به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، همايش ميراث علمي و فلسفي خواجه نصيرالدين طوسي با برگزاري يک نشست ويژه و 11 نشست در محورهاي حکمت، تاريخ، ادبيات و هنر، رياضيات،‌ نجوم و علوم، چهارم و پنجم اسفندماه كه به كوشش مركز پژوهشي ميراث مكتوب در تالار همايش‌هاي کتابخانه ملي برپا شد.

همايش «ميراث علمي و فلسفي خواجه نصيرالدين طوسي» با هدف بزرگداشت مقام اين انديشمند بزرگ و معرفي آثار و انديشه‌هاي وي با حضور 50 نفر از انديشمندان و پژوهشگران داخلي و خارجي برگزار شد. هدف از برگزاري اين همايش، معرفي انديشه‌هاي خواجه نصيرالدين طوسي در محورهاي سه گانه «رياضي و نجوم»، «فلسفه، عرفان، کلام و منطق» و «ادبيات، تاريخ و اخلاق» بود.

«انديشه‌هاي فلسفي و كلامي خواجه نصيرالدين طوسي» تأليف هماني نعمان فرحات نوشته غلامرضا جمشيد نژاد اول يكي از كتاب‌هاست. در اين مجموعه مقالاتي پيرامون زندگي، آثار و انديشه‌هاي خواجه‌ نصيرالدين طوسي، در زمينه‌هاي مختلف علمي، فلسفي، کلامي، تاريخي و... گرد آمده است. بخشي از اين مقالات در واقع گوشه‌اي از پژوهش‌هايي است که در بيش از يک قرن درباره خواجه‌نصيرالدين انجام شده است و از لحاظ تاريخي اهميت دارند و برخي ديگر نيز تحقيقات و پژوهش‌هاي جديدي است که به قلم شماري از انديشه‌مندان ايراني و خارجي به رشته تحرير درآمده است.
«معيارالأشعار» در علم عروض و قافيه شعر پارسي و تازي از آثار ابوجعفر محمدبن حسن ملقب به نصيرالدين ( 597 ـ 672 ق) است. اين کتاب که چونان ديگر آثار خواجه، نثري پيراسته دارد و از ترتيب و تنسيقي متقن برخوردار است، به جهاتي در زبان فارسي داراي اهميت است. در تصحيح انتقادي کتاب، نسخه کتابخانه احمد ثالث استانبول اساس قرار گرفته است. تاريخ کتابت اين نسخه سال 702 هجري قمري است و با نسخه‌اي که بر خواجه خوانده شده مقابله شده است.

ميزان‌الأفکار، شرح معيارالأشعار، تصنيف مولا محمد سعدالله مفتي‌مرادآبادي است که از دانشمندان و اديبان سده سيزدهم هجري قمري در هندوستان است. اين کتاب شرحي جامع بر معيارالأشعار است که در عين ضبط متن معيارالأشعار، به توضيح مشکلات و مبهمات اين کتاب مي‌پردازد. اين اثر نخستين بار به سال 1263 هجري قمري در هند به چاپ رسيد و اينک با تصحيح مجدد همراه با متن معيارالأشعار منتشر مي‌شود.

«مجموعه رسائل خواجه نصير الدين طوسي»، نوشته محمدتقي مدرس رضوي نيز شامل رسالاتي مانند رساله اثبات واجب، رساله جبر و قدر، رساله در رسم و آئين پادشاهان قديم راجع به ماليات و مصارف آن، رساله سير و سلوک، رساله در قسمت موجودات و سوالات شمس‌الدين کيشي و جواب آن است كه انتشارات دانشگاه تهران با همکاري مرکز پژوهشي ميراث مکتوب آن را منتشر كرده است.

«استاد بشر» پژوهش‌هايي در زندگي روزگار فلسفه و علم خواجه نصيرالدين طوسي گزينش و ويرايش حسين معصومي‌همداني و محمدجواد انوري است. در اين مجموعه مقالاتي پيرامون زندگي، آثار و انديشه‌هاي خواجه‌نصيرالدين طوسي، در زمينه‌هاي مختلف علمي، فلسفي، کلامي، تاريخي و... گرد آمده است. بخشي از اين مقالات در واقع گوشه‌اي از پژوهش‌هايي است که در بيش از يک قرن درباره خواجه‌نصيرالدين انجام شده است و از لحاظ تاريخي اهميت دارند و برخي ديگر نيز تحقيقات و پژوهش‌هاي جديدي است که به قلم شماري از انديشه‌مندان ايراني و خارجي به رشته تحرير درآمده است.
«رساله نجومي» خواجه نصيرالدين طوسي با عنوان التذکره في علم الهيئه به عنوان مقدمه‌اي بر علم هيأت دست‌کم به مدت پنج قرن مورد استفاده کساني بود که به فراگيري اين علم مي‌پرداختند. الگوي نجومي طوسي، منجمان متأخر دوره اسلامي را تحت تأثير قرار داد و تا سه چهار قرن پس از او نيز الهام‌بخش تلاش‌هاي متعدد ديگري براي اصلاح دستگاه نجومي بطلميوس بود.

شرح‌هاي متعددي بر تذکره نوشته شده است که از جمله آنها مي‌توان به شرح‌هاي عبدالعلي بيرجندي، قطب‌الدين شيرازي، شمس‌الدين خفري و نظام‌الدين نيشابوري اشاره کرد.

رساله تذکره طوسي در سال 1993 همراه با مقدمه، توضيحات و ترجمه انگليسي آن از سوي جميل رجب منتشر شده بود و اينک همين چاپ با حروفچيني و حفظ صفحه‌آرايي چاپ پيشين آن همراه با ترجمه مقدمه آن به زبان فارسي به پيشگاه علاقه‌مندان اين حوزه ارايه مي‌شود.