به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در خرمآباد، ملی شدن صنعت نفت در دهه ۳۰ خورشیدی، از حساسترین مقاطع تاریخ معاصر ایران است. اگرچه درباره این رویدادِ سرنوشتساز و ابعاد اقتصادی آن، آثار فراوانی به زیور طبع آراسته شده است، اما مسعود فرجالهی در درآمدِ کتاب خود تأکید میکند که آنچه در این میان حائز اهمیت است، بازخوانی تأثیرگذاری شخصیتهای کلیدی بر روند این نهضت ملی است.
نویسنده در این بخش از کتاب مینویسد: ملی شدن صنعت نفت در دهه سی برههای حساس از تاریخ ایران است. درباره صنعت نفت و ملی شدن آن، کتابها و مقالههای فراوانی به زیور طبع آراسته شده است، یا در آینده خواهد شد. آنچه مهم مینماید، تأثیرگذاریِ برخی شخصیتهای کلیدی در این رویداد مهم تاریخیست.
فرجالهی در ادامه برای تبیین جایگاه دکتر سید حسین فاطمی، به یادداشت تاریخی دکتر محمد مصدق استناد میکند که در آن، فاطمی بهعنوان پیشگامِ این مسیر معرفی شده است: دکتر محمد مصدق که نقش راهبریِ جریان ملی شدن صنعت نفت را بر دوش دارد، در یادداشتی پس از تیرباران حسین فاطمی به دستور رژیم پهلوی دوم میگوید: اگر ملی شدن صنعت نفت خدمت بزرگیست که به مملکت شده، باید از آن کسی که اول این پیشنهاد را نمود، سپاسگزاری کرد و آن کس شهید راه وطن، دکتر حسین فاطمیست که روزی در خانه جناب آقای نریمان پیشنهاد خود را داد که عمده نمایندگان جبهه ملی حاضر در جلسه، آن را به اتفاق آرا تصویب نمودند. رحمهالله علیه که در تمام مدت همکاری با اینجانب حتا یک ترک اولا از آن بزرگوار دیده نشد.
این کتاب که با مقدمهای از سیدفرید قاسمی مزین شده، در سه فصل اصلی تدوین شده است.
فصل یکم (تاریخ نفت): نویسنده در این بخش به واکاوی سپیدهدم بهرهیابی، سودبری بیگانگان، مسیر ملی شدن، پیامدهای آن و وضعیت ایران در دوران پساکودتا پرداخته است.
فصل دوم (سید حسین فاطمی): این فصل، زندگانی دکتر فاطمی را از تولد تا دوران روزنامهنگاری، کشاکشهای سیاسی با حزب توده، پیشنهاد تشکیل جبهه ملی، کارنامه اجرایی، مدیریت روزنامه «باختر امروز» و سرانجام تراژیکِ بازداشت و تیرباران او بررسی میکند.
فصل سوم (تحلیل گفتمان): در این بخش، مطالعه گفتمان مسلط در بازه زمانی سال ۱۳۲۹ با محوریت بررسی ۸ سرمقاله کلیدی از روزنامه «باختر امروز» انجام شده و رویکرد گفتمانی و مفاهیم شاخص آن مورد تحلیل قرار گرفته است.
کتاب «نفتنگاری حسین فاطمی» با انضمام کتابنامهای جامع، به قلم مسعود فرجالهی و مقدمه استاد سیدفرید قاسمی با ۱۷۰ صفحه در قطع وزیری، از سوی انتشارات فیار، اکنون بهعنوان منبعی درخور توجه برای پژوهشگران تاریخ سیاسی و مطبوعاتی ایران، در بازار نشر دسترس علاقهمندان قرار دارد.
نظر شما