به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در رشت، نشست نقد و بررسی کتاب «حصار و سگ‌های پدرم» به میزبانی کتاب نیلوفر شهرستان لنگرود و با حضور مترجم کتاب مریوان حلبچه‌ای برگزار شد.

حلبچه‌ای در این نشست با بیان شرح زندگی و فعالیت‌های شیرزاد حسن در حوزه ادبیات داستانی، جهان فکری او را تشریح کرد و گفت: در جهان داستانی این نویسنده، انسان و فردیت محترم هستند و هر آنچه که این فردیت و آزادی را محدود کند، محکوم است.

وی با برشمردن پیوندهای بینامتنی آثار بختیار علی و شیرزاد حسن؛ نگاه ملی‌گرایی و خرافه پرستی را نقد کرد و با تشریح وضعیت مردم کرد در کردستان عراق، افزود: سگ‌ها و اسب سیاه در کتاب، دو نماد قدرت پدر هستند.

عباس مشعوفی نویسنده و استاد دانشگاه نیز در این جلسه با اشاره به ساختارهای مضمونی ادبیات کردی، داستان «حصار و سگ‌های پدرم» را تمثیلی از یک فضای وضعیت استثنایی دانست و با برشمردن استعاره‌های مفهومی گفت: حصار، فضایی است که تاریخ متوقف می‌شود، حافظه مدفون می‌شود و سگ‌ها به عنوان یک سیستم نمادین کنترل و حذف عمل می‌کنند و اختگی به عنوان یک استعاره مفهومی غنی که شامل اختگی اراده، زبان و تخیل می‌شود و به زخم‌های تاریخی انسان معاصر اشاره دارد.

مسیح حسین نژاد دیگر سخنران و منتقد حاضر در این نشست نیز با تشریح مواضع زیگموند فروید در کتاب توتم و تابو، این اثر را مکمل اندیشه‌های فرویدی دانست و مواضع شیرزاد حسن و تطبیق آن با اندیشه‌های فرویدی و شرح نمادها و کنش‌های شخصیت‌های داستان را توضیح داد.

«حصار و سگ‌های پدرم» اثر شیرزاد حسن و ترجمه مریوان حلبچه‌ای؛ رمانی کوتاه اما اثرگذار است که نخستین‌بار در سال ۱۹۹۶ به زبان کردی (سورانی) منتشر شد و انتشار آن پس از یک دوره توقیف طولانی، توجه گسترده محافل ادبی را برانگیخت. داستان در خانه‌ای محصور با دیوارهای بلند و سگ‌های نگهبان روایت می‌شود و پدری مستبد را به تصویر می‌کشد که با سلطه و خشونت، اعضای خانواده را در حصاری نامرئی از ترس و اطاعت نگاه داشته است. روایت از زبان پسر ارشد خانواده، نشان می‌دهد که حتی پس از حذف فیزیکی این قدرت، اثر روانی و فرهنگی آن همچنان بر فضای خانه سایه می‌اندازد.

شیرزاد حسن در این اثر با بهره‌گیری از روایت اول‌شخص، جریان سیال ذهن و جملات کوتاه و آهنگین، فضای وهم‌آلود و پرتنشی خلق می‌کند که خواننده را در تجربه مستقیم اضطراب شخصیت‌ها شریک می‌سازد. نمادهایی چون «حصار» و «سگ‌ها» بار استعاری داستان را تقویت کرده و به آن لایه‌های معنایی متعددی بخشیده‌اند. ترکیب محتوای جسورانه و تکنیک‌های روایی منسجم موجب شده «حصار و سگ‌های پدرم» علاوه بر جایگاه ادبی، در سطح اجتماعی و روان‌شناختی نیز اثری قابل‌تأمل باشد.

مترجم در مقدمه این کتاب درباره رمان نوشته است: شیرزاد حسن در این رمان با روایت توتم و تابو به اصول پدرسالاری از دیدگاه فروید می‌پردازد. پدرکشی تم اصلی این رمان است. در «حصار و سگ‌های پدرم» روح پدر بر سر شخصیت‌های داستان چنان سنگینی می‌کند که حتی پس از کشته شدنش حضور او را همچنان احساس می‌کنند. از نظر شیرزاد حسن پدر نشانه کابوس بزرگ قدرت است که همچون سایه‌ای از او جدا نمی‌شود؛ قدرتی که خشونت پدر را نشان می‌دهد. موضوع بسیاری از داستان‌های او کشتن و جامعه اِروس‌کُش است. در بسیاری از داستان‌های او روایت زندگی آدم‌های درمانده و ذلیل و تنهای جامعه‌ی کُرد، به‌ویژه بیوه‌زنان و پیردختران و پسرانِ ناامید اما عاشق دیده می‌شود.

این رمان درباره یک خانواده بسیار بزرگ و پرجمعیت است که توسط پدر خانواده اداره می‌شود و او همه افراد خانواده را در خانه حبس کرده و به دور خانه نیز یک حصار کشیده است. حصاری که در قسمتی از کتاب چنین توصیف می‌شود: «زندان دختران و پسرانش، طویله‌ی اسب و استرهایش، قفس بلبل‌هایش، لانه و آشیانه سگ و گربه، خرگوش و کبوترهایش، اولین و آخرین منزلگاه زنانش.» کسی حق خارج از این حصار را ندارد و همه باید در داخل خانه به وظایف خود عمل کنند. افراد خانواده باید به طور کامل در خدمت پدر و حیوانات خانه باشند و مو به مو دستورات پدر را اجرا کنند.

قدرت پدر خانواده بسیار برای او مهم است و هیچ‌کسی جرأت ندارد که آن را زیر سوال ببرد. سرپیچی از دستورات او و یا انجام دادن کاری که بر خلاف میل او باشد، عواقب بسیار جدی در پی خواهد داشت. خشم پدر در حدی‌ست که حتی حیوانات حصار را هم می‌ترساند و با پرندگان کاری می‌کند که پرواز را فراموش کنند؛ در حدی که اگر در قفس آن‌ها را نیز باز کنید پرواز نخواهند کرد.

کتاب‌فروشی نیلوفر از سال ۱۳۸۵ فعالیت خود را آغاز کرده و اکنون با مشارکت موسسه فرهنگی هنری نیلوفر، برنامه‌های متنوع و مستمری برای همه گروه‌های سنی اجرا می کند.