به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، آیین افتتاحیه هفته میراثفرهنگی با حضور سیدرضا صالحیامیری وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی و جمعی از پیشکسوتان، پژوهشگران، مرمتگران، استادان دانشگاه، مدیران حوزه میراثفرهنگی، خانوادههای فرهنگی کشور و خانوادههای برادران مرحوم امیدوار و بازگشایی نمایشگاه عکس «ایستاده در غبار»، رونمایی از تندیس برادران امیدوار و پلتفرم «ایران موزه» بهعنوان اولین گام دیجیتالسازی در حوزه موزهداری همچنین تجلیل از حافظان میراثفرهنگی در جنگ رمضان برگزار شد. شعار امسال هفته میراث فرهنگی «موزهها؛ حافظ هویت و انسجام ملی» نام دارد.
در ابتدای این آیین نمایشگاه عکس «ایستاده در غبار» افتتاح شد. این نمایشگاه به همت معاونت فرهنگی ادارهکل روابطعمومی و اطلاعرسانی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی برپا شده است و با نمایش سی قطعه عکس از آثار تاریخی آسیب دیده در جنگ رمضان روایتگر بخشی از تجاوز آمریکایی-صهیونی به ۱۴۹ بنای تاریخی کشور است. نمایشگاه عکس «ایستاده در غبار» با روایت تصویری آسیبهای واردشده به بناها و آثار تاریخی کشور، بخشی از ابعاد تجاوز آمریکایی ـ صهیونی علیه هویت تمدنی و حافظه تاریخی ایران را به تصویر میکشد.
تصاویری که فراتر از ثبت خسارتهای فیزیکی، روایتی مستند از تعرض به میراث فرهنگی، هویت تاریخی و حافظه تمدنی ملت ایران ارائه میکنند. آنچه مخاطبان در «ایستاده در غبار» مشاهده میکنند، روایت ایستادگی، ماندگاری و استمرار تاریخی سرزمینی است که در طول قرنها، فرهنگ و تمدن خود را از دل بحرانها و تهاجمات حفظ کرده است. بناهای تاریخی آسیبدیده در این حملات، هر یک بخشی از شناسنامه فرهنگی ایران و نشانهای از تداوم هویت ملی ایرانیان به شمار میروند و اکنون این تصاویر، زبان گویای زخمیاند که بر پیکره تمدن ایران نشسته است.
نمایشگاه «ایستاده در غبار» با شعار «موزهها؛ حافظ هویت و انسجام ملی» و به همت معاونت فرهنگی ادارهکل روابطعمومی و اطلاعرسانی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی برگزار شده و بر نقش موزهها و میراثفرهنگی بهعنوان پاسداران حافظه تاریخی، تقویتکنندگان روایت مشترک ملی و پیونددهندگان گذشته، حال و آینده یک ملت تاکید دارد.
دشمنانِ فاقدِ تاریخ و تمدن، در برابر عظمتِ ایرانِ فرهنگی زانو خواهند زد
وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در آیین روز جهانی موزهها و آغاز هفته میراثفرهنگی، با تاکید بر پیوند عمیق «میراثفرهنگی»، «هویت ملی» و «مقاومت تاریخی ملت ایران» گفت: دشمنانی که از تاریخ، فرهنگ و تمدن بیبهرهاند، امروز در برابر کهنترین تمدن زنده جهان صفآرایی کردهاند، اما ملت ایران با اتکا به سرمایه عظیم فرهنگی، انسجام ملی و فرهنگ ایثار، مقتدرتر از گذشته ایستاده است.
سیدرضا صالحیامیری با تبریک آغاز هفته میراثفرهنگی به فعالان این حوزه در سراسر کشور، از آنان بهعنوان «امانتداران گنج کهن ایران» یاد کرد و گفت: اگر امروز ایران مقتدر و سرافراز در جهان ایستاده است، به دلیل فداکاری نسلی است که جان خود را برای بقا، شرافت و عزت این سرزمین تقدیم کردند. او با گرامیداشت یاد شهدای جنگ رمضان و شهدای کودک حادثه میناب، تاکید کرد: خون فرزندان معصوم این سرزمین هرگز به هدر نخواهد رفت و عاملان این جنایتها، دیر یا زود، در برابر وجدان بیدار جهانی و محاکم بینالمللی پاسخگو خواهند شد.
او با اشاره به «سومین جنایت بزرگ آمریکا در تاریخ معاصر»، افزود: جهان، هیروشیما و ویتنام را فراموش نکرده و میناب نیز از حافظه تاریخی ملت ایران پاک نخواهد شد. فلسفه برگزاری هفته میراثفرهنگی «بازخوانی شکوه تمدنی ایران» است. هفته میراثفرهنگی را برگزار میکنیم تا ایرانیان و جهانیان بدانند ایران، سرزمین روایتها، رازها، تمدنها و حافظه تاریخی بشریت است؛ سرزمینی که دشمنانش نیز در برابر عظمت آن ناگزیر به اعترافاند.
روایتِ هویت، مقاومت، شکوه تمدنی و انسجام ملت ایران
وزیر میراثفرهنگی با تاکید بر نقش اصحاب فرهنگ، هنر و اندیشه در تبیین هویت ملی تصریح کرد: شعرا باید از ایران بسرایند، ادیبان در وصف این سرزمین قلم بزنند، معماران از شکوه معماری ایرانی سخن بگویند، موسیقیدانان ندای «ای ایران» را طنینانداز کنند و مرمتگران با جان و دل، حافظان حافظه تمدنی این ملت باشند. ما این هفته را برگزار میکنیم تا به فرزندان ایران در مدارس، دانشگاهها و مراکز فرهنگی بیاموزیم که هویت ایرانی، ریشه در تمدنی چند هزار ساله دارد و این میراث عظیم باید بهعنوان یک سرمایه راهبردی حفظ و بازتولید شود.
صالحیامیری همچنین حمله به آثار و بناهای تاریخی ایران را نشانه «خصومت تمدنی» دشمنان دانست و گفت: تهاجم به ۱۴۹ بنای تاریخی ایران، لکه ننگی بر پیشانی رژیم صهیونیستی و آمریکا است. آنان چون فاقد تاریخ، تبار و تمدناند، در برابر کهنترین تمدن زنده جهان دچار خشم و استیصال شدهاند. ملت ایران در برابر این تجاوز نهتنها تضعیف نشد، بلکه منسجمتر، همدلتر و متحدتر از گذشته ایستاد و از زخمها، پلی به سوی وحدت ملی ساخت.
ایران از زخم جنگ عبور کرد و به وحدت ملی رسید
وزیر میراثفرهنگی با قدردانی از مدیران، کارشناسان، موزهداران، پژوهشگران، مرمتگران و فعالان حوزه میراثفرهنگی در سراسر کشور بیان کرد: حوزه میراثفرهنگی، حوزه عشق، معرفت و هویت است و همه خادمان این عرصه، پاسداران حافظه تاریخی ملت ایراناند. ما قدردان نیروهای مسلح، خانواده شهدا و دولت بهدلیل همراهی با ملت ایران در روزهای دشوار هستیم. امروز، ایران بیش از هر زمان دیگری به سرمایه اجتماعی، انسجام فرهنگی و اقتدار تمدنی خود متکی است.
صالحیامیری در پایان سخنانش با اشاره به ظرفیت عظیم فرهنگی ایران بیان کرد: ایران با بیش از یک میلیون اثر تاریخی و ۴۳ هزار اثر ثبت ملی، یکی از بزرگترین قدرتهای نرم جهان است و رسالت ما معرفی این شکوه تاریخی به افکار عمومی ایران و جهان خواهد بود. ایران، خورشیدی است که جهانیان از نور، حرارت، فرهنگ و تمدن آن بهرهمند میشوند و این ملت، شکستناپذیرتر از همیشه، مسیر تاریخی خود را ادامه خواهد داد.
تکلیف ۲۰ دستگاه بهمنظور ساماندهی موزهداری
علی دارابی، قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی با بیان اینکه روز جهانی موزه جشن سالانه تمامی موزهداران و فعالان حوزه موزهداری است، آنها را حافظانی امین برای صیانت از آثار تاریخی در دوران جنگ عنوان کرد. او با بیان اینکه در جنگ رمضان به دلیل حفاظت و صیانت از آثار یک اثر و شی آسیب ندید، به آسیب ۱۴۹ بنای تاریخی کشور اشاره کرد.
وی با اشاره به تصویب سند ملی موزهداری کشور توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی در روزهای جنگ رمضان اشاره کرد و ادامه داد: در ایران ۸۳۰ موزه داریم که بخش عمده آنها غیر دولتی هستند. ما با ابلاغ این سند به دنبال دولتی کردن موزهها نیستیم، این سند تابلوی راهنمایی بهمنظور حکمرانی یکپارچه در سیاستگذاری، تصویرگری و نظارت در امر موزهداری است. در این سند برای ۲۰ نهاد وظیفه و تکلیف مشخص شده است، همچنین بر عملیاتی کردن آن در راستای ساماندهی موزه داری در کشور تاکید کرد.
دارابی در بخش پایانی صحبتهای خود به تشریح اولویتهای موزهداری در سال جدید پرداخت. تعیین و تکلیف موزههای نیمه تمام ظرف سه سال، بازتعریف و روزآمدکردن موزهها متناسب با شرایط و استانداردهای جهانی، اجرایی کردن هیات امنایی کردن موزهها و بناهای تاریخی از خردادماه، آموزش کارکنان به عنوان یک نیاز اساسی و راهبردی، همکاری میراثفرهنگی با سمنها، انجمنها، مجموعهدارها و موزهدارهای بخش خصوصی، مرمت و بازسازی ۵۴ موزه آسیب دیده در جنگ، بازدید مجازی از موزهها، اجرای پروژه «هر شهر یک موزه» با همکاری سایر نهادها از جمله وزارت کشور و شهرداریها و آموزش و پرورش، تولید محتوا و روایتگری، راهاندازی موزه میناب در مجموعه فرهنگیتاریخی سعدآباد، موزه هفت هکتاری ریسباف اصفهان، افزایش تعداد موزهها از ۸۳۰ به هزار موزه، از جمله نکات مطرح شده از سوی وی بود.
ثبت ۲۳۸ هزار شی در سامانه جام
لیلا خسروی مدیرکل موزهها با اشاره به شعار «موزهها؛ حافظ هویت و انسجام ملی» در توضیح انتخاب آن بیان کرد: ایران فقط یک جغرافیا نیست، حافظه تاریخی چند هزار ساله است و موزهها پاسدار این حافظه تاریخی هستند.
وی به تبدیل مفهوم حفاظت در بحران به اقدامی عملیاتی، اشاره و جمعآوری اشیا به مخازن امن را بخشی از این فرایند عنوان و به توسعه فرایند مستندنگاری و ثبت ۲۳۸ هزار شی در سامانه جام و تکمیل شناسنامه اشیا بهعنوان یکی از اقدامات مهم موزهداری کشور اشاره کرد.
رونمایی از تندیس برادرانی که ایران را به دنیا شناساندند
رونمایی از تندیس عیسی و عبدالله امیدوار نخستین گردشگران ایرانی بخشی دیگر از این مراسم بود. فریده امیدوار، برادرزاده عیسی امیدوار که در این مراسم حضور داشت و مورد تقدیر قرار گرفت، به هدف این دو برادر در شناخت دنیا و شناساندن ایران به جهان و موفقیت در این مسیر اشاره کرد و افزود: در تاریخ مانند برادران امیدوار نداریم، آنها جهانگردی کردند و ایران را به دنیا شناساندند. تنها کسانی بودند که از قطب شمال تا قطب جنوب را گشتند، کاووش، پژوهش، ضبط و مستند کردند. آنها هدف داشتند، به دنبال هدفشان رفتند و موفق شدند.
موزهها ابزاری قدرتمند برای اندیشه، گفتوگو و تعامل با جامعه
منیر خلقی، رئیس کمیته ملی موزههای ایران به نقش متحول کننده نهادهای فرهنگی در سرنوشت جوامع اشاره کرد و با بیان اینکه بخشی از آسیبها در جنگ رمضان متوجه موزهها بوده است، بر اهمیت احیای پیوند گسستهای ناشی از جنگ و ارتقای تابآوری موزهها تاکید کرد و موزهها را ابزاری قدرتمند و محلی برای اندیشه، گفتوگو و تعامل با جامعه دانست.
وی در بخشی دیگر از صحبتهای خود به تلاش ایکوم در رساندن صدای موزههای ایران به نهادهای بینالمللی و صدور بیانیه شورای بینالمللی موزهها و مشارکت با موزهها برای برگزاری برنامههای متنوع در هفته میراثفرهنگی اشاره کرد.
اتحاد موزهها در ایجاد صلح جهانی
پیام تصویری آنتونیو رودریگرز رئیس ایکوم جهانی (شورای بینالمللی موزهها) در ادامه برای حضار پخش شد؛ پیامی که بر اتحاد و همبستگی موزهها در ایجاد امید و صلح جهانی تاکید کرد. وی موزهها را نه مکانی برای سوظن تفاوتها بلکه فضایی برای تفاهم، گوش دادن به داستان اشیا، گفتوگو و یادگیری دانست و استفاده از ظرفیت اتحاد موزهای را در ایجاد صلح جهانی حائز اهمیت عنوان کرد.
افتتاح پلتفرم «ایران موزه»؛ اولین گام دیجیتالسازی در حوزه موزهداری
در ادامه این مراسم از پلتفرم «ایران موزه» که در راستای توسعه فناوری و دیجیتالسازی میراث راهاندازی شده است، افتتاح شد. پلتفرمی که گام اول دیجیتالسازی و استفاده از فناوریهای نو در راستای تولید محتوای جذاب برای ارتباط مخاطب و مردم با اشیای موزهای محسوب میشود. روایت اشیای موزهای توسط موزه دارها، برگزاری نمایشگاههای مشترک توسط موزهها از قابلیتهای این پلفرم هستند. دو نمایشگاه برخط ایران و قزاقستان و ایران و کره جنوبی امروز همزمان با آغاز هفته میراثفرهنگی و نمایشگاه هرمز نیز طی روزهای آتی بازگشایی میشوند.
رونمایی از تمبر روز جهانی موزه
رونمایی از تمبر روز جهانی موزه بخشی دیگر از مراسم بود که با حضور علی دارابی قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی، میرزایی رئیس کمیته میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی انجام شد.
موزهها هویت تاریخی و زنده ایران را به جهان معرفی میکنند
محمد میرزایی، عضو کمیسیون فرهنگی و رئیس کمیته میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه موزهها هویت تاریخی و زنده ایران را به جهان معرفی میکنند و حافظه تاریخی این تمدن کهن محسوب میشوند، از آمادهسازی قوانین سه حوزه میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی بهمنظور ارائه در صحن علنی مجلس شورای اسلامی اشاره کرد.
موزهها اماکنی برای انتقال پیام حکمتآموزی به نسل جدید
عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلابفرهنگی با بیان اینکه موزه و موزهداری یک نهاد اجتماعی و پویا است بر اهمیت چگونگی تفسیر آن تاکید کرد و افزود: موزهداری یک فناوری نرم اجتماعی و اماکنی ناطق و پویا برای انتقال پیام حکمتآموزی به نسل جدید و اتصال فرهنگ گذشته به فرهنگ امروز هستند.
وی با اشاره به تصویب سه سند ملی میراثفرهنگی، صنایعدستی و موزه ادامه داد: سند ملی گردشگری نیز در مراحل تصویب است؛ گردشگری ظرفیتی عظیم و صنعت خلاق فرهنگی اثربخش است و این سند میثاقنامه تحول حاکمیت است.
تجلیل از حافظان میراثفرهنگی در جنگ رمضان
در بخش پایانی این آیین از فتحالله نیازی مجموعه فرهنگیتاریخی سعدآباد، سعید سعیدی مجموعه ثبت جهانی گلستان، کرم میرزایی موزه ملی ایران، نفیسه گوهری کاخ چهلستون اصفهان، علیرضا برشاهی مسئول موزههای استان کرمانشاه، ابراهیم هاشمی مسئول موزههای استان کردستان، غلامرضا سلمانپور دزفولی مسئول موزههای استان خوزستان، سید داور موسوی یگان حفاظت قلعه فلکالفلاک در استان لرستان، اعظم اکبر حلوایی امین اموال استان قزوین، فاطمه محمدی مدیرعامل موزه سینما، ابوالفضل رواقی مسئول موزه بانک ملی، پوریا واعظ نیا مدیر موزه استان خراسان رضوی، شفیقه رهیده مدیرعامل موزه دکتر حبیبی، به دلیل حضور بهموقع و اقدام موثر در شرایط بحران و صیانت از آثار تاریخی تجلیل شد.
همچنین از خانواده شهید تقی حاتمی از همکاران یگان حفاظت زنجان که حین عملیات خنثی سازی بمب به فیض شهادت نایل آمد و خانواده زنده یاد عیسی امیدوار تقدیر شد.
نظر شما