به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، مجموعه نسخههاي خطي فارسي در كتابخانه پاريس، در زمان نسبتا طولاني جمع آوري شده و قدمت قابل توجهي دارد.
زمان سلطنت لويي چهاردهم، 1660 ميلادي، اولين جلد از نسخههاي خطي فارسي وارد كتابخانه سلطنتي فرانسه شد. در زمان انقلاب كبير فرانسه، تقريبا حدود هزار جلد نسخه خطي فارسي در اين كتابخانه وجود داشته است و بزرگترين مجموعه نسخ خطي فارسي در اروپا به شمار ميآمد.
فهرستنگاري از اين كتابها نيز، به دليل ارزش و اهميت آن، در همان زمان شروع شد و چند تن از پژوهشگران دانشگاهي در آن زمان اقدام به فهرستنويسي و چاپ متون مهم فارسي كردند. آنها اهتمام ويژهاي به اين امر داشتند و اين امر بيانگر توجه آنان به تمدن ايران و زبان فارسي بود.
علاوه بر اين، در قرن نوزدهم ، تدريس و تحقيق درباره زبانهاي شرقي و از جمله زبان و متون كلاسيك فارسي، رونق ويژهاي يافت و كتابهاي خطي فراواني براي انتشار متن و گرد آوري كتابهاي علمي و آشنايي با فرهنگهاي مشرق زمين خريداري شد.
در پايان قرن نوزدهم، چند كلكسيون هنر فارسي و اسلامي در اروپا پايهگذاري شد و به اين ترتيب مسابقهاي بين انگلستان و فرانسه براي جمعآوري آثار و كتابهاي مصور و خطي شرق آغاز شد.
كتابهاي خطي موجود در كتابخانه ملي پاريس، كتابهاي قديمي و ارزشمندي هستند. اغلب اين كتابها مربوط به مجموعه كتابهاي كلاسيك زبان و ادب فارسي است كه به لحاظ زماني تا پايان دوره قاجاريه را در برميگيرد.
منبع ديگر انتقال كتابهاي فارسي به فرانسه و اروپا، هندوستان بود. بسياري از كتابهاي خطي فارسي در كتابخانههاي شخصي و غير شخصي هندوستان نگهداري ميشد كه تعداد زيادي از اين كتابها خريداري و به فرانسه منتقل شد. به اين ترتيب يكي از بزرگترين و بهترين مجموعه نسخههاي خطي فارسي در كتابخانه ملي فرانسه تشكيل شد.
در حال حاضر،بخش كتابهاي فارسي كتابخانه ملي فرانسه داراي دو قسمت مجزا است. يك بخش مربوط به كتابهاي چاپي است كه در آن مجموعهاي از كتابهاي مرجع و مشهور فارسي فراهم شده است و در بخش ديگر، نسخههاي خطي و مصور فارسي نگهداري ميشود.
اما يكيديگر از ويژگيهاي كتابخانه ملي فرانسه ساختمان جديد كتابخانه و معماري كمنظير و جذاب آن است. شكل ظاهري اين ساختمان چهار كتاب باز است كه يك محوطه سرباز آنها را به هم وصل ميكند.
معماري كنوني كتابخانه ملي فرانسه اثر دومينيك پرو معمار و نظريهپرداز پرآوازه است. طرح پرو پس از گزينش طرحهاي ارسالي به مناقصهاي بينالمللي به عنوان طرح برگزيده انتخاب شد.
كار عملياتي ساخت ساختمان جديد كتابخانه ملي فرانسه در سال 1990 در پاريس آغاز شد و سرانجام در سال 95 بعد از پنج سال كار بيوقفه چهار كتاب 50 طبقهاي ساخته شد. ساختمان جديد كتابخانه ملي فرانسه در سال 97 به طور رسمي گشايش يافت.
ساختمان جديد كتابخانه ملي فرانسه دويست و نود هزار متر مربع زير بنا دارد. اين ساختمان دو هزار و ششصد محل مطالعه دارد.
پيش از اين ساختمان كتابخانه ملي فرانسه در خيابان ريشيليو در شهر پاريس واقع شده بود و در دهه 80 به علت كمبود فضا براي نگهداري نسخ خطي و همچنين نبود شيوههاي حفاظت و نگهداري مناسب سه ساختمان جديد ساخته شد كه با اين حال پاسخگوي نياز كتابخانه ملي فرانسه نبود.
تاريخچه تاسيس كتابخانه ملي فرانسه به سال 1368 ميلادي برميگردد. در آن زمان شارل پنجم كتابخانهاي را با بيش از هزار نسخه خطي در يكي از تالارهاي اصلي ساختمان لوور داير كرد. اين نسخهها تا زمان لووي يازدهم يعني سال 1483 به ميزان قابل توجهي افزايش يافت تا آنجا كه لويي دوازدهم تصميم گرفت كتابخانه را توسعه دهد.
كتابخانههاي سلطنتي با تغيير شاهان و قصرهاي آنان تغيير ميكرد و سرانجام در سال 1523 سرپرستي آن به گيوم برده، دانشمند مشهور علوم انساني اهل انگليس، سپرده شد و محل آن در قصر فونتن بلو تثبيت شد.
بيش از ده سال از اين اتفاق نگذشته بود كه قانون واسپاري در كشور فرانسه به تصويب رسيد و تعداد كتابهاي اين كتابخانه سير صعودي پيدا كرد به طوريكه در سال 1692 در كتابخاه سلطنتي به روي عموم مردم گشوده شد و نهايتا در سال 1789 كتابخانه سلطنتي رسما كتابخانه ملي ناميده شد.
در حال حاضر مهمترين وظايف كتابخانه ملي فرانسه شامل جمعآوري و توسعه مواد كتابخانهاي و حفظ و نگهداري آنها، تهيه و تدوين كتابشناسي ملي فرانسه، اُپك، فهرستگانهاي ملي، خدمات شبكه جهاني وب و جمعآوري مجموعههاي ديجيتالي است.
ساختمان جديد كتابخانه ملي فرانسه مجموعههاي منابع چاپي، قفسه باز، مخازن بسته، ميكروفيلم و ميكروفيش، كتابهاي ديجيتاليشده، مواد چندرسانهاي، تصاوير ديجيتالي، مدارك شنيداري، ويديوگرام و نشريات ادواري را در خود جاي داده است.
همچنين ساختمان قديمي كتابخانه ملي فرانسه كه در خيابان ريشيليو قرار دارد، وظيفه نگهداري از قطعههاي موسيقي، سكه طلا، مدال و اشياي عتيقه، كتابها و نشريات ادواري، مدارك با موضوع هنرهاي تجسمي، نسخههاي خطي و گراور، اسناد جغرافيايي، عكس و منابع چاپي را بر عهده دارد.
یکشنبه ۲۲ مهر ۱۳۸۶ - ۱۰:۲۵
نظر شما