به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، بدرالدين يغمايي در پيش گفتار اين كتاب نوشته است:
«منشآت ميرزا قائم مقام فراهامي بيگمان يكي از شاهكارهاي نثر فارسي است و با اين كه قائم مقام پيش از همه مرد سياست و عمل است و نويسندگي او نيز به ايجاب ضرورت كار بوده، نه از راه تفنن يا هنرنمايي و او نوشتههاي خود را غالبا سرسري با عجله انشا ميكرده و قلم ميزده است.
قائم مقام به مقدار زيادي از عبارات متكلف و تصنع و مضامين پيچيده و تشبهات بارد و نا به جا كاسته و تا اندازهاي انشاي خود را به ويژه در مراسلات خصوصي، به سادگي و گفتار طبيعي نزديك ساخته است(نامه 23 و نامه 51).»
وي درباره اهميت تاريخي منشات نيز اينگونه نوشته است:
«منشآت آيينه تمام نمايي است كه حقايق اوضاع اوائل عهد قاجاريه را بي كم و كاست و عاري از حب و بغض و تزوير و ريا و خويشتنداري منعكس مينمايد، چه غالب نوشتهها شامل دستورها، فرمانها، و گزارشهايي است كه از جانب شاه و ولي عهد صادر شده و مربوط به وقايع روزمره دربار و دولت و امور جاري كشور بوده است.»
در ابتداي اولين نامه قائم مقام در اين كتاب كه «نامههاي پارسي» نام دارد، نمونه خط قائممقام كه به تاييد ميرزا معتمدالدوله رسيده، منتشر شده است.
اين نامه «نامهاي است از قائم مقام به ميرزا صادق وقايعنگار درحين ماموريت به جانب بغداد بعد از شكست چوپان اوغلي و فتح دولت ايران» نام گرفته و اينگونه آغاز شده است:
«رقيمه كريمه رسيد و اسباغ مكرمات و ايضاح مبهمات بحمدالله نمود. گشادن درهاي بسته و بستن پيمانهاي شكسته هميشه موقوف به اشارات انامل فيض شامل بوده و از بغداد تا هرات و از جيحون تا فرات، كمتر آب و خاكي است كه به يمن قدوم پاك شما حلاوت امن و طراوت امان نيافته باشد...».
در بخش نامههاي فارسي اين كتاب 123 نامه منتشر شده است كه «كاغذي است كه قائم مقام به وقايعنگار از تبريز نوشته است»، «قائم مقام ميرزا بزرگ قبل از مصالحه روس نوشته است»، «اين نامه را معلوم نيست قائممقام به كي نوشته است، نبشتهاي است به ميرزا بزرگ و نامه دوستانه»، نام برخي از آنهاست.
در فصل ديباچه اين كتاب نيز شش ديباچه منتشر شده است.
«شرح حال نشاط»، «رساله عروضيه» و «شمايل خاقان» رسالههايی است كه در كتاب «منشآت» قائم مقام به چاپ رسيدهاند.
«مكتوبي است از قائم مقام به آقا سيد محمدباقر مجتهد در تعزيت والد ايشان»، «مراسله قائم مقام به محمدعلي پاشا»، نيز نام دو نامه از چهار نامه تازي منتشر شده در اين كتاب است.
«فهرست اعلام در پنج بخش» فصل پاياني اين كتاب را به خود اختصاص داده است.
منشآت قائم مقام فراهاني(پيشگفتار و تصحيح حواشي و فهرستها)، به كوشش سيدبدرالدين يغمايي ، امسال(89)، از سوي انتشارات «نگاه» به چاپ دوم ناشر رسيد. اين كتاب كه به شمارگان 1100 نسخه راهي بازار كتاب شده است، 503 صفحه است و با قيمت 9000 تومان عرضه ميشود.
یکشنبه ۵ دی ۱۳۸۹ - ۱۱:۴۳
نظر شما