سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا): شیراز را باید مانند یک کتاب ورق زد. هر فصل این کتاب حاوی داستانهایی از جغرافیای فرهنگی، تاریخی، اجتماعی و هنری است که تمدن و هویت این شهر را روایت میکند. محلات شیراز هر یک فصلی از این رمان خواندنی است که شخصیتهای متنوعی را در خود جای داده است. در میان صفحات کتاب شیراز، خیابان ۲۲بهمن (شاپور) برگی از تاریخ فرهنگی این شهر است که هنوز خوانده نشده و حاوی رموزی است که باید فاش شود.
خانه تاریخی محتشم، بنای تاریخی دیوان خانه، عکاسخانه فردوسی، چاپخانه مهرگان، منزل تاریخی ابوالقاسم جوان جاویدان(ابول جاوید) و... تنها فهرستی از داشتههای فرهنگی و تاریخی این نقطه از شیراز است.
به این فهرست میشود وجود نخستین پانسیون کتاب و ساختمان مرکزی انتشارات نوید شیراز را هم افزود. پانسیون کتابی که فرزاد تیموری در این خیابان راهاندازی کرد و در ادامه عمر طولانی نیافت. با این حال انتشارات نوید در نقطه مقابل چاپخانه مهرگان پابرجاست.
اسماعیل حامدی فر از اهالی خیابان ۲۲ بهمن درباره سرنوشت چاپخانه مهرگان به خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) گفت: ۱۰ یا ۱۲ سال است که چاپخانه مهرگان تعطیل شده است و تا مدتی هم در بلوار عادل آباد کار می کرد اما این ساختمانی که در خیابان شاپور است مدتهاست که رها شده و در حال ویرانی است.
او از روزهای سخت صنعت چاپ در شیراز نام میبرد و بازار انتشار کتاب با وجود قیمتهای نجومی کاغذ و زینک را ناروشن میبیند.
بیش از دو ماه از روزی که خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در شیراز خبر تخریب چاپخانه مهرگان را منتشر کرد میگذرد اما هنوز هیچ سازمان و نهادی برای جلوگیری از تخریب بیشتر این میراث تاریخی و معنوی شیراز گامی برنداشته است و شهرداری منطقه ۸ شیراز به گذاشتن نرده برای در امان ماندن عابران پیاده از فروریختن آوار بسنده کرده است.
سید محی الدین حسینی ارسنجانی، شیرازپژوه در گفتوگو با خبرنگار ایبنا در شیراز با بیان اینکه ساختمان چاپخانه مهرگان شیراز واقع در خیابان شاهپور که یکی از نمادهای بارز فرهنگی و از نشانههای روشن توسعه صنعتی چاپ در ایران و از جمله مراکز قدیمی چاپ و نشر ملی بود، گفت: تخریب ساختمان چاپخانه مهرگان شیراز که به همت سید محمد مدرس صادقی و در دهه ۲۰ در اوایل دوره پهلوی دوم تاسیس شد از سوی هر فرد یا هر ارگانی که انجام گرفته همچون تخریب بی سر و صدا و شبانه دبیرستان تاریخی شاهپور از سوی عوامل ضد فرهنگی معاصر که آنهم در چند قدمی ارگ کریمخانی و مجموعه زندیه است، به نوعی کج سلیقگی است.
بی توجهی به مسیر گردشگری زندیه و یادگاران ادبی از عهد قاجاریه
این فعال فرهنگی و ادبی شیراز با انتقاد جدی از عوامل تخریب بنای زیبا و خاطره انگیز چاپخانه مهرگان شیراز افزود: اینجا یعنی در حوالی چاپخانه مهرگان شیراز از ابتدای خیابان شاهپور که بنای به یادگار مانده از بزرگ عکاسان ملی و هنرمندان رفیع خاندان چهره نگار شیرازی است تا به آخر آن که در تداوم مسیر گردشگری زندیه و یادگاران ادبی از عهد قاجاریه را با خود دارد کمکم و بر اثر بی توجهی و بی خیالی مدیران گذشته و حال، یک به یک فراموش و آثار تاریخی و دارای ارزشهای میراثی به زخم زشت بیلهای مکانیکی و به کین بی رحم بولدوزرهای پیمانکارانی از شهرداری و ...گاه و بیگاه تخریب و محو شده و میشوند، بی آنکه به آینده فرهنگی و هویت شهری شیراز تاریخی اندیشیده شود.
حسینی ارسنجانی ادامه داد: روزگاری مرحوم محمد مدرس صادقی در اوایل عهد پهلوی دوم این مکان را با این تفکر ایجاد و بنا نهاد که بتواند سهمی در تولید محتواهای فرهنگی و نشر و بسط علم و دانایی در این سرزمین داشته باشد. بنایی که از رونق خوبی برخوردار و محصولات فرهنگی و کتب و نشریات بسیاری را چاپ و منتشر کرد و در آگاهی بخشی به مردم نقش آفرین بود و شیرازیها و فارسیها را تا دهها سال از عزیمت به تهران و سایر شهرهای داخل و خارج از کشور برای چاپ و نشر آثار مکتوبشان بی نیاز کرد و به واقع رونق خیلی از اماکن فرهنگی و تاریخی مستقر در خیابان ۲۲ بهمن از حیات و جاودانگی این بنا (ساختمان چاپخانه مهرگان)بود اما اکنون که اینگونه آثار مورد تخریب قرار گرفته و ساختمان زیبای چاپخانه قدیمی مهرگان محو شده قرار است به ضلع شرقی پارکینگ عمومی متعلق به سازمان عمران شهری شهرداری تبدیل شود.
عضو کار گروه تخصصی، فرهنگی مرکز پژوهش های شورای اسلامی شهر شیراز خاطرنشان کرد: آیا رواست «مهرگان» چنین مکان مطرح و خوشنام شیرازیها که مردم شیراز و بویژه اهالی فرهنگ و ادب با آن خاطره های خوشی دارند اینگونه به دست بی مهری سپرده شود. چرا باید چاپخانه مهرگان شیراز و در جوار آن دکانهای افراد معروف همچون «نایب دوغی» که به توزیع لبنیات سنتی مشغول و معروف بود و یکی دو مغازه آن ورتر از مهرگان،از اول مغازههای تعمیرگاه رادیو، تلوزیون در شیراز و همجواری این واحد صنفی حوزه فرهنگی شیراز با منزل مرحوم احمد نادری اولین موسس کانون وکلای دادگستری فارس کمی آن طرفتر چاپخانه اردکانیها، سوی دیگر آن عمارت دیوان خانه و چاپارخانه شیراز و روبروی آن خانه میراثی محتشم و دیگر خانه های تاریخی و بناهای دارای ارزش میراثی دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی همچون خانه زیبای ابوالقاسم جاویدان و همچنین یکی از مسیرهای ادبی و گردشگری شیراز که محل نشو نما و حیات و ممات برخی از شاعران و اهالی نام آور فرهنگ و هنر شیراز عهد قاجاری و پهلوی بوده و در آن حوالی صحنه هایی از فیلم «داش آکل» گرفته شده این چنین مورد بی مهری قرار گیرد؟
مهرگان خاستگاه مجله «شیراز امروز» بود
او تاکید کرد: باید به همین بهانه موسس چاپخانه مهرگان شیراز مرحوم محمد مدرس صادقی را که خودش اهل ذوق و مفتخر به چندین حرفه و مزین به انواع هنرها بود و مجله «شیراز امروز» را گاه به گاهی با شکل و شمایلی زیبا و محتواهایی ناب و عالی منتشر میکرده و برای خود برو و بیایی داشته و در بین اهالی چاپ و صنعت نشر از اعتبار و محبوبیتی خاص برخوردار بوده را شناخت و در معرفی هر چه بهتر او و بیان خدماتش به عرصه های فرهنگی شیراز پرداخت.
نویسنده و پژوهشگر فرهنگ و تمدن فارس تصریح کرد: مدیران فرهنگی و دغدغه مندان شیراز نباید اجازه دهند چرخ بولدوزرها برای تخریب اینگونه بناها به حرکت در آید. به راستی چه کسی یا چه افرادی با چه اهداف و نیاتی راه لودرها و بولدوزرها را بروی آثار فرهنگی و بناهای میراثی شیراز و از جمله چاپخانه مهرگان شیراز باز کرده و هموار میکنند؟
میراث فرهنگی فارس و شهرداری شیراز پاسخ دهند
حسینی ارسنجانی در ادامه عنوان کرد: در مسئله تخریب چاپخانه مهرگان شیراز توجه افکار عمومی به دو ارگان میراث فرهنگی فارس و شهرداری شیراز معطوف است و این دو تشکیلات باید پاسخگوی افکار عمومی و مطالبه گران مردمی باشند.
او در پایان ضمن اظهار تاسف برای وقوع اتفاقاتی اینچنین تلخ و ناگوار در شیراز که موجب جریحه دار شدن روح لطیف و ذهن شریف اهالی نجیب حوزه فرهنگ و ادب و هنر می گردد، گفت: زنده یاد محمد مدرس صادقی یکی از بانیان صنعت چاپ و از اول آورندگان دستگاه چاپ برقی در شیراز بوده و چاپخانه مهرگان به همت وی در کنار چاپخانه های دیگر شیراز از جمله چاپخانه های مصطفوی،جهان نما،نور، موسوی، خیام، کورش،فارس و... نقش موثری در پویایی و تکامل صنعت چاپ شیراز و چاپخانه داری کشور ایفا نموده است.
به گزارش ایبنا؛ مهرگان نخستین چاپخانه شیراز است که ضمن چاپ سنگی، از تجهیزات چاپ سربی نیز برخوردار بوده و سال ۱۳۲۴ توسط سید محمد مدرس صادقی اصفهانی بنا نهاده شد. وی از پیشگامان صنعت چاپ در شیراز به شمار می رود.
نظر شما