نقش رسانه در حفظ انسجام ملي و اسلامي غيرقابل كتمان است، ساخت برنامههاي ويژه براي معرفي كتاب و ديگر منابع اتحاد اسلامي و همچنين پخش نكردن برخي برنامههاي حساسيتزا كه ممكن است به اختلافها دامن بزنند، از كارهاي قابل اجرا در رسانهها، بهويژه صداوسيما در حفظ وحدت ملي و اسلامي است./
نويسنده براي اين منظور ابتدا معناي وحدت و هدف اتحاد جامعه اسلامي و زمينههاي تحقق آن را برميشمرد و با بيان احاديث و آيات در اين زمينه، موانع موجود بر سر راه آن را ذكر ميكند. مهمترين بخش اين اثر را ميتوان بررسي نقش رسانه در ايجاد و حفظ انسجام اسلامي برشمرد، بخشي كه بيشترين توجه آن معطوف به صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران است.
نقش رسانه در اين زمينه را بايد امري بديهي تلقي كرد، زيرا برقراري اتحاد در جامعه اسلامي داراي دو جنبه اخلاقي و سياسي است و تقويت برخي ارزشهاي اخلاقي نظير گذشت، ايثار و خوشاخلاقي به اتحاد افراد در جامعه اسلامي كمك و زمينه را براي تقويت اتحاد سياسي جامعه فراهم ميكند. اين امور از وظايف رسانهها به شمار ميآيند.
سياستهاي فرهنگي و سياسي رسانه ملي ايران پيرو سياستهاي اساسي نظام جمهوري اسلامي در اين زمينه است و سياست تعارضزدايي فرهنگي حاكم بر آن بايد از ويژگيهايي برخوردار باشد كه به نزديگي فرهنگها بيانجامد.
وارد كردن عنصر وحدت در ويژهبرنامههاي ايام خاص نظير ماه مبارك رمضان و اعياد اسلامي و همچنين ساخت برنامههاي ويژه براي معرفي كتاب، سايت و ديگر منابع اتحاد اسلامي، از اقدامات موثر در اين زمينه به شمار ميآيند. همچنين پخش نكردن برخي برنامههاي حساسيتزا كه ممكن است به اختلافها دامن بزند نيز از ديگر عوامل موثر در اين باره محسوب ميشوند.
در راهكارهاي رسانهاي كه صدا و سيما با هدف افزايش همبستگي اجتماعي تدوين ميكند، بايد به دو موضوع محتوا و روش توجه داشت. در اين راستا صدا و سيما ميتواند با دوري از تمسخر گروههاي قومي و مذهبي از نظر لهجه، پوشاك، خلق و خو و تقويت پيشداوريها، در راه گسترش روحيه احترام به گروههاي قومي گام نهد. گفتني است كه رسانه ملي ايران در سالهاي پس از انقلاب بخشي از برنامههاي خود را به تقويت و حفظ انسجام بين گروهها و مذاهب مختلف اختصاص داده است، اما وقوف به عمق تأثيرگذاري اين برنامهها نياز به پژوهش و مشاهده و تحليل رفتار متقابل افراد جامعه دارد.
درباره نياز به تأليف آثاري نظير «انسجام اسلامي» بايد گفت كه امروزه در صحنه بينالمللي، رقابتي تنگاتنگ ميان دو ايدئولوژي اسلام و سرمايهداري وجود دارد. در اين ميدان، مكتب سرمايهداري و لبيراليسم براي تحقق اهداف سلطهجويانه و سودمدارانه خود با هيچ مانعي محكمتر و پيچيدهتر از مكتب اسلام روبهرو نيستد.
پيروزي انقلاب اسلامي ايران در نظريهپردازيهاي غرب درباره دين، تحولي بزرگ پديد آورد. نظريه پايان تاريخ «فوكوياما» و نظريه سير تطور بشر «اگوست كنت» پس از دوران قرون وسطي، از برجستهترين نظريههاي غرب درباره دين بود و پس از آن نظام غرب در دوران مدرنيسم با تكيه بر ديدگاههاي پوزيتيويستي و سكولاريستي، دين را در زندگي انسان به حاشيه راند.
وقوع انقلاب ديني، در ايراني كه افكار ليبراليستي آمريكا بر آن حاكم بود و در پي آن اعلام شكست مدرنيزم ليبراليستي براي غرب، غيرمنتظره بود. اين انقلاب بازخواني دين در بالاترين سطح اجتماعي به شمار ميآمد كه غرب را در عرصه نظريهپردازيهاي سياسي و اجتماعي به چالشي جدي كشاند.
بنابراين، طبيعي بود كه غرب براي بازگشت به جايگاه انديشهاي خود و جلوگيري از صدور انقلابي كه به دينگرايي در جهان ميانجاميد، به هر اقدامي دست بزند. سردمداران نظام غرب كه ميپنداشتند تلاشهاي آنها براي منزوي كردن دين در جوامع اسلامي نتيجه داده است، براي انحراف و نابودي درباره تمدن اسلامي به راهكارهاي جديد روي آوردند. آنها براي اين منظور هيچ سياستي را بهتر از حربه ديرينه استعمار پير كه بر شعار «تفرقه بينداز و حكومت كن» تبديل كردند، نيافتند.
بر اساس مطالب كتاب، اتحاد اسلامي را در دو سطح ميتوان طرح كرد. سطح نخست، درونگروهي و به معناي اتحاد گروهي از مسلمانان نظير شيعيان يا ايرانيان است. سطح ديگر فراتر از گروهي خاص است و به اتحاد تمامي مذاهب اسلامي و گروهها و خردهفرهنگهاي جهان اسلام نظر دارد. بيشترين تمركز اين كتاب نيز بر سطح دوم استوار است.
كتاب «انسجام اسلامي» نوشته لطفعلي لطيفيپاكده در شمارگان 1200 نسخه، 126 صفحه و بهاي 16000 ريال زير نظر مركز پژوهشهاي اسلامي صدا و سيما، از سوي انتشارات دفتر عقل منتشر شد.
نظر شما