به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، مراسم روز ملی «صنعت چاپ» با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، احمدمسجد جامعی، قائممقام ریاست مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، همچنین جمعی از پیشکسوتان و فعالان صنعت سراسر کشور، بابک عابدین، رئیس اتحادیه چاپخانهداران تهران چهارشنبه(۱۱ شهریورماه) در تالار وحدت برگزار شد.
حمایت، نوسازی و فناوری شرط بقای صنعت چاپ ایران است
عباس زارع، مدیرکل دفتر چاپ و نشر، در ابتدای این مراسم با اشاره به فعالیت مستمر فعالان صنعت چاپ در شرایط دشوار کشور گفت: فعالان صنعت چاپ در شرایط سخت و حتی شرایط جنگی، بدون وقفه به فعالیت خود ادامه دادند و این صنعت بهعنوان یک صنعت فرابخشی، همچنان در چرخه تولید کشور باقی ماند.
وی افزود: اگر همت و تلاش فعالان این حوزه و همراهی همکاران ما در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نبود، دستیابی به بسیاری از دستاوردهای امروز امکانپذیر نمیشد.
به گفته زارع، در دولت چهاردهم یکی از برنامههای مهم وزارت فرهنگ، تحقق دیپلماسی فرهنگی بود و صنعت چاپ بهعنوان یکی از ارکان مهم در توسعه تعاملات بینالمللی فرهنگی، نقش مؤثری در این زمینه ایفا کرده است.
زارع با اشاره به رشد صادرات محصولات چاپی اظهار کرد: از شهریور سال گذشته تا شهریور امسال، صادرات محصولات چاپی کشور با وجود تمامی مشکلات، حدود ۹۵ درصد رشد داشته است. این آمار نشان میدهد ظرفیت تولید داخل، حتی با وجود محدودیتهایی در زمینه ماشینآلات و تجهیزات بهروز، از توان بالایی برخوردار است.
مدیرکل دفتر چاپ ادامه داد: توان مدیریتی مدیران و تلاش نیروهای متخصص و زحمتکش صنعت چاپ موجب شده است که ایران بتواند سهم مناسبی از بازار منطقه را به دست آورد. در این مدت، صادرات محصولات چاپی به کشورهای مختلف از جمله تاجیکستان و عراق انجام شده و میزان صادرات از حدود ۲۱ هزار تن به ۶۲ هزار تن افزایش یافته است. ارزش صادرات نیز به حدود ۱۶ همت رسیده است.
وی همچنین از شناسایی دقیقتر ظرفیتهای صنعت چاپ کشور خبر داد و گفت: در تعامل با اتحادیهها و تشکلهای صنفی و با انجام بازدیدهای میدانی، ظرفیتهای صنعت چاپ کشور شناسایی شد. پیش از این، شناخت کاملی از ظرفیت واقعی چاپ کشور نداشتیم، اما امروز تصویر دقیقتری از توانمندیهای این صنعت در اختیار داریم.
زارع، با اشاره به کاهش واردات محصولات چاپی گفت: واردات محصولات چاپی نیز حدود ۴۹ درصد کاهش یافته و از ۲۱ هزار تن به ۱۱ هزار تن رسیده است. این میزان کاهش واردات، حدود ۴.۷ همت صرفهجویی ارزی برای کشور به همراه داشته و میتوان گفت صنعت چاپ در این بخش نیز به اقتصاد کشور کمک کرده است.
وی درباره وضعیت واردات ماشینآلات چاپ نیز گفت: طی حدود چهار تا پنج ماهی که وزارت فرهنگ موضوعات مرتبط با این حوزه را بهصورت جدی پیگیری کرد، ۱۰۱ مورد ثبت سفارش ماشینآلات چاپ انجام شد که متأسفانه تنها ۶ مورد به مرحله ترخیص رسید. این موضوع نشان میدهد که لازم است مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت نگاه جدیتری به اهمیت تأمین ماشینآلات صنعت چاپ داشته باشند و در زمینه تخصیص ارز، حمایت بیشتری صورت گیرد.
مدیرکل دفتر چاپ در ادامه به موضوع آموزش نیروی انسانی اشاره کرد و گفت: یکی از موضوعات مهم برای آینده صنعت چاپ، آموزش نیروی متخصص است. در گذشته در مقطع هنرستان فعالیت مطلوبی در حوزه آموزش چاپ نداشتیم، اما با هماهنگیهای انجامشده، برای نخستینبار رشته چاپ در هنرستانهای پنج استان راهاندازی شد.

وی افزود: این رشته در استانهای تهران، قم، اصفهان، مشهد و تبریز و در سه سرفصل چاپ بستهبندی، چاپ نشر و حوزههای مرتبط با صنعت چاپ راهاندازی شده است که این اقدام با همکاری اتحادیهها و تشکلهای صنفی انجام شد.
زارع همچنین از برگزاری بیش از ۲۰ دوره آموزشی برای فعالان صنعت چاپ در سراسر کشور خبر داد و گفت: موضوعاتی همچون هوش مصنوعی، مالیات، تأمین اجتماعی و سایر مسائل مبتلابه فعالان صنعت چاپ در این دورهها مورد توجه قرار گرفت.
وی درباره پیگیری مطالبات فعالان صنعت چاپ نیز اظهار کرد: در قالب کارگروه مشترک، مطالبات و دغدغههای فعالان صنعت چاپ از سوی وزیر فرهنگ بهصورت مکتوب به وزیر صنعت، معدن و تجارت منتقل شده است و به زودی موضوعاتی مانند تأمین مواد اولیه، صادرات، مشکلات تشکلها و سایر مسائل این حوزه بهطور کامل و مستمر پیگیری خواهد شد.
مدیرکل دفتر چاپ یکی از عوامل مؤثر در افزایش صادرات را تفاهمنامه با سازمان توسعه تجارت دانست و گفت: با امضای این تفاهمنامه، بخشی از موانع صادراتی شناسایی و برای رفع آنها اقدام شد که این همکاری تأثیر قابل توجهی در توسعه صادرات محصولات چاپی داشت.
زارع همچنین از برنامهریزی برای انعقاد تفاهمنامه با بانک ملی خبر داد و افزود: امیدواریم این تفاهمنامه بهزودی منعقد شود و بتوانیم از ظرفیتهای بانکی و سایر ابزارهای حمایتی برای تقویت صنعت چاپ استفاده کنیم.
وی با قدردانی از تشکلها و اتحادیههای مشارکتکننده در برگزاری این رویداد گفت: امسال پنج تشکل حوزه چاپ در برگزاری این همایش مشارکت داشتند. بیتردید حمایت، نوسازی و فناوری، شرط بقای صنعت چاپ ایران است و برای حفظ جایگاه این صنعت و توسعه بازارهای داخلی و منطقهای باید این سه محور را با جدیت دنبال کنیم.
پایداری صنعت چاپ به معنای پایداری تولید و آرامش در بازار است
بابک عابدین، رئیس اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحافان تهران، با تأکید بر نقش راهبردی صنعت چاپ و بستهبندی در اقتصاد کشور گفت: پایداری صنعت چاپ به معنای پایداری تولید و پایداری تولید نیز به معنای آرامش در بازار داخلی و استمرار حضور کالای ایرانی در بازارهای جهانی است.
وی ضمن خیرمقدم به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاونان و مدیران این وزارتخانه، مسئولان دولتی، پیشکسوتان و فعالان صنعت چاپ، اظهار کرد: امروز گرد هم آمدهایم تا روز ملی صنعت چاپ را گرامی بداریم؛ صنعتی که صرفاً یک صنعت رسانهای یا ابزاری برای تولید و انتشار آثار فرهنگی نیست، بلکه بخشی از هویت و فرهنگ جامعه ایرانی به شمار میرود.
رئیس اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحافان تهران، افزود: فعالان صنعت چاپ در طول سالهای فعالیت خود، مفاهیمی همچون نوعدوستی، ایثار، تعهد، معرفت و استقامت را در عرصه عمل به نمایش گذاشتهاند و نمونهای از این مسئولیتپذیری را میتوان در دوران جنگ تحمیلی مشاهده کرد.
عابدین ادامه داد: همکاران ما در صنعت چاپ و بستهبندی، حتی در شرایط موشکباران و بمباران و در سختترین شرایط جنگی، چراغ تولید را روشن نگه داشتند و بدون آنکه منافع شخصی و کوتاهمدت را ملاک تصمیمگیری قرار دهند، خطرهای جانی و هزینههای مالی را پذیرفتند. بسیاری از آنها حتی پس از آسیب دیدن واحدهای خود، برای بازسازی و ادامه فعالیت اقتصادی کشور اقدام کردند.
رئیس اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحافان تهران با اشاره به شرایط دشوار زنجیره تأمین در آن دوران گفت: زمانی که زنجیره تأمین تقریباً بهطور کامل قطع شده بود، فعالان این صنعت موجودی انبارهای خود را بدون احتکار و بدون انتظار برای افزایش قیمت، در اختیار چرخه تولید قرار دادند و با همراهی سایر صنایع کشور کمک کردند تأمین کالاهای ضروری استمرار پیدا کند.
وی تصریح کرد: نتیجه این همراهی آن بود که در بازار، فروشگاهها، داروخانهها و سایر مراکز توزیع، کمبود قابل توجهی در عرضه کالاهای ضروری ایجاد نشد.
عابدین، با اشاره به مشکلات امروز فعالان صنعت چاپ اظهار کرد: بسیاری از همین واحدها اکنون برای جایگزینی مواد اولیه خود با افزایش شدید قیمتها، محدودیتهای ارزی و مشکلات زنجیره تأمین مواجه هستند، اما همچنان برای استمرار تولید و حفظ نیروی انسانی خود تلاش میکنند. این همان مسئولیتپذیری فرهنگی و اجتماعی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
چاپ و بستهبندی؛ بخشی از زیرساخت تولید و زنجیره تأمین
رئیس اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحافان تهران با تأکید بر وابستگی بخش قابل توجهی از تولید کشور به صنعت چاپ و بستهبندی گفت: تقریباً تمام کالاهایی که در بازار داخلی و جهانی عرضه میشوند، برای معرفی، حفاظت، توزیع و فروش به بستهبندی چاپی، لیبل، بروشور و سایر محصولات چاپی نیاز دارند.
وی افزود: از این رو هرگونه اختلال در صنعت چاپ و بستهبندی میتواند زنجیره تولید و عرضه بسیاری از کالاها را با آسیب جدی مواجه کند و حتی بر توسعه پایدار صادرات غیرنفتی اثر بگذارد.
عابدین تأکید کرد: صنعت چاپ را باید بخشی از زیرساخت تولید، امنیت زنجیره تأمین و توسعه صادرات کشور بدانیم. پایداری صنعت چاپ به معنای پایداری تولید است و پایداری تولید نیز به معنای آرامش در بازار داخلی و استمرار حضور کالای ایرانی در بازارهای جهانی خواهد بود.
مصرف میلیونها تن مواد اولیه در صنعت چاپ و بستهبندی
وی با اشاره به ابعاد اقتصادی صنعت چاپ و بستهبندی اظهار کرد: مصرف سالانه کشور حدود دو میلیون تن کاغذ، مقوا و سایر مواد سلولزی و بیش از دو میلیون تن فیلمهای پلیمری و دیگر بسترها از جمله فلزات، شیشه و منسوجات است که نشاندهنده ابعاد وسیع این حوزه و جایگاه مهم آن در زنجیره ارزش اقتصادی کشور است.
رئیس اتحادیه چاپخانهداران تهران خاطرنشان کرد: اهمیت صنعت چاپ را نمیتوان صرفاً بر اساس ارزش تولیدات مستقیم آن ارزیابی کرد، بلکه باید میزان وابستگی تولید و تجارت سایر صنایع به خدمات چاپ و بستهبندی را نیز در نظر گرفت.
وی با اشاره به صنایع غذا و دارو گفت: در صنایع حیاتی مانند غذا و دارو که حدود ۲۵ درصد تولید ناخالص ملی را به خود اختصاص میدهند، چاپ و بستهبندی از الزامات حیاتی فرآیند تولید و عرضه کالا محسوب میشود و فرآیند عرضه این محصولات بهطور کامل به تولید و خدمات صنعت چاپ وابسته است.
عابدین افزود: این موضوع بهخوبی نشاندهنده تأثیر گسترده صنعت چاپ و بستهبندی بر اقتصاد ملی است.
افزایش هزینهها و کمبود نقدینگی؛ مهمترین چالشهای صنعت چاپ
رئیس اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحافان تهران در ادامه به مشکلات فعالان این حوزه اشاره کرد و گفت: امروز صنعت چاپ با دشواریهای متعددی از جمله افزایش هزینهها، دشواری تأمین مواد اولیه، کمبود نقدینگی، ضرورت نوسازی ماشینآلات، مشکلات مالیاتی و مسائل مربوط به تأمین اجتماعی و دیگر چالشهای محیط کسبوکار مواجه است.
وی افزود: با وجود همه این مشکلات، امروز گرد هم آمدهایم تا در کنار بیان مسائل و دغدغههای موجود، روز ملی صنعت چاپ را گرامی بداریم، از توانمندیهای این صنعت سخن بگوییم و از برگزیدگان و فعالان شایسته این حوزه تجلیل کنیم.
عابدین با اشاره به نقش فعالان این صنعت گفت: این اجتماع باشکوه، نمادی از همبستگی، همیاری و وفاداری خانواده بزرگ صنعت چاپ است. امروز روز افتخار به زنان و مردانی است که در دشوارترین شرایط، چراغ این صنعت را روشن نگه داشتهاند و همچنین روز قدردانی از پیشکسوتان، کارآفرینان، متخصصان، کارگران و جوانانی است که با دانش، تجربه و تلاش خود آینده این صنعت را خواهند ساخت.

ضرورت تبدیل تعامل دولت و بخش خصوصی به برنامههای عملیاتی
رئیس اتحادیه چاپخانهداران تهران با اشاره به تعامل میان دستگاههای دولتی و تشکلهای بخش خصوصی اظهار کرد: تعامل شکلگرفته میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و تشکلهای بخش خصوصی، فرصت ارزشمندی را پیش روی صنعت چاپ قرار داده است.
وی ادامه داد: ضروری است این همفکری و همکاری با تداوم بیشتری دنبال شود و به برنامههای عملی برای تأمین پایدار مواد اولیه، نوسازی تجهیزات، رفع مشکلات، حمایت از تولید، حفظ اشتغال و توسعه صادرات تبدیل شود.
عابدین گفت: من به عنوان نماینده بخش خصوصی و صنعت چاپ اعلام میکنم که بخش خصوصی و تشکلهای تخصصی صنعت چاپ، همچون گذشته، آمادهاند در کنار دولت و دستگاههای متولی، به عنوان بازوی کارشناسی و اقتصادی در فرآیند تصمیمسازی و اجرای برنامههای توسعه کشور مشارکت کنند و سهم خود را در ساختن ایرانی آباد، مقتدر و سربلند ایفا کنند.
وی تأکید کرد: انتظار ما از دوستان و مسئولان بخش دولتی این است که ظرفیتهای تخصصی تشکلها را در تصمیمگیریهای مرتبط با این صنعت بهطور جدی مورد استفاده قرار دهند و دولت نیز رسالت و تأثیرگذاری خود را در حمایت از صنعت چاپ بیش از پیش مورد توجه قرار دهد.
امید به آینده صنعت چاپ
عابدین در پایان با تأکید بر ضرورت حمایت از این صنعت اظهار کرد: ما به آینده صنعت چاپ و آینده کشور باور داریم؛ زیرا به دانش، اراده و همت خانواده بزرگ صنعت چاپ ایمان داریم.
وی همچنین از مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران قدردانی کرد و گفت: از تمام عزیزان در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همچنین ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران تشکر میکنم که در یک سال گذشته با همراهی، همسویی و دغدغهمندی در کنار صنعت چاپ بودند و برای حل مسائل و حمایت از این حوزه تلاش کردند.
به گزارش ایبنا؛ در ادامه این مراسم، در بخش پیشکسوتان منتخب روز ملی صنعت چاپ ۱۴۰۵، رضا کروبی از چاپ اختر شمال، علیقلی حسنی اعظمی از کارتنسازی میهن، علیاکبر بلالی از چاپ طوبی، حسین فروزیده از چاپ ۱۲۸، محمد کلاری (مصطفی) از پیام رنگ نوین، علی جواهری از صحافی جواهری، قاسم نصراللهپور زنجانی از چاپ و صحافی حبیب، محمدحسن رحیمیپور آذرنیائی از تابلوسازی فویلکار، غلامرضا عطائی از تابلوسازی جارچی، آیدین طهوری از لیتوگرافی ندا، رضا بردیامهر از لیتوگرافی نوید و جمشید قشلاقی به دلیل نیم قرن خدمت به اتحادیه صنف چاپخانهداران به عنوان برگزیده معرفی شدند و از دست وزیر فرهنگ جوایز خود را دریافت کردند.
نظر شما