به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، دبير كل نهاد كتابخانه‌ها ساعتي پيش (سه شنبه ششم مهرماه) در جمع اصحاب رسانه با اعلام اين خبر گزارشي از نتايج احصا شده از آمار سرانه مطالعه ايرانيان در سال 88 ارايه كرد و گفت: جامعه آماري سنجش سال 88 نسبت به سال 87 رشد كرد و از 2 هزار نفر به 17 هزار نمونه رسيد. اين امر به كاهش ضريب خطا و رسيدن به كمتر از يك درصد احتمال خطا منجر شد.

منصور واعظي با بيان اين مطلب كه از هر استان 500 نمونه آماري براي سنجش مطالعه در سال 88 انتخاب شد، افزود: اين امر به تعيين وضعيت مطالعه در شهرها و روستاهاي مختلف و نيز قوميت‌ها و صاحبان مذاهب گوناگون كمك كرد.

وي خاطرنشان كرد: در اين سنجش، گرايش‌هاي مطالعاتي هر استان نيز مورد سنجش قرار گرفت تا به مديريت آن براي ارتقاي مطالعه مفيد دست يابيم. ضمن اين‌كه در سنجش سال 88 براي نخستين بار مطالعه قرآن و ادعيه و مطالعه در فضاي مجازي نيز سنجيده شد.

واعظي با بيان اينكه 15 درصد ايرانيان بي‌سواد هستند، افزود: بيشترين نرخ باسوادي (89 درصد) به استان‌هاي البرز، سمنان و مازندران و سپس تهران، اصفهان، كرمان، يزد و بوشهر (88 درصد) اختصاص دارد. استان سيستان و بلوچستان با 73 درصد كمترين جمعيت باسواد را به خود اختصاص داده است. بيشترين نرخ باسوادي در كشور به تفكيك سن به افراد 12 تا 25 ساله (98 درصد) تعلق دارد و افراد گروه سني بالاي 50 سال كمترين درصد باسوادي (7/56 درصد) را به خود اختصاص مي‌دهند.
وي خاطرنشان كرد: نخستين پرسش از جامعه آماري مورد بررسي به عنوان نمونه كشور سابقه مطالعه دست كم يك كتاب غيردرسي در سال 88 بود كه 7/52 درصد پاسخ مثبت دادند. بيشترين درصد به هرمزگان (63 درصد) و سپس استان‌هاي كرمان، سمنان و مازندران و پايين‌ترين درصد به همدان (39 درصد) اختصاص دارد.

در سنجش تعداد كتاب‌هاي غيردرسي مطالعه شده، به متوسط 7/2 نسخه كتاب در سال براي هر ايراني دست يافتيم. اين سرانه در ميان باسوادان 2/3 نسخه و در ميان باسوادان اهل مطالعه 2/6 نسخه كتاب است.

واعظي گفت: به طور متوسط هر ايراني در سال 88 نيز مانند سال پيش از آن 18 دقيقه كتاب غير درسي در روز مطالعه كرده كه 15 دقيقه و 26 ثانيه آن به كتاب فيزيكي و دو دقيقه و 29 ثانيه به مطالعه در فضاي مجازي اختصاص دارد.

وي افزود: باسوادان به طور متوسط در سال گذشته هر روز 18 دقيقه و 42 ثانيه و اهل مطالعه نيز 37 دقيقه و 15 ثانيه كتاب غيردرسي خوانده‌اند. بيشترين سرانه مطالعه كتاب به استان قم (72/22 دقيقه) و كمترين نيز به استان خراسان شمالي (60/8 دقيقه) اختصاص دارد.

واعظي، سرانه مطالعه فيزيكي كتاب غيردرسي را 15 دقيقه و 26 ثانيه در روز اعلام كرد و گفت: اين سرانه در مناطق شهري 18 دقيقه و 55 ثانيه و در مناطق روستايي 9 دقيقه و 17 ثانيه در روز است. مردان در هر روز 16 دقيقه و 38 ثانيه و زنان به طور متوسط 14 دقيقه و 50 ثانيه كتاب غيردرسي مي‌خوانند.

وي با اشاره به اين‌كه 8/8 درصد ايرانيان در سال 88 كتاب الكترونيك مطالعه كرده‌اند، گفت: از اين تعداد 42 درصد اهل مطالعه در فضاي مجازي هستند.

واعظي گزارش داد: متوسط مطالعه كتاب الكترونيك ايرانيان در روز 29/2 دقيقه است. اين سرانه در ميان باسوادان 29/2 دقيقه و در ميان اهل مطالعه 65/5 دقيقه است؛ ضمن اين‌كه افراد اهل مطالعه الكترونيك به طور متوسط در روز 71/34 دقيقه كتاب الكترونيك مي‌خوانند.

دبير كل نهاد كتابخانه‌هاي عمومي به نخستين تجربه در سرانه مطالعه قرآن و ادعيه ايرانيان در اين سنجش آماري اشاره كرد و گفت: به طور متوسط هر ايراني در روز 12/12 دقيقه قرآن و ادعيه مطالعه مي‌كند. اين سرانه در ميان باسوادان 43/14 دقيقه و در ميان باسوادان اهل مطالعه نيز 60/27 دقيقه است. سرانه متعلق به باسوادان اهل مطالعه قرآن و ادعيه نيز 31 دقيقه در روز است. بالاترين سرانه مطالعه روزانه قرآن و ادعيه به قم (22 دقيقه) و كمترين نيز به خراسان شمالي و كردستان (پنج دقيقه) اختصاص دارد. مردان به طور متوسط هر روز 64/10 دقيقه و زنان 60/13 دقيقه قرآن و ادعيه مطالعه مي‌كنند.

وي با بيان اين‌كه 3/53 درصد ايرانيان اهل مطالعه روزنامه‌اند، افزود: بيشترين سرانه مطالعه روزنامه به آذربايجان شرقي 5/65 درصد اهالي و سپس قم (3/62 درصد) و تهران (04/60 درصد) اختصاص دارد. كمترين ميانگين به سيستان و بلوچستان با 3/35 درصد اهالي متعلق است.

واعظي گفت: ميانگين مطالعه روزنامه ايرانيان 39 دقيقه و 30 ثانيه است. بيشترين سرانه به قم و تهران با 52 دقيقه در روز و كمترين به يزد (17 دقيقه) اختصاص دارد. مردان روزانه 46 دقيقه و زنان 32 دقيقه روزنامه مي‌خوانند.

وي با بيان اين‌كه 7/37 درصد ايرانيان نشريه مطالعه مي‌كنند، افزود: متوسط زمان مطالعه نشريات 6 دقيقه و 29 ثانيه در روز است. كرمان با 14/10 دقيقه بيشترين سرانه مطالعه نشريه و خراسان شمالي(سه دقيقه) كمترين سرانه را به خود اختصاص داده‌اند.

واعظي خاطرنشان كرد: با وجود كاهش مختصر در مطالعه كتاب فيزيكي غيردرسي سال 88 نسبت به سال پيش از آن با رشد تجميع مطالعه (روزنامه، نشريات و فضاي مجازي و كتاب) روبه‌رو شديم. اين سرانه از 71/70 دقيقه در سال 87 به 02/76 دقيقه در سال 88 رسيد.

وي گفت: در مرحله بعد، اساتيد و جامعه‌شناسان كشور درباره علل افزايش و كاهش مطالعه در شاخص‌هاي مختلف تحقيق خواهند كرد.

واعظي در پاسخ به پرسش خبرنگار ايبنا كه آيا در سند چشم‌انداز، پيش‌بيني سرانه مطالعه لحاظ شده است، توضيح داد: پيش‌بيني اين شاخص در افق سال 1404 پيچيده است؛ چرا كه نمي‌توانيم وضعيت كشورهاي ديگر را براي رسيدن به جايگاه 15 كشور برتر جهان در سند چشم‌انداز از نظر سرانه مطالعه پيش‌بيني كنيم. در عين حال با برپايي نهضت مطالعه مفيد در راستاي افزايش اعضاي كتابخانه‌ها و سرانه مطالعه تلاش مي‌كنيم.

وي افزود: اكنون در ميان كشورهاي خاورميانه از نظر سرانه مطالعه بدون احتساب كشورهاي استقلال‌يافته شوروي سابق مقام نخست را به خود اختصاص داده‌ايم.

اين نشست خبري، پيش از ظهر امروز (سه شنبه 6 مهر) در كتابخانه پارك شهر برگزار شد.