به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در کرمان، فرهنگسرای مس سرچشمه میزبان چهلمین نشست از سلسله برنامههای «یک مؤلف، یک کتاب» بود؛ نشستی که این بار به بررسی رمان «امیر ساباط» اثر زندهیاد محمدعلی علومی اختصاص داشت.
در این مراسم که با حضور جمعی از نویسندگان، شاعران، منتقدان و دوستداران ادبیات برگزار شد، ضمن نقد و تحلیل این اثر، از جایگاه علومی به عنوان نویسندهای چندوجهی و میراثدار فرهنگ و اسطورههای ایران زمین یاد شد.
از تردید تا تحسین؛ «امیر ساباط» چگونه منتقدان را غافلگیر کرد؟
گاهی یک کتاب، پیش از آنکه خواننده را غافلگیر کند، منتقدان را شگفتزده میکند. روایت نقد و بررسی «امیر ساباط» در چهلمین نشست «یک مؤلف، یک کتاب» نیز چنین روایتی بود.
محمد شریفی نعمتآباد، منتقد ادبی، در آغاز سخنانش اعتراف کرد که نخستین فصل رمان او را ناامید کرده بود؛ آنقدر که کتاب را کنار گذاشت و ماهها به سراغش نرفت. اما دعوت به حضور در نشست نقد و بررسی اثر باعث شد بار دیگر کتاب را از ابتدا بخواند.
نتیجه این بازخوانی، تغییری کامل در نگاه او بود. شریفی در برابر حاضران گفت: «وقتی رمان را دقیق خواندم، متوجه شدم با یکی از شاهکارهای ادبیات داستانی ایران روبهرو هستم.
او سپس با تشریح ساختار اثر، از فراداستان، راویان نامعتبر، طنز، هجو، رئالیسم جادویی و شالودهشکنی روایت به عنوان عناصر اصلی رمان نام برد و تأکید کرد که علومی در پایان اثر، کل روایت را زیر سؤال میبرد.
اما این تنها صدای تحسین نبود. رسول آبادیان نیز که سالها با محمدعلی علومی دوستی و همکاری داشت، از نگرانی اولیه خود نسبت به انتشار این اثر پس از درگذشت نویسنده سخن گفت. او توضیح داد که بیم داشته انتشار اثری منتشرنشده از علومی به اعتبار ادبی او لطمه بزند، اما پس از مطالعه کتاب به نتیجهای متفاوت رسیده است.
به گفته آبادیان، «امیر ساباط» نهتنها جایگاه ادبی علومی را تضعیف نمیکند، بلکه بر اعتبار او میافزاید.
وی این اثر را نمونهای درخشان از تلفیق رئالیسم جادویی، روایت بومی و ادبیات پستمدرن دانست و تأکید کرد که خوانندگان برای درک کامل جهان داستانی آن بهتر است آثار دیگری همچون «پریباد» و «قصههای غریب مردمان عادی» را نیز بخوانند.
چهلمین نشست «یک مؤلف، یک کتاب» در حالی به پایان رسید که بار دیگر ثابت شد کتاب میتواند بهانهای برای گردهمآیی، گفتوگو و بازخوانی میراث کسانی باشد که عمر خود را وقف ادبیات این سرزمین کردهاند. محمدعلی علومی در اردیبهشت ۱۴۰۳ چشم از جهان فروبست، اما رمان «امیر ساباط» و دیگر آثارش، همچنان مجال خوانشهای تازه و بیپایانی را فراهم میکنند.
نظر شما