بلکه با رویکردی نوین، تفکیک میان عاملیت و هوش را بررسی کرده است.
-
صبح پنجشنبههای بخارا برگزار میکند؛
بررسی کارنامه نشر کرگدن
نشست بررسی کارنامه نشر کرگدن، بهمناسبت انتشار دویستمین کتاب این نشر برگزار میشود.
-
«گفتوگو درباره خدا» در گفتوگو با کامران شهبازی؛
مرزهای جهان من، مرزهای زبان من است
کامران شهبازی گفت: قالب گفتوگو برای فلسفه دین از این حیث اهمیت و ضرورت دارد که میتواند یخهای فکری را آرامآرام خرد نموده و پویایی بیشتری به مباحث دینی برگرداند.
-
نگاهی به کتاب کتاب «جستارهای زیباییشناسی» دیوید هیوم؛
هنر برای هیوم بازتاب عاطفه و تجربه انسانی است
کتاب «جستارهای زیباییشناسی» دیوید هیوم مجموعهای ارزشمند از هشت جستار مستقل است که دیدگاههای فیلسوف برجسته اسکاتلندی را در زمینه هنر، ذائقه و زیبایی به خواننده ارائه میدهد.
-
«حق» در گفتوگو با امیرحسین خداپرست؛
پلی میان ارزشهای اخلاقی و اصول بنیادین اجتماع و سیاست
مفهوم حق در طول تاریخ تفکر سیاسی و فلسفی بشر کارکردهایی گوناگون داشته است. گاهی نماد فردگرایی رادیکال بوده است، گاهی ابزار مقابله با استبداد، گاه زبان اعتراض اقلیتها و گاه ابزاری برای تثبیت نظم موجود.
-
از سلسله نشستهای صبح پنجشنبههای بخارا؛
نقد و بررسی «مخنویسپلاس»
این نشست ساعت 10 صبح پنجشنبه 22 خردادماه ۱۴۰۴ در تالار خلیجفارس فرهنگسرای نیاوران برگزار میشود.
-
گپوگفتی خودمانی با رضا ابوتراب، نویسنده «مخنویس»؛
آنچه مینویسید تا ابد دست از سرتان برنمیدارد
رضا ابوتراب: داستان نوشتن من درست در شبی شروع شد که داشتم از مطب به خانه برمیگشتم و در ترافیک همت در حال فکر کردن به مطلب جالبی بودم
-
گفتوگو با مترجم «زندگینامه خودنوشت» پدر نظریه تکامل؛
داروین بدون سانسور
در دورانی که جامعه با حجم بالای اطلاعات، شبهعلم، و تعارضهای فکری روبرو است، شناخت زندگی کسی مثل داروین ما را به تأنی، شکورزی مسئولانه و صبوری در مسیر کشف و پذیرش واقعیت دعوت میکند؛ کاری که تدریجی، پیچیده و اغلب پرهزینه اما ضروری است.