سرویس فرهنگ و نشر خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، با گران شدن هزینههای تولید کتاب و پیشرفت سریع فناوری، برخی ناشران ممکن است استفاده از هوش مصنوعی به جای انسان را راهی برای کاهش هزینهها بدانند اما در مقابل برخی از ناشران در این باره نگاه متفاوتی دارند. آنها معتقدند فناوری یک ابزار است، نه یک جایگزین برای مغز و سلیقه انسان.
هوش مصنوعی؛ فرصتی برای پیشرفت نه تهدیدی برای طراحان
از زاویه دید پوپک فرزانهپور، مدیر انتشارات طراحان تین، به بررسی این موضوع پرداختیم؛ او بر این باور است که نباید از فناوریهای جدید ترسید.
فرزانهپور میگوید: همه ابزارها و پلتفرمهایی که در دنیای مدرن به وجود میآیند، یک فرصت هستند و باید به این پیشرفتها، مثبت نگاه کنیم، اما نکته مهم این است که راه درست استفاده کردن از آنها را هم یاد بگیریم.
وی معتقد است، هوش مصنوعی برای طراح یا ناشر، تهدید محسوب نمیشود، بلکه ابزاری است که میتواند در بخشهایی از کار کمککننده باشد؛ اما این را باید دانست که هوش مصنوعی نمیتواند جای تفکر، خلاقیت و ایدهپردازی فردی انسان را بگیرد.
تجربه تکراری، وقتی جای خالی فکر احساس میشود
فرزانهپور، با اشاره به تجربههای اولیه استفاده از هوش مصنوعی در ایران، ادامه میدهد: وقتی این فناوری جدید وارد شده بود، دیدیم که بسیاری از بیلبوردها در خیابانها در مناطق مختلف شبیه به هم شده بودند. کارهایی خالی از تفکر و ایده که هر کسی با نگاه کردن به آنها متوجه میشد با هوش مصنوعی ساخته شدهاند.
این ناشر تأکید کرد: مخاطب امروز، بسیار هوشمند است. کسی که اهل کتاب باشد به راحتی متوجه میشود که آیا طرح جلد یک کتاب، با فکر و خلاقیت طراحی شده یا خروجی هوش مصنوعی است.
درسی که از ورود کامپیوتر گرفتیم
وی میگوید: زمانی که کامپیوتر تازه وارد شده بود هم در ابتدا خروجی بسیاری از طرح جلد کتابها شبیه به هم بود چون همه از گزینههای مشابه استفاده میکردند؛ اما بعد از مدتی، گرافیستها آموختند که چطور از نرمافزارها استفاده کنند تا آن ویژگی خاص و منحصربهفرد خود را در کار نشان دهند. هوش مصنوعی هم همینطور است؛ زمان میبرد تا یاد بگیریم چطور از آن به درستی بهره ببریم بدون اینکه اجازه دهیم جای خلاقیت انسان را بگیرد.
ناشرانی که تسلیم هوش مصنوعی نمیشوند
فرزانهپور، ادامه میدهد: با اینکه برخی میگویند حتی میتوان صفحهآرایی کتاب را هم به هوش مصنوعی سپرد، اما ناشرانی که کتابهای تخصصی منتشر میکنند، تمایلی به این کار ندارند. ناشری که به شکل حرفهای کار میکند، برای کتابها هویت و تعریفی خاص دارد. نمیخواهد از قالبی که تعریف کرده است خارج شود و به هوش مصنوعی و آثار تکراری رو بیاورد.
وی میگوید: فشار مالی در همه بخشهای نشر از کاغذ گرفته تا چاپ، وجود دارد، اما ناشرانی که تخصصی فعالیت دارند سعی میکنند با مدیریت هزینهها، بودجهای را برای بخش طراحی و گرافیک کنار بگذارند تا کیفیت کار افت نکند.
جلد کتاب؛ اولین پنجرهای که به روی مخاطب باز میشود
فرزانهپور، با مثالی درباره مهم بودن طراحی جلد، ادامه میدهد: وقتی به یک فروشگاه بزرگ میرویم، قفسهها پُر از بستهبندیهای مختلف است. معمولاً جذب آن محصولی میشویم که زیباترین و جذابترین بستهبندی را دارد، حتی اگر برندش را نشناسیم. در دنیای کتاب هم دقیقاً همین اتفاق میافتد. جلد کتاب، ویترین و معرف آن است.
به گفته وی، اولین چیزی که خریدار میبیند و با آن ارتباط برقرار میکند، جلد کتاب است. کیفیت بصری جلد، نشاندهنده کیفیت کار آن ناشر است. به همین دلیل، با وجود اینکه هزینههای طراحی زیاد شده، ناشران حرفهای هنوز هم مثل سابق فعالیت خود را ادامه میدهند و این هزینه را در کل کار تقسیم میکنند تا ماهیت و ارزش اصلی کتاب حفظ شود.
فرزانهپور میگوید: هوش مصنوعی نمیتواند به کل جایگزین طراحان جلد شود. شاید راه را برای برخی کارها کوتاه کند، اما آن امضای خلاقانه و تفکری که یک هنرمند برای طراحی جلد یک کتاب صرف میکند، چیزی نیست که بتوان آن را کپی کرد. ناشران ترجیح میدهند برای زیبایی ویترین کارشان هزینه کنند و با کمک طراحان، کتابهایی منتشر کنند که در قفسه کتابفروشیها مثل یک اثر هنری بدرخشند.
نظر شما