به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در زنجان، رویداد «اقلیم شعر» به میزبانی استان زنجان و با هدف تقویت جریان آموزش شعر، شناسایی استعدادهای ادبی و ایجاد پیوندی نزدیکتر میان نسل جوان شاعر و استادان این عرصه برگزار شد. این برنامه در طول سه روز، با استقبال ادبجویان همراه بود و شرکتکنندگان در قالب نشستها، کارگاههای آموزشی و محافل شعرخوانی، از تجربه و دیدگاه استادان بهرهمند شدند.
در سومین روز این رویداد، به درخواست جمعی از ادبجویان، کارگاه آموزشی شعر و ترانه با تدریس ابراهیم اسماعیلی اراضی، شاعر و مدرس شناختهشده کشور، برگزار شد. این کارگاه که از بخشهای مورد توجه شرکتکنندگان بود، با محوریت بررسی ظرفیتهای شعر و ترانه، گفتوگو درباره ظرافتهای زبانی و ادبی، و پاسخ به پرسشهای شاعران جوان ادامه یافت.
همچنین در بخش دیگری از برنامه پایانی، شاعران جوان آثار خود را در حضور استادان و دیگر شرکتکنندگان قرائت کردند. این شعرخوانی، فرصتی برای ارائه تجربههای تازه، شنیدن نقد و نظرهای تخصصی و آشنایی بیشتر با نگاهها و زبانهای متفاوت شعری بود؛ بخشی که به گفته حاضران، از مهمترین ویژگیهای «اقلیم شعر» در مسیر توانمندسازی نسل تازه شاعران به شمار میرفت.
رویداد «اقلیم شعر» در مدت سه روز برگزاری خود، میزبان بیش از ۱۲۰ ادبجو از ۱۶ استان ناحیه شمالی کشور بود؛ حضوری که نشاندهنده ظرفیت بالای این برنامه در گردهمآوردن علاقهمندان شعر از مناطق مختلف و ایجاد یک بستر مشترک برای یادگیری و همافزایی ادبی است.
تمرکز بر آموزش، گفتوگو و تعامل مستقیم با استادان، از مهمترین ویژگیهای این رویداد عنوان شده است.
در کنار برنامههای آموزشی، بخشهای جنبی این رویداد نیز حالوهوایی فرهنگی و هویتی به «اقلیم شعر» بخشید. حضور شرکتکنندگان در مزار حسین منزوی، شاعر برجسته معاصر و سلطان غزل، از جمله برنامههایی بود که با استقبال ادبجویان همراه شد. این بخش از برنامه، ادای احترامی به یکی از چهرههای اثرگذار شعر معاصر ایران بود و برای بسیاری از حاضران، فرصتی برای تجدید پیوند با میراث ادبی و غزلیات ماندگار این شاعر فراهم کرد.
بازدید از بازار تاریخی زنجان نیز از دیگر برنامههای جنبی «اقلیم شعر» بود؛ برنامهای که در کنار جنبه فرهنگی و گردشگری، زمینه آشنایی مهمانان این رویداد با بخشی از هویت تاریخی و اجتماعی زنجان را فراهم ساخت. برگزاری چنین برنامههایی در کنار کارگاهها و نشستهای آموزشی، به رویداد «اقلیم شعر» وجهی فراتر از یک دوره آموزشی صرف بخشید و آن را به تجربهای فرهنگی و ادبی تبدیل کرد.
برگزاری این رویداد در زنجان را میتوان گامی در جهت تمرکززدایی از برنامههای ادبی و تقویت ظرفیتهای فرهنگی استانها دانست؛ اقدامی که با حضور گسترده ادبجویان و همراهی استادان، نشان داد استانها میتوانند به کانونی مؤثر برای شکلگیری و تداوم جریانهای ادبی بدل شوند.
به گفته ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران دورههای مشابه نیز در فصل پاییز برای استانهای نیمه جنوبی کشور برگزار خواهد شد. همچنین برگزیدگان این دورهها به مرحله پیشرفته آموزشی کلک خیال معرفی خواهند شد که همزمان با جشنواره بینالمللی شعر فجر در تهران برگزار میشود. در نهایت، آثار برگزیده این مسیر آموزشی در قالب یک کتاب به چاپ خواهد رسید.
«اقلیم شعر» گامی برای تحقق عدالت آموزشی
معاون شعر و ادبیات داستانی خانه کتاب و ادبیات ایران در حاشیه این کارگاه سه روزه در گفتوگو با خبرنگار ایبنا، ضمن تشریح اهداف رویداد اقلیم شعر برای دسترسی عادلانه نوقلمان شهرستانی به اساتید، فضای مجازی را تیغی دو لبه دانست که با ایجاد تشویقهای زودگذر، انگیزه «تأمل» و «مطالعه عمیق» را از نسل جدید گرفته است.
غلامرضا طریقی با اشاره به فلسفه وجودی این رویداد، تحقق عدالت آموزشی را اولویت اصلی آن دانست و با تأکید بر تمرکز امکانات در پایتخت، اظهار کرد: شاعران جوان ساکن تهران به واسطه حضور در مرکز، دسترسی آسانتری به محافل، فرهنگسراها و استادان برجسته دارند، اما نوقلمان شهرستانی از این فرصتها محروماند.
مدیرکل دفتر ادبیات، شعر و زبان فارسی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: هدف اصلی «اقلیم شعر» فراهم کردن بستری است که در آن، استعدادهای نقاط مختلف کشور بتوانند در یک دوره فشرده، ارتباطی مستقیم و جدی با اساتید حوزه ادبیات برقرار کنند. این، گامی عملی برای تحقق عدالت فرهنگی و آموزشی است.
این منتقد ادبی، «کمبودن دانش» و «ضعف در مطالعه» را اصلیترین آسیب شاعران امروز برشمرد و تصریح کرد: متأسفانه نسل امروز نسبت به نسلهای پیشین، کمتر مطالعه میکند و اثر این کمدانشی در لایههای مختلف شعر، از زبان گرفته تا عاطفه و ساختار، بهوضوح دیده میشود. شعرِ امروز نیازمند پشتوانه مطالعاتی است که فقدان آن، شعر را سطحی میکند.
طریقی همچنین به نقش فضای مجازی در این آسیبشناسی اشاره کرد و افزود: فضای مجازی تیغی دو لبه است؛ از یکسو فرصت دیده شدن را فراهم میکند، اما از سوی دیگر، چون شاعر جوان به واسطه لایکها و تشویقهای فضای مجازی، به بازخوردِ آنی عادت میکند، دچار نوعی ارضای کاذب میشود. این "سرعت در ارائه"، انگیزه ادامه دادن مسیرِ سخت و طولانیِ ادبی را از او میگیرد.
مدیرکل ادبیات، شعر و زبان فارسی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنانش درباره تولیدات ادبی در ایام وقایع اجتماعی گفت: هنرمندان و شاعران در مواجهه با وقایع، به دو گروه تقسیم میشوند؛ گروهی که بلافاصله واکنش نشان میدهند و گروهی که ترجیح میدهند حادثه در وجودشان تهنشین شود. آثاری که در چنین کارگاههایی نوشته میشود، اغلب هیجانی و واکنشی است، اما این به معنای بیارزش بودن آن نیست. این اشعار پس از گذشت زمان و تهنشین شدن در وجود شاعر، در آینده به انعکاسهای عمیقتری بدل خواهند شد.
ظهور «منزوی»های جدید؛ مستلزم «جنون» است
وی در پایان در پاسخ به این پرسش که آیا ظهور شاعرانی در ترازِ حسین منزوی در نسل جوان ممکن است، خاطرنشان کرد: استعدادها در میان انسانها تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند. ظهور چهرههایی مانند منزوی، بیش از آنکه به نبوغی عجیبوغریب وابسته باشد، به همت و جنون شاعر بستگی دارد. شاعر باید عمرش را پای شعر بگذارد، دانش کسب کند، بخواند و بنویسد. تداوم و ایستادگی در این مسیرِ دشوار، همان چیزی است که میتواند استعدادهای امروز را به قلههای ادبیات فردا تبدیل کند.
نظر شما