به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از اداره‌کل روابط عمومی و امور بین‌الملل کانون، نشست مشترک شورای معاونان و مدیران‌کل ستادی و استان‌های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان روز سوم آبان ۱۴۰۵ با حضور سیدمرتضی بختیاری رئیس کمیته امداد امام خمینی(ره)، معاونان و مدیران این نهاد، به‌صورت حضوری و برخط در مرکز آفرینش‌های فرهنگی‌هنری کانون در تهران برگزار شد.
در این نشست، مدیرعامل، معاونان و مدیران کانون ضمن تشریح ظرفیت‌ها و فعالیت‌های این مجموعه در حوزه‌های فرهنگی، هنری، ادبی، علمی و آموزشی، پیشنهادهایی برای گسترش همکاری با کمیته امداد و ارائه خدمات هدفمند به کودکان و نوجوانان تحت پوشش این نهاد مطرح کردند.
گسترش خدمات فرهنگی به مناطق کم‌برخوردار از اولویت‌های کانون است
حامد علامتی با اشاره به سابقه ۶۰ ساله کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، مأموریت این مجموعه را کشف و پرورش استعدادهای کودکان و نوجوانان از مسیر هنر، ادبیات و فعالیت‌های فرهنگی دانست و تأکید کرددسترسی کودکان مناطق کم‌برخوردار و روستایی به این خدمات باید در اولویت قرار گیرد.
او با اشاره به فعالیت بیش از ۲۰۰ مرکز سیار فرهنگی و هنری کانون گفت مربیان و خودروهای سیار این مجموعه به‌طور میانگین به هر ۱۰ تا ۱۵ روستا خدمات ارائه می‌کنند. همچنین هفت دستگاه تماشاخانه سیار کانون با اجرای برنامه‌های نمایشی و فرهنگی، امکان بهره‌مندی کودکان و نوجوانان مناطق فاقد مراکز فرهنگی را فراهم می‌کنند.
به گفته علامتی، تماشاخانه‌های سیار کانون در سال گذشته حدود ۲۰۰ هزار کیلومتر پیمایش داشته‌اند تا برنامه‌های فرهنگی و هنری را به کودکان و نوجوانان مناطق مختلف کشور برسانند.
مدیرعامل کانون، دسترس‌پذیر کردن خدمات و محصولات فرهنگی را از سیاست‌های اصلی این مجموعه در سال جاری عنوان کرد و به استفاده از ظرفیت‌های فضای مجازی، تولید کتاب، فیلم و پویانمایی و برنامه تلویزیونی «محفل ستاره‌ها» اشاره کرد.
او با استناد به آماری از مرکز افکارسنجی صداوسیما گفت بر اساس آخرین آمار در اختیار او، بیش از نیمی از کودکان ایران مخاطب برنامه «محفل ستاره‌ها» بوده‌اند؛ برنامه‌ای که با استفاده از زبان هنر و قصه، مفاهیم قرآنی را به کودکان و نوجوانان ارائه می‌کند.
علامتی همچنین اعتماد عمومی به کانون را سرمایه‌ای ارزشمند دانست که حاصل سال‌ها تلاش مدیران و کارکنان این مجموعه است و بر ضرورت حفظ این اعتماد و تقویت همکاری با نهادها، دستگاه‌های اجرایی و گروه‌های مردمی تأکید کرد.
او در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت‌های کانون در حوزه بازی و اسباب‌بازی پرداخت و گفت این مجموعه در کنار تولید محصولات، از تولیدکنندگان داخلی نیز حمایت می‌کند.
مدیرعامل کانون با اشاره به فعالیت حدود ۳۴ مجموعه غیردولتی و خصوصی تولیدکننده اسباب‌بازی و وجود بیش از سه‌هزار محصول ایرانی در این حوزه، سهم تولید داخلی از بازار را در زمان آغاز مسئولیت خود حدود ۱۰ درصد و بر اساس آمار فعلی حدود ۴۰ درصد عنوان کرد.
علامتی در پایان با گرامی‌داشت یاد رهبر شهید انقلاب اسلامی، به توجه ایشان به فعالیت‌های فرهنگی، هنری و ادبی کانون اشاره کرد و از تولید کتاب، شخصیت‌پردازی برای کودکان در آثار تصویری و محصولاتی همچون «بچه‌زرنگ» به‌عنوان نمونه‌هایی از این فعالیت‌ها یاد کرد.
شناسایی استعدادهای کودکان نیازمند فراهم کردن فرصت رشد است
سیدمرتضی بختیاری، رئیس کمیته امداد امام خمینی(ره)، نیز در این نشست با قدردانی از فعالیت‌های فرهنگی و تربیتی کانون، مسئولیت مدیران و مربیان این مجموعه را در پرورش فکری کودکان و نوجوانان مهم و اثرگذار توصیف کرد.
او با اشاره به تجربه‌های خود در حوزه فعالیت‌های فرهنگی ویژه کودکان، بر نقش کتاب و ادبیات کودک در انتقال مفاهیم فکری، دینی و تربیتی به نسل جدید تأکید کرد و از تلاش نویسندگان و فعالان این حوزه، از جمله محمود حکیمی و مرحوم حجت‌الاسلام محمدحسین راستگو، یاد کرد.
بختیاری با اشاره به تفاوت شرایط زندگی و دسترسی‌های نسل امروز با نسل‌های گذشته گفت مجموعه‌های فرهنگی باید با شناخت نیازهای کودکان و نوجوانان، زمینه رشد فکری و شکوفایی توانایی‌های آنان را فراهم کنند.
رئیس کمیته امداد امام خمینی(ره) با اشاره به تجربه‌های پیشین خود در زمینه راه‌اندازی کتابخانه‌های سیار در مناطق روستایی، دسترسی کودکان مناطق دورافتاده به کتاب و فعالیت‌های فرهنگی را ضروری دانست.
او همچنین با اشاره به تجربه‌های کمیتهذامداد در حوزه آموزش و مهارت‌آموزی، بر اهمیت یادگیری مهارت‌های کاربردی در کنار تحصیل تأکید کرد و این رویکرد را در توانمندسازی نوجوانان و آماده‌سازی آنان برای ورود به زندگی اجتماعی و اشتغال مؤثر دانست.
بختیاری با اشاره به ظرفیت‌های کودکان و نوجوانان تحت پوشش کمیته امداد گفت در میان این گروه، استعدادهای ارزشمندی در حوزه‌های علمی، ورزشی و هنری وجود دارد که با حمایت مناسب و فراهم شدن فرصت بروز توانایی‌ها می‌توانند به موفقیت‌های چشم‌گیری دست پیدا کنند.
او ضمن قدردانی از گزارش ارائه‌شده از سوی مدیرعامل کانون، ابراز امیدواری کرد همکاری میان نهادهای فرهنگی و حمایتی گسترش یابد و زمینه خدمت‌رسانی بهتر به کودکان و نوجوانان فراهم شود.
کانون؛ زیستگاه فرهنگی برای رشد و پرورش استعدادها
فرهاد فلاح، معاون فرهنگی کانون، در این نشست با تشریح رویکردها و ظرفیت‌های این مجموعه گفت کانون یک نهاد تخصصی در حوزه آموزش‌های غیررسمی و اختیاری است که هدف آن، فراهم کردن تجربه‌های فرهنگی هدفمند برای رشد و پرورش فکری کودکان و نوجوانان است.
او تأکید کرد کانون صرفاً یک آموزشگاه یا مجموعه برگزارکننده کلاس‌های آموزشی نیست، بلکه زیستگاهی فرهنگی است که فرصت تجربه‌کردن، گفت‌وگو، ارتباط با کتاب و مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی، هنری، ادبی و علمی را برای کودکان و نوجوانان فراهم می‌کند.
به گفته فلاح، فعالیت‌های کانون از سنین خردسالی آغاز می‌شود و در کنار کودکان و نوجوانان، خانواده‌ها و اعضای ارشد نیز در این چرخه ارتباطی جایگاه دارند. در این میان، مربیان نقش اساسی در هدایت مسیر رشد، کشف علاقه‌ها و شناسایی استعدادهای ویژه ایفا می‌کنند.
معاون فرهنگی کانون با اشاره به گستره خدمات این مجموعه، از فعالیت ۱۶۵ مرکز ثابت، ۱۶۹ مرکز سیار، هفت تماشاخانه سیار و نزدیک به دو هزار مربی در سراسر کشور خبر داد و گفت کانون در سال جاری حدود هشت میلیون مخاطب داشته است.
او کتابخانه را قلب تپنده فعالیت‌های کانون دانست و افزود بخش مهمی از فعالیت‌های این مجموعه با کتاب آغاز می‌شود و در ادامه، در قالب برنامه‌های ادبی، هنری، فرهنگی و علمی گسترش می‌یابد.
فلاح همچنین به فعالیت باشگاه‌های استعدادهای ویژه اشاره کرد و گفت باشگاه «قاف» در حوزه شعر و ادبیات، زمینه شناسایی و پرورش استعدادهای ادبی نوجوانان را فراهم کرده است. به گفته او، حدود ۳۶۰ نوجوان از سراسر کشور در این باشگاه شناسایی شده‌اند.
او با معرفی ظرفیت‌های کانون علوم و فناوری‌های نوین ایران، کانون زبان ایران و خدمات مکاتبه‌ای و پستی کانون، پیشنهاد کرد همکاری با کمیته امداد به‌گونه‌ای توسعه یابد که کودکان و نوجوانان ساکن دورترین مناطق کشور نیز بتوانند از محصولات و خدمات فرهنگی و آموزشی بهره‌مند شوند.
کمیته امداد آماده گسترش همکاری‌های فرهنگی با کانون است
حجت‌الاسلام مهدی متقی‌فر، معاون فرهنگی کمیته امداد امام خمینی(ره)، نیز با استقبال از ظرفیت‌های همکاری میان دو مجموعه گفت: اداره‌های کمیته امداد و کانون در شماری از استان‌ها همکاری‌های خوبی دارند و می‌توان این تعامل را در سطح ملی گسترش داد.
او با اشاره به جمعیت دانش‌آموزان و دانشجویان تحت پوشش کمیته امداد اظهار کرد بیش از یک میلیون و ۷۰هزار دانش‌آموز و بیش از ۵۵ هزار دانشجو در سراسر کشور تحت پوشش این نهاد قرار دارند.
متقی‌فر، حمایت‌های تحصیلی و پیش‌گیری از ترک تحصیل را از برنامه‌های کمیته امداد برشمرد و گفت: در سال گذشته بیش از 4هزار کودک و نوجوان بازمانده از تحصیل با حمایت این نهاد به تحصیل بازگشتند. او همچنین به توزیع بیش از یک‌میلیون بسته لوازم‌التحریر میان دانش‌آموزان تحت پوشش و فعالیت ۳۴ خوابگاه دانش‌آموزی با حدود سه هزار دانش‌آموز اشاره کرد.
معاون فرهنگی کمیته امداد با بیان اینکه شناسایی و حمایت از استعدادهای برتر نیز از برنامه‌های این نهاد است، شمار استعدادهای شناسایی‌شده در حوزه‌های علمی، فرهنگی، ورزشی و پژوهشی را حدود ۲۲ هزار نفر اعلام کرد.
متقی‌فر در ادامه، چند پیشنهاد برای همکاری مشترک مطرح کرد؛ از جمله تقویت کتاب‌خوانی در ۱۱۰ کانون فرهنگی و تربیتی کمیته امداد، مشارکت کودکان و نوجوانان تحت پوشش در جشنواره‌ها و فعالیت‌های هنری کانون و بررسی امکان بهره‌مندی استعدادهای برتر از آموزش‌های کانون زبان ایران.
او تأکید کرد: این همکاری‌ها می‌تواند فرصت‌های بیشتری برای رشد و توانمندسازی کودکان و نوجوانان فراهم کند.
تولیدات فرهنگی و هنری کانون در خدمت کودکان و نوجوانان
محمدرضا کریمی‌صارمی، معاون تولید کانون، نیز با تشریح فعالیت‌های این معاونت در حوزه سینما، تئاتر، کتاب و بازی و سرگرمی، به ظرفیت تولید و عرضه محصولات فرهنگی برای کودکان و نوجوانان اشاره کرد.
او اعلام کرد اداره‌کل سینمایی و تئاتر کانون تاکنون حدود ۷۰۰ عنوان فیلم در قالب‌های مختلف تولید کرده و آثار سینمایی این مجموعه بیش از 3هزار و ۵۰۰ جایزه جهانی دریافت کرده‌اند.
کریمی‌صارمی همچنین از آغاز تولید فیلم سینمایی «بچه‌زرنگ ۲»، ادامه تولید مجموعه «راز جنگل» و برنامه‌های کانون برای توسعه فعالیت‌های نمایشی در استان‌ها خبر داد.
به گفته او، شمار اجراهای نمایشی کانون در سال‌های گذشته افزایش یافته و برنامه‌ریزی برای اجرای هزار برنامه نمایشی در سال جاری در دستور کار قرار گرفته است. او همچنین از تولید ۱۲ بازی و سرگرمی و برنامه‌های کانون برای گسترش جشنواره اسباب‌بازی در استان‌ها سخن گفت.
معاون تولید کانون با اشاره به فعالیت‌های انتشارات کانون، خرید بیش از 3میلیون جلد کتاب از ناشران غیردولتی در دو سال گذشته را از اقدام‌های این مجموعه دانست و بر اهمیت حمایت از جریان نشر و دسترس‌پذیر کردن کتاب برای کودکان و نوجوانان مناطق کم‌برخوردار تأکید کرد.
او در ادامه، پیشنهاد همکاری کانون و کمیته امداد برای رساندن کتاب به دانش‌آموزان عشایری را مطرح کرد تا کودکانی که دسترسی محدودی به منابع مطالعاتی دارند، بتوانند از ظرفیت‌های فرهنگی کانون بهره‌مند شوند.
گسترش دسترسی به آموزش زبان و خدمات تخصصی
مهدی ذوالفقاری، رئیس کانون زبان ایران، نیز با تشریح فعالیت‌های این مجموعه، آموزش زبان را بخشی از مأموریت فرهنگی و آموزشی کانون دانست و بر ضرورت فراهم کردن فرصت‌های برابر برای یادگیری زبان‌های خارجی تأکید کرد.
او با اشاره به فعالیت کانون زبان ایران در بیش از ۱۳۵ شهر و برخورداری آن از بیش از ۳۵۰ شعبه و 5هزار مدرس فعال، گفت این مجموعه علاوه بر مأموریت آموزشی، رویکرد فرهنگی و مسئولیت اجتماعی را نیز دنبال می‌کند.
ذوالفقاری به تجربه ارائه آموزش رایگان به زبان‌آموزان در برخی مناطق جنوبی کشور اشاره کرد و افزود: ظرفیت‌های آموزشی و برخط کانون زبان می‌تواند برای حمایت از کودکان و نوجوانان مستعد تحت پوشش کمیته امداد مورد استفاده قرار گیرد.
او همچنین آمادگی این مجموعه را برای بررسی زمینه‌های همکاری در آموزش زبان، تولید محتوای فرهنگی و توسعه دسترسی آموزشی در مناطق مختلف کشور اعلام کرد.
تشریح طرح ملی شهر کودک و نوجوان
در بخش دیگری از این نشست، یکی از کارشناسان معاونت توسعه مدیریت و منابع کانون، گزارشی از روند تدوین طرح ملی شهر کودک و نوجوان ارائه کرد.
او با اشاره به ماده ۸۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت و آیین‌نامه مصوب هیئت وزیران در سال ۱۴۰۴، توضیح داد که برای طراحی این طرح، مطالعات تخصصی در زمینه مبانی نظری، الگوهای موجود، ساختار اجرایی، سرمایه‌گذاری، مجوزها و شیوه بهره‌برداری انجام شده است.
به گفته این کارشناس، در سند تهیه‌شده، شهر کودک و نوجوان به‌عنوان زیست‌بومی بازی‌محور برای تجربه، یادگیری، رشد مهارت‌ها و شکل‌گیری هویت کودکان و نوجوانان تعریف شده است. همچنین در این سند، حدود ۹۵۰ اقدام برای مراحل مختلف ایجاد و راه‌اندازی شهر کودک و نوجوان پیش‌بینی شده است.
تأکید بر برنامه‌ریزی راهبردی برای نوجوانان
هاجر کامرانی‌شهری، مدیرکل ارزیابی عملکرد و پاسخ‌گویی به شکایات کانون، نیز با اشاره به تدوین سند راهبردی و چشم‌انداز فعالیت‌های کانون در حوزه نوجوانان، گفت این برنامه با هدف هم‌راستاسازی مأموریت‌ها و فعالیت‌های کانون با نیازهای روز کودکان و نوجوانان و با توجه به اسناد بالادستی تدوین شده است.
او بر اهمیت برنامه‌ریزی منسجم برای پاسخ‌گویی به نیازهای این گروه سنی تأکید کرد.
گزارش استان‌ها از تجربه‌های همکاری با کمیته امداد
در ادامه نشست، مدیران‌کل کانون در استان‌های البرز، اصفهان، خراسان رضوی و همدان، تجربه‌ها و پیشنهادهای خود را درباره همکاری با کمیته امداد مطرح کردند.
زینب عاشری، مدیرکل کانون استان البرز، با اشاره به برگزاری نمایشگاه نوشت‌افزار و راه‌اندازی غرفه «تهدید مهربانی» با مشارکت خیران و خانواده‌ها گفت این برنامه در سال جاری به حمایت از ۵۰۰ دانش‌آموز نیازمند کمک کرد.
او همچنین به تجربه همکاری در برگزاری یک جشنواره با مشارکت کمیته امداد اشاره کرد و خواستار بررسی راهکارهای قانونی برای تسهیل جمع‌آوری و رساندن کمک‌های فرهنگی خیران به کودکان نیازمند شد.
میثم بکتاشیان، مدیرکل کانون استان اصفهان، نیز آمادگی کانون را برای ارائه آموزش‌های مکاتبه‌ای به کودکان و نوجوانان مناطق دوردست اعلام کرد.
محمدمهدی حسین‌پور، مدیرکل کانون استان خراسان رضوی، از اعزام مربیان متخصص کانون به مرکز مشاوره «راز زندگی» کمیته امداد استان خبر داد و گفت: این همکاری از سال گذشته در زمینه‌هایی مانند بازی‌درمانی و تربیت کودک و نوجوان آغاز شده است.
میلاد مرادی، مدیرکل کانون استان همدان، نیز با اشاره به ظرفیت‌های کانون در حوزه بازی و فعالیت‌های فرهنگی، بر ضرورت توسعه همکاری‌ها برای شناسایی کودکان و نوجوانان مناطق روستایی و کم‌برخوردار و فراهم کردن امکان مشارکت آنان در جشنواره‌ها و برنامه‌های فرهنگی تأکید کرد.
تأکید بر استفاده از ظرفیت تماشاخانه‌های سیار
عبدالله یاوری، مشاور امور جوانان کمیته امداد امام خمینی(ره)، نیز با قدردانی از فعالیت‌های کانون، اجرای برنامه‌های تماشاخانه سیار در میدان آزادی را اقدامی اثرگذار در گسترش دسترسی مردم به برنامه‌های فرهنگی دانست و بر ضرورت بررسی زمینه‌های همکاری بیشتر در این حوزه تأکید کرد.
در پایان این نشست، سیدمرتضی بختیاری، رئیس کمیته امداد امام خمینی(ره)، از معاون فرهنگی، معاون تولید، معاون توسعه و مدیریت منابع و مسئول تماشاخانه‌های سیار کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان قدردانی کرد.
نظر شما