به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) نخستين جلسه از سلسله نشست‌هاي آسيب‌شناسي ادبيات داستاني دفاع مقدس با حضور شهرام شفيعي، داستان‌نويس و محمد ميركاظمي، رييس اداره تاليف بنياد شهيد و امور ايثارگران، با هدف واكاوي ضعف‌ها و قوت‌هاي اين حوزه، شامگاه 11 آذر 88 در سراي اهل قلم برگزار شد.

شهرام شفیعی، داستان نويس در ابتدای این نشست با بیان این که مردم ادبیات را خلق می‌کنند و نویسندگان نمایندگان مردم برای بیان آن هستند، گفت: آثار نویسندگان در این میان حقیقت ادبیاتی است که به فعلیت رسیده است. همچنین با جزء اندیشی و تقسیم واحدها و قالب‌های ادبیات داستانی دفاع مقدس، بسیاری از اجزای این ادبیات به طور اساسی اصلاح و خلاءها نمایان می‌شوند.

وی با اشاره به نوع نگاه برخی کارشناسان به داستان نویسی دفاع مقدس، تصريح كرد: بسیاری از شعار زدگی‌ها، عوام زدگی‌ها و کلی نگری‌ها در تولید آثار داستانی اين حوزه، محصول عدم توجه به قالب هنری داستان است؛ چرا که هر گونه ادبی قابلیت‌ها و زبان خاص خود را دارد که در صورت تحقق باعث ارتباط اثر با مخاطب می‌شود.

شفیعی با تاکید بر این که ماندگاری یک اثر ادبي در گرو حفظ کارکرد داستانی آن است، افزود: مساله ساختار زبان در حوزه دفاع مقدس به مشکلی اساسی تبدیل شده است. بسیاری از آثار دستمایه بسیار خوبی دارند، ولی به لحاظ زبانی ماندگار نمی‌شوند. چراکه زبان محاوره جایگزین زبان ادبیات جنگی شده است.

محمد میر کاظمی، رييس اداره تاليف بنياد شهيد و امور ايثارگران در ادامه این نشست با اشاره به این که ادبیات داستانی دفاع مقدس هنوز به مرحله‌ای نرسیده است که قابلیت آسیب شناسی به لحاظ کیفی و کمی پیدا کند، تصریح کرد: بايد به تقویت این ادبیات بپردازیم و با ارایه راهکارهایی از آسیب‌های احتمالی مصون بمانیم.

وی ادامه داد: در کشورهای توسعه یافته، کتاب‌های پرفروش رمان‌اند و برای داستان مانع تجاری و فرهنگی وجود ندارد. زيرا داستان از نظر اقتصادی جای خود را پیدا کرده است. اما در کشور ما چنين نيست و بیشتر ناشران خصوصی از نظر مالی، در پرداختن به این موضوع هراس دارند و رمان چاپ نمی‌کنند.

میرکاظمی عدم دسترسی به ایده و سوژه‌های بکر و تازه را یکی از مشکلات ادبیات داستانی دفاع مقدس دانست و خاطرنشان کرد: بسیاری از کارشناسان عقیده دارند که مرگ سوژه در این حوزه فرا رسیده است. چون سوژه‌های مشخص توسط نویسندگان پيشكسوت نوشته شده و سوژه‌های کنونی یا سوخته‌اند و یا ناپیدا هستند.

این کارشناس حوزه نشر كتاب دفاع مقدس افزود: ایجاد بانک سوژه باید سرفصل كاري سازمان‌هایی شود که دارای منابع مكتوب جنگ‌اند. آن‌ها باید از دل اسناد و سینه رزمندگان سوژه‌یابی کنند.

وی گفت: اگر نویسندگان این حوزه جهان بینی مشخصی نداشته باشند، رمان ارزشمندی پدید نمی‌آید. دغدغه‌های ذهنی نویسندگان در خصوص مسایل مادی و معنوی، مانع از خلق رمان می‌شود. زيرا نوع نگاه نویسنده در داستان، به زاویه دید وی بستگی دارد.

میرکاظمی نگاه مردانه به ادبیات جنگ را از مشکلات پیش روی این حوزه دانست و اظهار داشت: تا زمانی که زنان به رمان جنگ وارد نشوند، این ادبیات رونق چشمگیری نمی‌یابد. چراکه بخش عمده‌ای از داستان نویسی مربوط به تخیل و احساس و قلم لطیف و از شاخصه‌های بی بدیل ذهن زنان است.

وي پایان نمادسازی در ادبیات داستانی دفاع مقدس را از آسیب‌های این حوزه دانست و گفت: ساخته شدن نمادهای جدید در این حوزه ضروری به نظر می‌رسد. در این برهه از تاریخ ادبی دفاع مقدس اگر نویسندگان از نمادهای قدیم استفاده کنند به کلیشه سازي و شعار زدگی متهم می‌شوند.

وی با اشاره به نوع نگاه به پایان زندگی و مرگ در داستان نویسی دفاع مقدس، ادامه داد: اگر بتوانیم از ایثار و شهادت، مفهوم زندگی را استخراج و با آثار اين حوزه القا کنیم، به آفرینش ادبیات تاثیر‌گذار خواهیم رسید.

میرکاظمی، ورزیدگی، مطالعه و آموزش را از ملزومات نویسندگی دانست و گفت: نویسنده بدون مطالعه نمی‌تواند اثر درخشانی خلق کند و این روند به مسایل مالی و معیشتی وابسته است. نقش سازمان‌هاي تاثيرگذار در این میان قابل انکار نیست. آن‌ها با وجود اعتبارات كافي هنوز به آفرینش آثار فاخر دست نيافته‌اند و لازم است که نقش اين سازمان‌ها آسیب شناسی شود.

رييس اداره تاليف بنياد شهيد و امور ايثارگران افزود: توليد کتاب‌های سفارشی، عجله در نگارش کتاب، حق التالیف‌های اندک و عدم دسترسی نویسنده به اطلاعات و منابع در اختيار نهادها و سازمان‌هاي متولي، به ادبیات داستانی دفاع مقدس ضربه می‌زند.

وی در پایان با طرح مساله آزاداندیشی در بستر ادبیات داستاني دفاع مقدس، گفت: بسیاری از عادات فکری حاكم در جامعه باعث می‌شود که نویسندگان نظرات خود را در قالب داستان ارایه کنند و رسانه‌ها در نمایان شدن اين آثار و نقد جدي آن‌ها، نقش بسزايي دارند.

نخستين جلسه از سلسله نشست‌هاي آسيب‌شناسي ادبيات داستاني دفاع مقدس، با هدف واكاوي ضعف‌ها و قوت‌هاي اين حوزه، شامگاه 11 آذر 88 در سراي اهل قلم برگزار شد.