سرویس فرهنگ و نشر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، بازار ملزومات چاپ و نشر در هفته گذشته بار دیگر شاهد نوسان قیمت برخی کالاهای پرمصرف بود؛ شرایطی که در کنار چشمانداز نامشخص اقتصاد و افزایش بهای مواد اولیه در بازارهای جهانی، دغدغههای فعالان این حوزه را تشدید کرده است.
بررسی بازار کاغذ نشان میدهد که بهای انواع کاغذ تحریر در گرماژهای مختلف همچنان در سطوح بالایی قرار دارد و این موضوع بهویژه برای ناشران و چاپخانههای کتاب، یکی از مهمترین چالشهای هزینهای محسوب میشود. در مقابل، بازار کاغذ گلاسه طی روزهای اخیر روندی کاهشی را تجربه کرده است؛ اتفاقی که میتواند تا حدودی به کاهش هزینههای چاپ محصولات رنگی، بستهبندی و اقلام تبلیغاتی کمک کند.
در حوزه سایر ملزومات صنعت چاپ، اگرچه بازار با کمبود کالا مواجه نیست و رکود نسبی تقاضا موجب حفظ تعادل عرضه شده است، اما کارشناسان نسبت به افزایش قیمت محمولههای جدید هشدار میدهند. بهگفته فعالان بازار، رشد قیمت جهانی برخی محصولات وارداتی از کشورهای آسیایی و محدودیتهای مربوط به تأمین مواد اولیه، میتواند در ماههای آینده زمینهساز افزایش دوباره قیمتها شود.
مرکب چاپ نیز از ابتدای سال با رشد قیمت همراه بوده و اکنون انواع مرکب ایرانی و خارجی با نرخهای بالاتری نسبت به گذشته در بازار عرضه میشوند. همچنین قیمت زینک و برخی مواد مصرفی چاپخانهها در سطوح نسبتاً بالایی تثبیت شده است.
در بخش صحافی نیز افزایش بهای چسب، هزینههای تولید را برای واحدهای فعال در این حوزه بیشتر کرده است. فعالان صنفی معتقدند استمرار روند افزایشی قیمتها، در صورت تداوم رکود بازار، میتواند فشار مضاعفی بر واحدهای چاپی و ناشران وارد کند.
به اعتقاد کارشناسان، هرچند بازار در حال حاضر از نظر تأمین کالا با مشکل جدی روبهرو نیست، اما تداوم نوسانات قیمتی و نبود چشماندازی روشن از وضعیت آینده، مهمترین نگرانی فعالان صنعت چاپ و نشر به شمار میرود؛ نگرانیای که میتواند بر هزینه تولید کتاب و سایر محصولات چاپی در ماههای پیش رو تأثیرگذار باشد.
مرور قیمتها در بازار
نگاهی به بازار نشان میدهد که در هفته جاری، هر بند کاغذ تحریر ۷۰ گرمی با ابعاد ۷۰ در ۱۰۰ سانتیمتر به قیمت ۵ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و سایز ۶۰ در ۹۰ سانتیمتر به قیمت ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان عرضه شده است. همچنین کاغذ ۸۰ گرمی نیز در هفته جاری در سایز ۷۰ در ۱۰۰ به قیمت ۸ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و سایز ۶۰ در ۹۰ آن به بهای ۷ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان در بازار موجود است.
در بازار کاغذ گلاسه نیز کاهش قیمت مشاهده میشود؛ بهگونهای که هر کیلوگرم کاغذ گلاسه ۹۰ گرمی به ۲۵۵ هزار تومان رسیده و انواع ۱۲۸ و ۲۵۰ گرمی نیز با نرخ ۲۵۳ هزار تومان در بازار معامله میشوند. این موضوع برای چاپخانههایی که در حوزه بستهبندی، تبلیغات و محصولات رنگی فعالیت میکنند، اهمیت ویژهای دارد.
در حوزه سایر ملزومات صنعت چاپ اما بازار با نوسان قیمت محدودی همراه بود، طبق رصد خبرنگار ایبنا از بازار، اکنون کالا و اجناس مورد نیاز صنف در بازار موجود است و به دلیل رکود نسبی که در بازار، هنوز کمبودی وجود ندارد. در این میان اما کارشناسان بازار پیشبینی میکنند با اعلام رشد قیمت جهانی برخی اقلام کرهای و چینی به دلیل کمبود مواد اولیه، محمولههای جدید با افزایش قیمت ۱۰ تا ۱۵ درصدی همراه خواهد بود.
قیمت مرکب از ابتدای سال با افزایش ۱۰ درصدی همراه بوده است، در بازار هفته جاری مرکب ایرانی رنگی گلاسه کیلویی یکمیلیون و ۳۲۰ هزار تومان، مرکب مشکی گلاسه یکمیلیون و ۲۰ هزار تومان، مرکب رنگی تحریر یکمیلیون و ۱۰۰ هزار تومان و مرکب مشکی تحریر ۸۵۵ هزار تومان بود. مرکب خارجی نیز با قیمتهایی بین ۷۸۰ هزار تومان تا یکمیلیون و ۲۱۰ هزار تومان در بازار عرضه میشود.
بهای زینک دوورقی نیز در بازار با قیمت ۴۳۰ تا ۴۵۰ هزار تومان و زینک چهار و نیم ورقی به قیمت ۸۱۰ هزار تومان بود. بهای الکل ایزوپروپیل کیلویی ۵۴۰ تا ۵۸۵ هزار تومان در بازار قیمتگذاری شده است.
نگاهی به قیمت کالای پرکاربرد صحافی نیز حاکی از افزایش ۵۰ هزار تومانی بهای چسب است، به طوری که چسب صحافی سرد ایرانی ۳۶۵ هزار تومان و چسب گرم ۴۱۰ هزار تومان بود.
نوسانات اقتصادی و تابآوری فعالان چاپ و نشر
فعالان صنعت چاپ و نشر معتقدند عبور از شرایط کنونی بیش از هر چیز نیازمند اتخاذ راهکارهای مدیریتی و حرکت به سمت کاهش هزینههای تولید است. به گفته برخی چاپخانهداران، مدیریت دقیق موجودی انبار و خرید هدفمند مواد اولیه از جمله اقداماتی است که میتواند تا حدی آثار نوسانات بازار را کنترل کند و از افزایش هزینههای ناگهانی جلوگیری کند.
برخی ناشران نیز در ماههای اخیر تلاش کردهاند با بازنگری در تیراژ کتابها و حرکت به سمت چاپهای محدودتر، ریسک ناشی از افزایش قیمت مواد اولیه را کاهش دهند. استفاده از فناوری چاپ دیجیتال، انتشار همزمان نسخههای الکترونیک و برنامهریزی برای چاپ بر اساس میزان تقاضا، از دیگر راهکارهایی است که مورد توجه فعالان این حوزه قرار گرفته است.
کارشناسان صنعت چاپ همچنین بر ضرورت تقویت زنجیره تأمین داخلی تأکید دارند و معتقدند توسعه تولید مواد مصرفی و ملزومات چاپ در داخل کشور میتواند وابستگی بازار به واردات را کاهش دهد. به باور آنان، حمایت از تولیدکنندگان داخلی در حوزه مرکب، چسب و سایر مواد مصرفی، علاوه بر ایجاد ثبات بیشتر در بازار، زمینه کاهش آسیبپذیری این صنعت در برابر نوسانات جهانی را فراهم خواهد کرد.
ازسوی دیگر، برخی تشکلهای صنفی خواستار تدوین سیاستهای حمایتی برای صنعت چاپ و نشر شدهاند. فعالان این بخش معتقدند اختصاص تسهیلات سرمایه در گردش، تسهیل فرآیند واردات مواد اولیه و ایجاد سازوکارهای پیشبینیپذیر برای بازار ارز، میتواند به حفظ پایداری واحدهای چاپی و جلوگیری از افزایش هزینههای تولید کمک کند.
به اعتقاد کارشناسان، همکاری نزدیکتر میان ناشران، چاپخانهها و تأمینکنندگان مواد اولیه نیز میتواند نقش مؤثری در عبور از شرایط کنونی داشته باشد. شکلگیری خریدهای مشترک، انعقاد قراردادهای بلندمدت و استفاده از ظرفیت تشکلهای صنفی برای ساماندهی بازار، ازجمله راهکارهایی است که میتواند به افزایش تابآوری صنعت چاپ و نشر در برابر نوسانات اقتصادی منجر شود.
نظر شما