به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، در شب «تولید در آتش» کامبیز زاهدپور به نمایندگی از گروه تولیدی و مجری طرح این مجموعه در سخنانی ضمن روایت بخشی از فداکاری و ایستادگی کارگران و نیروهای خط تولید با هدف حفظ تداوم تولید در جنگ به ارائه گزارشی از فرایند ساخت مجموعه مستند کوتاه «تولید در آتش» پرداخت.
وی گفت: به همت همین کارگران و کارکنان شریف بود که تولید زیر آتش جنگ ادامه یافت، به همت انسان‌هایی که شاید نامشان در تیتر خبرها نیاید، تصویرشان روی صفحه تلویزیون دیده نشود و کسی از فداکاری‌شان سخن نگوید، با این‌حال، زندگی مردم به کار آنها وابسته است.
زاهدپور ادامه داد: درست همین‌جا بود که به یاد آن بیت افتادیم:گفتم این رسم آدمیت نیست/ مرغ، تسبیح‌گوی و من خاموش.
وی افزود: از همین احساس مسئولیت بود که مجموعه تصویری «تولید در آتش» شکل گرفت؛ مجموعه‌ای ۶۰ قسمتی که تاکنون ۴۰ قسمت آن تولید شده و تولید قسمت‌های باقی‌مانده نیز در جریان است. البته در این مجموعه ما مدعی تولید فیلم مستند نیستیم اما بر این باوریم که روایت رویدادهای مستند را انجام داده‌ایم.
رئیس مرکز ارتباطات، برند و مسئولیت اجتماعی شستا توضیح داد: شروع کار ما در گرمای ۵۵ درجه خوزستان با روایت پتروشیمی‌ها و کشتی‌سازی اروندان بود و از این استان به استان دیگر. آبادان، اهواز، ماهشهر، قزوین، زنجان، تبریز و بسیاری شهر دیگر لوکیشن تولید روایت بود چرا که باید هر روایت در محل حادثه اتفاق می‌افتاد.
وی گفت: امیدوارم «تولید در آتش» بتواند سهم کوچکی در ثبت این بخش از تاریخ معاصر ایران داشته باشد؛ تاریخی که در کنار صدای انفجار، باید صدای تلاش و ایستادگی انسان‌ها را نیز در آن شنید.
از روایت آتش تا آتش در روایت
در ادامه برنامه هادی خانیکی؛ استاد ارتباطات در سخنانی با بیان اینکه عنوان این سخنرانی «روایت در آتش و آتش در روایت» است اظهار کرد:پرسش بنیادین اینجاست که چرا در روزگار طوفان و هراس، بیش از هر زمان دیگری به «روایت» محتاجیم؟ مگر اطلاعات و سیل اخبار روزمره کفایت نمی‌کنند؟
خانیکی ادامه داد: حقیقت این است که میان حجم انبوه داده‌ها و حقیقتِ زیسته روایت، تمایزی ماهوی و اخلاقی وجود دارد که یکی از آن تمایزها این است که روایت گفتنی و شنیدنی است و نیازمند تعامل میان گوینده و شنونده؛ درحالی‌که اطلاعات، داده‌هایی گسسته و پاره‌پاره‌اند که رنج آدمی را به اعداد، آمار و نمودارهای سرد تکنیکی فرو می‌کاهند.
وی در ادامه بیان تمایزهای روایت با حجم انبوه داده‌ها گفت: روایت با هویت، زیست اخلاقی و البته قدرت پیوند دارد. روایت بدون شنونده آسیب‌پذیر می‌شود و به لکنت می‌افتد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه شرکت‌های بزرگ تنها وظیفه تولید کالا و خدمات فنی ندارند، بلکه وظیفه دارند به تولید محتوا، روایت‌گری و ثبت تاریخ شفاهی بپردازند از شستا بابت مجموعه تولید مستند «تولید در آتش» که تداوم زندگی و تولید زیر آتش را ثبت کرده قدردانی کرد.
وی روی دیگر سخن درباره روایت آتش را «آتش در روایت» دانست و گفت: روایت اصیل نباید حقیقت را فدای شعارزدگی کند. تبلیغات می‌کوشد انسان‌ها را پولادین و بدون ترس ترسیم کند؛ درحالی‌که ایستادگیِ واقعی آمیخته با اشک، ترس، خستگی و فقدان است.
خانیکی تاکید کرد: بازگو کردن تجربه، به‌خودی‌خود زخم را درمان نمی‌کند. اما شنیده شدن در رابطه‌ای امن و همدلانه می‌تواند زمینه حمایت و کاهش احساس تنهایی را فراهم کند و این همان رسالت ادبیات است. همان‌طور که احمد محمود در «زمین سوخته» و اسماعیل فصیح در «زمستان ۶۲» نبض زندگیِ زخمی در جنگ را جاودانه کردند.
«تولید در آتش» معرفی قهرمانان گمنام است
جواد طوسی، منتقد سینما، با اشاره به اهمیت مستندهای «تولید در آتش» و ثبت روایت روزهای بحرانی کشور، تأکید کرد: کارگران و تولیدکنندگان از ارکان اصلی جامعه‌اند که در بزنگاه‌های تاریخی، بی‌ادعا در میدان حضور پیدا می‌کنند؛ اما تجربه‌ها، مطالبات و نقش آنان نباید با بازگشت شرایط به وضعیت عادی به فراموشی سپرده شود.
وی با اشاره به سابقه بازنمایی طبقه کارگر در سینمای جهان و ایران گفت: پرداختن به کارگر، تولید و رابطه کارگر و کارفرما، موضوعی پایان‌ناپذیر است که با عدالت اجتماعی و ضرورت ایجاد توازن در جامعه پیوند دارد. با این حال، طبقه کارگر در بخش قابل‌توجهی از آثار سینمایی و نمایشی ایران همچنان در انزوا قرار گرفته و تصویر جامعی از زندگی، مطالبات و جایگاه اجتماعی آن ارائه نشده است.
این منتقد سینما با اشاره به مجموعه «تولید در آتش» گفت: تولید این آثار فرصتی برای ثبت تجربه‌های کارگران، متخصصان و کارکنانی است که در شرایط دشوار، مسئولیت تداوم تولید و خدمت‌رسانی را برعهده داشته‌اند. چنین روایت‌هایی باید فراتر از گزارش عملکرد بنگاه‌ها، به حافظه تاریخی و اجتماعی کشور تبدیل شوند.
طوسی با اشاره به تجربه سینمای مستند دفاع مقدس و آثاری که توانستند تصویری ماندگار از انسان‌های حاضر در میدان ارائه دهند، اظهار کرد: مستندهای مربوط به جنگ‌ها و بحران‌های اخیر نیز می‌توانند قهرمانان گمنام تولید را به جامعه معرفی کنند؛ انسان‌هایی که در کارخانه‌ها و واحدهای صنعتی، بی‌آنکه به دنبال قهرمان‌سازی از خود باشند، در لحظه نیاز به میدان می‌آیند.
این منتقد سینما تأکید کرد: اهمیت ثبت فداکاری‌های کارگران و تولیدکنندگان تنها به روزهای جنگ و بحران محدود نمی‌شود. جامعه باید پس از بازگشت شرایط به وضعیت عادی نیز مطالبات و حقوق این قشر را جدی بگیرد. مستندهایی مانند «تولید در آتش» زمانی به اثری ماندگار و فرهنگ‌ساز تبدیل می‌شوند که علاوه بر ثبت ایستادگی انسان‌ها، زمینه شناخت عمیق‌تر جایگاه آنان و توجه به مسائل و مطالباتشان را فراهم کنند.
«تولید در آتش» حفظ بخشی از حافظه انسانی ایران است
در ادامه برنامه محمدرضا سعیدی؛ مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی به عنوان آخرین سخنران در مراسم رونمایی از مجموعه مستند «تولید در آتش» با تأکید بر نقش مجموعه شستا در تداوم تولید و خدمت‌رسانی در شرایط جنگی گفت: سرمایه اجتماعی، اعتماد و توان کنش جمعی، دارایی‌های نامرئی شستا هستند که آتش نتوانست آنها را بسوزاند. در جنگ ما فقط مدیریت و رهبری نکردیم بلکه با یکدیگر و کمک هم راهبری کردیم، سازها متفاوت بود اما آهنگ یکی بود و آن آهنگ برای وطنم ایران بود.
وی در این مراسم با اشاره به جایگاه شستا در اقتصاد کشور و زندگی مردم اظهار کرد: شستا یکی از مجموعه‌های بزرگ و اثرگذار کشور است که فعالیت شرکت‌های آن در حوزه‌های مختلف، با زندگی مردم پیوند خورده است. تجربه جنگ، فرصتی فراهم کرد تا ابعاد تازه‌ای از ظرفیت‌های این مجموعه و نقش کارکنان آن در حفظ جریان تولید و خدمت‌رسانی آشکار شود.
وی با بیان اینکه به حضور در کنار همکاران شستا در روزهای جنگ افتخار می‌کند، افزود: در روزهایی که آتش بر سرزمین ما می‌بارید، کارکنانی در سراسر کشور تلاش کردند چراغ زندگی خاموش نشود. این افراد با مسئولیت‌پذیری و تلاش مستمر، پرچم تولید و حل مسائل مردم را برافراشته نگه داشتند.
سعیدی با اشاره به اهمیت مستندسازی تجربه‌های دوران جنگ خاطرنشان کرد: رونمایی از مجموعه مستندهای «تولید در آتش» صرفاً رونمایی از چند مصاحبه نیست؛ بلکه اقدامی برای حفظ بخشی از حافظه صنعتی و انسانی ایران و جلوگیری از فراموش‌شدن تجربه‌ها و فداکاری‌های کارکنان است.
وی با بیان اینکه سازمان‌ها برای یادگیری از گذشته به حافظه تاریخی و سازمانی نیاز دارند، گفت: روایت‌های صادقانه از موفقیت‌ها، دشواری‌ها، آسیب‌پذیری‌ها و درس‌آموخته‌ها باید ثبت شوند. اعداد و ارقام بخشی از واقعیت را نشان می‌دهند، اما روایت انسان‌هاست که ابعاد انسانی تلاش‌ها و مسئولیت‌پذیری‌ها را آشکار می‌کند.
مدیرعامل شستا افزود: اگر سازمان‌ها به حافظه تاریخی خود توجه نکنند، امکان یادگیری از گذشته و ساختن آینده را از دست می‌دهند. مستندسازی تجربه‌های جنگ می‌تواند این تجربه زیسته را به دانش سازمانی و سپس به بخشی از حافظه تاریخی کشور تبدیل کند.
در پایان این برنامه از خانواده سه شهید عرصه تولید و صنعت در جنگ چهل روزه و نیز چهار جانباز این حوزه تجلیل شد.
نظر شما