سرویس بینالملل خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- الهه شمس: دیوید والش این روزها کمی مضطرب به نظر میرسد. او که ۱۵ سال پیش با افتتاح موزه «مونا» (Mona) در تاسمانی استرالیا دنیای هنر را تکان داد، حالا با پروژهای شخصیتر بازگشته است: کتابخانه «فرونتیستریون» (Phrontisterion). این پروژه که با بودجهای ۱۰ برابر پیشبینی اولیه و پس از ۱۰ سال برنامهریزی به ثمر رسیده، حالا میزبان ۳۰ هزار جلد کتابی است که والش معتقد است بیش از کلکسیون هنریاش برای آنها هزینه کرده است.
در این فضای دو طبقه، همهچیز بوی تاریخ و شخصیسازی میدهد. والش در بدو ورود، به جای یک کتاب، قطعه کاغذ نازکی را نشان میدهد که متن ترانه معروف مرد ستارهای (Starman) با دستخط دیوید بویی روی آن نقش بسته است. او که خود را مرید بویی میداند، مجموعهای ۹۸ درصدی از کتابهای محبوب این خواننده را گردآوری کرده است. در کنار اینها، اسناد اصلی به قلم نوابغی چون اینشتین، نیوتن و داروین در کنار کتابهای درسی برادر فقید والش و اولین کتابهای قفسه دوران کودکیاش خودنمایی میکنند.
ستاره بیچونوچرای این مجموعه، نسخه «نخستین ویراست آثار شکسپیر» (Shakespeare First Folio) است؛ گنجینهای که بین ۶ تا ۸ میلیون دلار ارزش دارد. والش با احترام از آن به عنوان یک «شیء مقدس» یاد میکند. مری لینزاد، مدیر کتابخانه، بازگرداندن این اثر نایاب از لندن را در یک چمدان ضدگلوله و ضدآب، یکی از پرچالشترین ماموریتهای خود میداند.
اما آنچه «فرونتیستریون» را از هر کتابخانه دیگری متمایز میکند، ساختار ضدسیستم آن است. در اینجا خبری از برچسبهای طبقهبندی یا سیستم سنتی «دیویی» نیست. والش که این سیستم را بیش از حد اروپامحور و محدود میداند، قانونی عجیب وضع کرده است: کتابها را هر جا که دوست دارید بگذارید! برای یافتن عناوین، از اپلیکیشن هوشمند «The O» استفاده میشود که با استفاده از دوربینهای پیشرفته و اسکن لحظهای عطف کتابها، جای دقیق هر جلد را به بازدیدکننده نشان میدهد.
نام این کتابخانه از کمدی ابرها اثر آریستوفان گرفته شده که طبقه مرفه و تحصیلکرده را به نقد میکشد. هدف والش نیز همین است؛ ایجاد فضایی که به جای آموزش اجباری، کنجکاوی برانگیزد. او که ثروت اصلی خود را از طریق ریاضیات و قمار به دست آورده، موفقیت امروزش را مدیون کتابخانههای عمومی میداند. او در وبلاگش نوشته است: «من از کتابخانهها آمدم و به کتابخانهها بازمیمیگردم.» فرونتیستریون حالا ادای دین او به دنیای واژههاست.
منبع: theguardian, Mon 22 Jun 2026
نظر شما