به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، عمرخیام یکی از اسطورههای ما ایرانیان است. او همه ویژگیهای یک اسطوره را دارد؛ در غیر این صورت هرگز در طول تاریخ این چنین مدام و قاطع آشکار نمیشد. آنگونه که همه ایرانیان نه عمرخیام بلکه اسطورهای به نام خیام را در درون خود دارند.
سینا جهاندیده در مقدمه کتاب «خیام؛ پرومته ایران» که بهتازگی از سوی انتشارات مروارید عرضه شده با اذعان بر اینکه مطالعات گفتمانی و تحلیل گفتمان انتقادی در پژوهشهای ادبی ایران سابقه طولانی ندارد، تاکید کرده است: این کتاب بر پایه نظریه برساختگرایی و تاریخگرایی نو با ترکیب روشهای تبارشناسی، تحلیل انتقادی گفتمان و مطالعات فرهنگی میکوشد با برجسته کردن عناصر گفتمانی و با توجه به گسستها و بازنماییهای تاریخی به توصیف پدیدارشناختی گفتمان خیامیت نزدیک شود.
نویسنده در فصل اول با نام «رویکردها و روشها» به بررسی برساختگرایی و نظریه تحلیل گفتمان، رتوریک و سیاست گفتمان، بازنمایی در گفتمان خیامیت و هرمنوتیک خیامیت پرداخته است. در فصل دوم با نام «خیامیت پیشامدرن» درباره هسته تاریخی گفتمان خیامیت، ساختار دو بنی خیامیت، سرشت استعاری گفتمان خیامیت، ساختار ظاهری گفتمان خیامیت، گسستهای تاریخی گفتمان خیامیت، بازی با استعارههای زندگی عمر خیام، داستان نامه سنایی به عمرخیام و مباحث دیگری از جمله حالت شفاهی گفتمان خیامیت و ثبت رباعیات خیام و مکتوب شدن جهتدار خیامیت در قرن هشتم توضیح داده است.
فصل سوم «درجستجوی پلات گفتمان خیامیت پیشامدرن» نام دارد که مباحثی از جمله توبه گفتمانی در خیامیت پیشامدرن، نسبت توبه گفتمانی و گسستهای گفتمانی، توبهدادن گفتمانی خیام و ترکیب طبایع و ترکیب پیاله را دربردارد.
نویسنده در فصل چهارم با نام «خیامیت مدرن: (لایهبرداری اول: تبیین تاریخی- اجتماعی)» به مباحثی از جمله تطهیر گفتمانی در خیامیت مدرن، تکصدایی کردن خیامیت، مولفانگاری خیام و شکلگیری رویکرد انسجامگرایی و شکلگیری ایدئولوژی درمان خیام پرداخته و در فصل پنجم که «خیامیت مدرن: (لایهبرداری دوم: تبیین گفتمانی)» نام دارد به مباحثی چون تدوین ناسیونالیستی صادق صدایت از رباعیات خیام، رفتار دوگانه صادق هدایت با شخصیت مفهومی خیام و نسبت تدوین فرهنگ ملی و تدوین رباعیات خیام اشاره کرده است.
فصل ششم کتاب «خیام به مثابه شخصیت مفهومی و گفتمانی» نام دارد و شامل تحلیلهای نویسنده درباره موضوعاتی چون هویت برساخته عمرخیام، شخصیت مفهومی خیام و پروتوتیپ عمر خیام است. فصل هفتم نیز با نام «ماهیت درونماندگار خیامیت» اشاره دارد که اگر گفتمان خیامیت را فراتر از زمانیت عصرها و به عنوان یک فرآورده بازمانده از زیباییشناسی کلاسیک ارزیابی کنیم این گفتمان سه ویژگی درونماندگار دارد که شامل حقیقتگویی، گفتگومندی و رتوریک منفی است.
انتشارات مروارید بهتازگی این اثر را در ۳۰۸ صفحه و با قیمت ۸۸۰ هزار تومان عرضه کرده است.
نظر شما