به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در کرمان، سومین نشست از سلسله نشستهای «کرمان در نگاه دیگران» با موضوع «ایران فرهنگی کجاست؟» و با محوریت گردشگری ادبی، در کارخانه نوآوری شهرداری کرمان برگزار شد.
این نشست با حضور سیدمحمدعلی گلابزاده، پژوهشگر و مدیر مرکز کرمانشناسی و جمعی از علاقهمندان فرهنگ و ادبیات، همزمان با آیین بدرقه کاروان کمپر «کریمان تا فرارود» برگزار شد؛ کاروانی که با هدف بازشناسی جغرافیای مشترک زبان و ادب فارسی، راهی شهرها و سرزمینهایی میشود که زادگاه، آرامگاه یا محل زیست شماری از نامدارترین چهرههای فرهنگ و ادبیات فارسی هستند.
اعضای این کاروان در مسیر خود از کرمان به ماهان و آرامگاه شاه نعمتالله ولی، سپس شیراز، نیشابور و توس سفر میکنند و پس از آن راهی هرات، زادگاه و آرامگاه خواجه عبدالله انصاری، آرامگاه عبدالرحمن جامی، غزنی، بامیان، تاجیکستان، پنجکنت و آرامگاه رودکی، و در ادامه سمرقند و بخارا در ازبکستان خواهند شد تا از نزدیک با میراث مشترک تمدن فارسی آشنا شوند.
برگزارکنندگان این برنامه معتقدند مقصد این سفر نه مرزهای سیاسی امروز، بلکه گستره «ایران فرهنگی» است؛ حوزهای تمدنی که زبان، ادبیات و میراث مشترک فارسی، مردمان آن را در طول قرنها به یکدیگرند داده است.
گلابزاده: مقصد این سفر، جغرافیای ایران فرهنگی است
مدیر مرکز کرمانشناسی، با اشاره به سفر پیشِ روی کاروان «کریمان تا فرارود» گفت: دوست داشتم در این سفر همراه کاروان باشم، اما به دلیل برخی مسئولیتها این امکان فراهم نشد. با این حال، این مسیر یکی از ارزشمندترین سفرهای فرهنگی است؛ زیرا مقصد آن «ایران فرهنگی» است، نه مرزهای سیاسی امروز.
سیدمحمدعلی گلابزاده با بیان خاطراتی از سفر خود به تاجیکستان افزود: سال ۱۴۰۳ در همایشی با عنوان «جغرافیای تاریخی شاهنامه» در تاجیکستان شرکت کردم و مقالهای با عنوان «کرمان؛ آرمانشهر فردوسی» ارائه دادم. در آن مقاله تلاش کردم نشان دهم شهری که فردوسی از آن به عنوان شهر آرمانی یاد میکند، با توجه به ویژگیهایی که برمیشمارد، میتواند کرمان باشد، ارائه این دیدگاه در جمع شاهنامهپژوهان برجسته جهان تجربهای ارزشمند بود.
گلابزاده با توصیف فضای فرهنگی تاجیکستان گفت: در این کشور بهخوبی میتوان احساس کرد که زبان و ادب فارسی همچنان زنده است، در بسیاری از مغازهها، مراکز فرهنگی و اماکن عمومی اشعاری از حافظ، سعدی، مولانا و دیگر بزرگان ادب فارسی دیده میشود؛ صحنهای که گاه کمتر از آن را در ایران مشاهده میکنیم.
وی ادامه داد: هنگام بازدید از «باغ کوروش» در دوشنبه، وقتی مسیر را از یکی از شهروندان پرسیدم، او با افتخار از کوروش کبیر به عنوان شخصیتی ایرانی یاد کرد. مردم تاجیکستان اگرچه خط فارسی را نمینویسند، اما زبان فارسی را بهخوبی سخن میگویند و علاقه فراوانی به یادگیری و حفظ این میراث مشترک دارند.
مدیر مرکز کرمانشناسی سپس به گفتوگویی با یکی از مسئولان فرهنگی تاجیکستان اشاره کرد و گفت: پیش از سفر، یکی از دوستان از من خواست از مسئولان تاجیک بپرسم چرا بسیاری از مفاخر چون فردوسی، حافظ، جامی، رودکی و دیگر بزرگان را متعلق به تاجیکستان معرفی میکنند؛این پرسش را با وزیر علوم تاجیکستان در میان گذاشتم. او در پاسخ مرا به خیابان رودکی، پارک رودکی و دیگر نمادهای فرهنگی دوشنبه برد و سپس پرسید: شما در ایران با میراث این بزرگان چگونه رفتار کردهاید؟ حتی نام تالار رودکی را نیز تغییر دادهاید.
وی افزود: برای این پرسش پاسخی نداشتم، پس از بازگشت به ایران، موضوع را با دکتر رجبی در میان گذاشتم و ایشان نیز در نامهای به رئیسجمهور وقت خواستار بازگرداندن نام «تالار رودکی» شد، این اتفاق به من نشان داد که کشورهای حوزه ایران فرهنگی تا چه اندازه برای مفاخر مشترک خود ارزش قائل هستند.
گلابزاده با اشاره به تحولات اخیر منطقه گفت: رخدادهای اخیر، هشداری بود تا بیش از گذشته به ارزشهای ملی، تاریخی و فرهنگی خود توجه کنیم، مردمی که به پیشینه، اسطورهها و مفاخر خود افتخار میکنند، هویت و انسجام بیشتری خواهند داشت و حفظ این سرمایههای فرهنگی ضرورتی انکارناپذیر است.
وی در پایان با بیان خاطرهای از مهماننوازی مردم تاجیکستان گفت: مردم این کشور علاقه و احترام ویژهای به ایرانیان دارند، روزی پس از خروج از یک کافه، دختری دانشجو که متوجه شده بود ایرانی هستیم، برایمان تاکسی گرفت، تا محل همایش همراهیمان کرد و حتی کرایه تاکسی را نیز خودش پرداخت؛ این رفتارها نشان میدهد پیوندهای فرهنگی میان مردم ایران و تاجیکستان همچنان زنده و عمیق است.
نگاه خود را به مرزهای تمدنی و فرهنگی معطوف کنیم
علیرضا فرهمند، مدیر تیم گردشگری ادبی، در تشریح انگیزه شکلگیری این سفرها، با اشاره به تجربهای شخصی گفت: ما یک خانه پدری داشتیم که آن را فروختیم، سالها بعد حسرت آن خانه همیشه با من ماند و دیگر هیچوقت از آن کوچه عبور نکردم و مدام به خاطرات آن خانه فکر میکردم.
وی افزود: همین حس را به کشورمان تعمیم دادیم؛ اینکه نباید نسبت به میراث فرهنگی و هویت تاریخی خود بیتفاوت باشیم و اجازه دهیم خاطرات و ریشههایمان از میان بروند.
فرهمند با بیان اینکه حدود ۱۰ سال است به همراه دوستانش سفرهای کمپر انجام میدهد، ادامه داد: مدتی است تصمیم گرفتهایم این سفرها را هدفمند کنیم، سال گذشته مسیر جاده ادویه را تا پاکستان و هندوستان پیمودیم.
وی درباره تجربه این سفر گفت: در هند، دیدن معماری ایرانی، علاقه مردم به زبان فارسی و احترامی که برای ایرانیها قائل بودند، برای ما بسیار جالب و تأملبرانگیز بود.
مدیر تیم گردشگری ادبی تأکید کرد: به جای آنکه تنها بر مرزهای سیاسی تمرکز کنیم، باید نگاه خود را به مرزهای تمدنی و فرهنگی معطوف کنیم؛ مرزهایی که قرنها ملتها را به یکدیگر پیوند دادهاند.
نظر شما