سرویس فرهنگ و نشر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، صنعت چاپ و نشر بهسرعت در حال تحول است، نوآوریهایی مانند چاپ سهبعدی، چاپ دیجیتال هوشمند، و چاپ نانویی در حال تغییر آینده این صنعت هستند، مطالعه منابع جدید به متخصصان کمک میکند تا با این فناوریهای نوین آشنا شده و از رقابت عقب نمانند.
در دنیای امروز، انتشار کتاب میتواند دریچههای جدیدی از فرصتها را به روی نویسندگان و ناشران باز کند و تأثیرات مثبتی بر زندگی شخصی و حرفهای آنها داشته باشد، مطالعه کتابهای جدید، سرمایهگذاری هوشمندانهای برای موفقیت در این مسیر است.
و اما همزمان با هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، مجموعهای از آخرین آثار منتشر شده در حوزه چاپ و نشر بر روی سایت نمایشگاه از سوی ناشران مختلف عرضه شده است، آثاری که طی چهار سال اخیر منتشر شدهاند و هریک میتوانند در مسیر فعالیت ناشران یا چاپخانهداران تازهکار یا حتی قدیمی چراغی روشن کند. در ادامه مروری کوتاه داریم بر تعدادی از این آثار که مطالعه آن میتواند برای فعالان حوزه چاپ و نشر کاربردی و موثر باشد.
«آشنایی با چاپ و نشر در روابط عمومی»
اثر دیگری که خواندن آن خالی از لطف نیست، کتاب «آشنایی با چاپ و نشر در روابط عمومی» نوشته حمید محسنی است که نشر کتابدار آن را منتشر کرده است، این اثر به بررسی مواردی از جمله اهمیت انتشارات برای سازمانها، فرایندهای نشر، آشنایی با لیتوگرافی و نشر الکترونیکی میپردازد.
فرایند تولید و انتشار انواع منابع اطلاعاتی بسیار پیچیده و متنوع است، به همین دلیل به مهارتها و تخصصهای مختلفی نیاز دارد که در توان یک فرد و حتی یک نهاد نمیتواند باشد، اگرچه تأکید این کتاب بر مدیریت نشر و نیازهای روابط عمومی است، اما برای همهی کسانی که به نحوی کارشان با چاپ و نشر ارتباط دارد نیز مفید است.
آشنایی با چاپ و نشر کتاب؛ با نگاهی به نشر سنتی، مدرن و پسامدرن»
کتاب دیگری که به سراغ آن میرویم، «آشنایی با چاپ و نشر کتاب؛ با نگاهی به نشر سنتی، مدرن و پسامدرن» به قلم حسین اصغرنژاد است که توسط سپهر انتشاران دانش روانه بازار نشر شده است و میتوانید نسخه الکترونیک آن را در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران بخوانید.
نویسنده در این کتاب، نکات اصولی و فنی لازم در تدوین، چاپ و انتشار کتاب را گردآوری کرده است، این اثر موارد و مشکلاتی را رفع میکند که از ابتدای نگارش برای مولف پیش میآید و در صورت رفع نشدن ممکن است باعث ایراد در کتاب شود. مطالب مطرح شده در این اثر با نگاهی به نشر سنتی، مدرن و پسامدرن بهصورت کاربردی و خلاصه ارائه شده است تا از آن استفاده بهینه و مناسب بهعمل آید.
با توجه به اینکه آفرینش کتاب بهعنوان یک اثر و محصول فرهنگی، مستلزم در نظر گرفتن عوامل انسانی و ابزارهای مختلفی است که نادیده انگاشتن و بیاهمیتی به هر کدام از این عاملها، موجب کاستی و نقض در پیکره و محتوای کتاب شده و به پیام و اندیشه و تفکر پدیدآورنده کتاب خدشه وارد میکند، کتابی ممکن است در عین برخورداری از محتوای با ارزش، در فرایند تکامل و تولید، با بیتجربگی ویراستار، صفحهآرا، ناشر، چاپچی و... از منظور و هدف خود دور مانده و چشمانداز روشنی در بازار کتاب و پیشخوان کتابفروشیها نداشته باشد.
این اثر به نشر مدرن و پسامدرن و مشکلات و مسائل، و همچنین تهدیدها و فرصتهای ناشی از آن میپردازد، در بخشهای مختلف کتاب تلاش شده از یک طرف چگونگی چاپ و نشر کتاب به تصویر کشیده شود و از سوی دیگر منبعی فراهم آید که فعالان و علاقهمندان را با مقوله صنعت چاپ و نشر کتاب و تحولات آن آشنا سازد. نکته قابل تأمل اینکه پدیدآوردن یک اثر چه در قالب اثری مکتوب مانند کتاب کاغذی و یا کتاب الکترونیکی، مبتنی بر اشراف به همین نکات محتوایی، فنی، اصولی، و کاربردی است.
مطالب کتاب برچارچوب فرایند نشر استوار است و۱۲ فصل دارد و تلاش شده تا ترتیب فصول از یک نظم منطقی منطبق با فرایند نشر کتاب برخوردار باشد، در کتاب ابتدا تاریخچه مختصری از چاپ و نشر را ارائه شده و سپس به مراحل چاپ و نشر کتاب و اجزاء و ابعاد آن پرداخته شده است.
«درآمدی بر تاریخ چاپ و نشر کتاب»
در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران میتوانید کتاب «درآمدی بر تاریخ چاپ و نشر کتاب» نوشته دیوید فینکلستاین و الیستر مکلیری را جستجو کنید، کتابی که توسط اکرم مریخنژاد اصل ترجمه شده و ارغوان مهر آن را ترجمه کرده است. در این اثر نویسنده، تاریخ نشر و چاپ کتاب را بهگونهای روایت کرده است که مسائل ارتباط اجتماعی را که دانجشویان در مسیر خود در گذر از تاریخ نشر و چاپ کتاب در دوران مدرن مییابند برجسته کند. این اثر مقدمهای برای مطالعه تاریخ نشر و چاپ کتاب ارائه میدهد، تاریخ نشر و چاپ کتاب از نخستین کتاب تاکنون، هم تثبیت و هم توسعه یافته است. این کتاب هم روایتی از تاریخ متون در فرهنگ اروپای غربی است و هم ترکیبی از آخرین تفکر درباره درک و زمینهسازی آن تاریخ.
در فصول مختلف کتاب، برخی از ابتکارات پیشگام در مطالعه کتابشناختی و کتاب توسط جنبش کتابشناسی جدید ارائه شدهاند و در ادامه به واکنشهای بعدی توسط منتقدان نگاه میاندازد.
این کتاب سال ۱۴۰۴ در ۲۶۵ صفحه توسط انتشارات ارغوان مهر روانه بازار نشر شده است.
«نشر الکترونیک: رویکردها و مسائل»
در دنیای امروز که نشر الکترونیک در رقابت با نشر فیزیکی کتابها قرار دارد، مطالعه کتاب «نشر الکترونیک: رویکردها و مسائل» میتواند راهگشا باشد، اثری که به قلم داریوش مطلبی و امیر شکوهیان یزدی کوهبنانی منتشر شده و توسط انتشارات کتابدارروانه بازار نشر شده است. این کتاب هم امسال در نمایشگاه مجازی کتاب تهران عرضه شده است.
این اثر مجموعه مقالههای هفتمین همایش سراسری اتحادیه انجمنهای علمی دانشجویی کتابداری و اطلاع رسانی ایران (ادکا) است، در این کتاب میخوانیم که تا زمان اختراع چاپ در قرن پانزدهم از سوی گوتنبرگ آلمانی، آثار علمی و ادبی به صورت محدودی منتشر میشد و تنها در اختیار گروه معدودی از روحانیان، اشراف و ثروتمندان قرار میگرفت ولی اختراع چاپ، دانش را از محدوده دسترسی آنها خارج کرد و عمومیت بخشید. صنعت چاپ، تولید منابع اطلاعاتی را وارد مرحله تازهای کرد، به طوری که میتوان بسیاری از تحولات اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی را به اختراع چاپ نسبت داد.
بعد از اختراع چاپ، شتابی در تولیدات علمی و فرهنگی بهوجود آمد و تولید دانش وارد مرحله جدیدی شد. هر چند منابع کاغذی و چاپی قرنهای متمادی مهمترین رسانه اطلاعاتی محسوب میشدند ولی در چند قرن گذشته شاهد شکلگیری منابع اطلاعاتی متعددی بودهایم که حاصل حضور فناوری در حوزههای مختلف زندگی بشر، و به ویژه صنعت نشر بوده است. آخرین و شاید یکی از مهمترین محصولات صنعت نشر، شکل گیری نشر الکترونیک که حاصل همزیستی فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی و صنعت تولید اطلاعات است.
نشر الکترونیک از نظر ماهوی تفاوتی با نشر سنتی ندارد و تنها در شکل محصولات و برونداد آنها میتوان تفاوت قائل شد. نشر از نظر لغوی به معنی «پراکندن» و «منتشر کردن» است و آن را میتوان مجموعه فعالیتها، در راستای تکثیر اندیشهها و افکار فرد یا گروهی از مردم به صورت قابل فهم و برای استفاده آحاد مردم و یا گروههای خاص از جامعه تعریف کرد.
«آشنایی با صنعت نشر و چاپ دیجیتال»
سراغ کتاب «آشنایی با صنعت نشر و چاپ دیجیتال» میرویم؛ اثری از امیر بهاری و غلامرضا ایمانی که توسط انتشارات ویهان منتشر شده است، با توجه به اینکه دیجیتال یک مفهوم تازه و یک روش استدلال است، این کتاب تلاش میکند در واقع نوعی نگاه متفاوت به ابعاد زندگی داشته باشد.
در بخشهای مختلف کتاب آمده است که دیجیتال مجموعه راهکارهای جدیدی است که در صنایع مختلف قد علم کردهاند و روشهای پیشین را به چالش میکشند و تغییر میدهند. در این کتاب با چاپ دیجیتال آشنایی بیشتری پیدا خواهیم کرد و با دنیای چاپ دیجیتال، تعاریف انواع روشهای آن و کاربردهای متنوع این شیوه بهسوی آینده قدم بر میدارید.
از آنجایی که امروز چاپ دیجیتال در سطح وسیعی بوده و امکان چاپ سفارشات کم تیراژ و حتی سفارشات شخصی و محدود را فراهم کرده است ، نویسنده در آن اذعان کرده است که با کمک چاپ دیجیتال، امکان سرویسدهی به مشتری بر حسب تقاضا نیز فراهم شده است، به این طریق ناشر امکان سفارش چاپ خود را در هر چند نسخهای که لازم باشد دارد و نیازی به انبارکردن و چاپ با تیراژ بالا نیست. تمام این پیشرفتها به همراه یکدیگر باعث شده تا طراحی و چاپ و نشر بسیار سادهتر و سریعتر انجام شود و در دسترس عموم قرار گیرد.
«ابراهیم متفرقه، سرگذشت نخستین چاپخانه عثمانی»
«ابراهیم متفرقه، سرگذشت نخستین چاپخانه عثمانی» نوشته ارلین سابوف نویسنده کتاب است و میراندا میناس ترجمه آن را بر عهده داشته است، نسخه الکترونیک این کتاب در نمایشگاه عرضه شده است. کتاب سرگذشت نخستین چاپخانه عثمانی و زندگی موسس آن، ابراهیم متفرقه را شرح داده و البته به صورتی کلیتر به بررسی قدمهای لرزانی که امپراتوری عثمانی در نیمه اول قرن هجدهم در حوزه صنعت چاپ برداشته و مشکلاتی که این امپراتوری و حتی کشورهای اروپایی با آن دست و پنجه نرم کردهاند میپردازد.
ارلین سابوف نویسنده کتاب از اسناد و مدارک نویافته بسیاری استفاده کرده که همین میتواند نظرها در مورد دیدگاه عثمانی نسبت به صنعت چاپ را تغییر داده و دانستهها در مورد سیر تاریخی این صنعت در ممالک مسلمان را تغییر دهد.
او به دنبال یافتن پاسخ این سوال است که نخستین چاپخانه عثمانی تا چه اندازه از سوی اقشار مختلف جامعه مورد پذیرش قرار میگیرد. زیرا زمانی که تاریخ اجتماعی نخستین چاپخانه عثمانی روشن شود، بیطرفانهتر میتوان به اهمیت و تاثیر گذر از فرهنگ آثار خطی به آثار چاپی پی برد، که امری مهم در فرهنگ اسلامی بوده و باعث تحویلات بسیاری در جوامع گوناگون شده است.
چاپخانه سنگی آستان قدس رضوی
علاقمندان به تاریخ چاپ و دانشجویان این رشته اگر به دنبال یک پژوهش درباره چاپ سنگی هستند، میتوانند در قسمت جستجوی هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران عنوان «چاپخانه سنگی آستان قدس رضوی (۱۲۹۴- ۱۳۴۴ق)» را درج کنند. این کتاب علاوه بر ارائه مقدمهای علمی در زمینه تاریخ چاپ سنگی و شیوه اجرایی آن در ایران، به صورت اختصاصی چاپخانه سنگی آستان قدس رضوی، فعالان و تولیدات آن را شناسایی و واکاوی کرده است.
چاپ سنگی به ایران در دورۀ قاجار، در شهرهای مختلف چاپخانههای متعددی ایجاد شد. نخستین و فعالترین چاپخانه سنگی مشهد در مجموعۀ آستان قدس رضوی در ۱۲۹۴ق آغاز به فعالیت کرد. این چاپخانه طی پنچاه سال، به انتشار ۲۸ کتاب پرداخت و سرانجام در ۱۳۴۴ق به واسطه عوامل گوناگون، فعالیت آن پایان یافت.
هدف از پژوهش حاضر با تکیهبر روش توصیفی-تحلیلی پاسخ به این پرسش است که چه عوامل انفعالی و تسریعی بر روند فعالیت چاپخانه سنگی آستان قدس رضوی موثر بوده است؟ یافتهها مبنی بر نگرشِ قیاسی و تحلیلِ نکات مذکور در کتابهای برجای مانده از این چاپخانه، حاکی از آن است که عوامل انفعالی شامل نگرش و تغییر پی در پی متولیان، تنشهای سیاسی، نظامی، اجتماعی (محلی، ملی، بینالمللی)، تضاد منافع سنت و تجدد و عوامل تسریعی شامل نگرش مثبت برخی از متولیان، علما و سایر رجال، نذر، خیرات و وقف کتاب، حضور مجاوران و زائرینِ دارای رویکردِ علمی-مذهبی و فعالیت کتابفروشان بوده است.
«انتقال فناوری چاپ به ایران»
اثر دیگری که به آن میپردازیم و میتوانید نمایشگاه کتاب سراغ آن را بگیرید، کتاب «انتقال فناوری چاپ به ایران» نوشته اکبر خوشزاد است، اصری درباره روند ورود و استقرار صنعت چاپ در ایران. در این کتاب که توسط انتشارات شیرازه کتاب ما منتشر شده است، نویسنده با تکیه بر رویکرد تاریخ علم، فرایند انتقال فناوری چاپ را از پیشینه جهانی تا تجربه ایرانی آن بررسی کرده است.
تمرکز نویسنده در این کتاب بر دوره قاجار است که ایران با چالش پذیرش الزامات جهان جدید روبهرو بود. موضوع اصلی کتاب انتقال فناوری چاپ به ایران تحلیل نسبت میان ساختار سیاسی و فرهنگی ایران و نحوه مواجهه جامعه ایرانی با چاپ بهعنوان یکی از مظاهر مدرنیته است.
کتاب را میتون تلاشی تحلیلی برای فهم چگونگی ورود یکی از مهمترین فناوریهای عصر جدید، یعنی صنعت چاپ به جامعه ایرانی دانست که نقشی تعیینکننده در تحول دانش، ارتباطات و نهادهای فرهنگی ایفا کرده است. نویسنده در آغاز، با بررسی پیشینه چاپ در جهان، از تجربه چین تا انقلاب گوتنبرگی در اروپا، بستر جهانی این فناوری را ترسیم میکند و سپس به سابقه آشنایی ایرانیان با چاپ در دورههای پیشامدرن میپردازد.
او در این قسمت چاپ در دوره مغول و چاپخانههای وابسته به کلیساهای ارمنی در عصر صفوی را مورد تحلیل و بررسی قرار میدهد. بخش اصلی کتاب بر دوره قاجار تمرکز دارد؛ دورانی که همزمان با گسترش انقلاب صنعتی در غرب، مسئله انتقال فناوری به کشورهای غیر اروپایی اهمیت یافت.
نویسنده در این کتاب ابعاد فنی و نهادی صنعت چاپ، از تولید و واردات کاغذ و جوهر تا شکلگیری چاپخانههای دولتی و غیر دولتی را بررسی میکند و نقش نهادهایی چون دارالفنون، وزارت انطباعات و اداره مطبوعات دولتی در گسترش چاپ و کنترل آن را تحلیل و در ادامه به پیدایش چاپخانههای خصوصی، ناشران، کتابفروشان و مناسبات اقتصادی چاپ اشاره کرده است. در فصول پایانی نیز، ارتباط میان چاپ، انقلاب مشروطه، قوانین مطبوعاتی، سانسور و شکلگیری اتحادیههای کارگری صنعت چاپ شرح داده شده است.
«یادداشتهای یک ناشر»
اگر به فکر ناشر شدن هستید یا در ابتدای راه یک موسسه انتشاراتی هستید، منصور سجاد در کتاب «یادداشتهای یک ناشر» به شرح سالها تجربه و فعالیت خود در این صنعت پرداخته است، او در این کتاب دورنمایی واقعبینانه و جذاب از فراز و نشیبهای نویسندگی و دنیای نشر در اختیارتان قرار میدهد.
نوشتههای گردآوری شده در این کتاب نکاتی کاملاً کاربردی و تجربی دارند که چندین بار در بازار نشر ایران مورد آزمایش قرار گرفتهاند. منصور سجاد که به عنوان مدیر انتشارات کلید آموزش چهرهی موفقی به شمار میآید از این نکات در مجموعهی پرفروش کلید استفاده کرده است و اکنون بررسیهای خود را در اختیارتان قرار میدهد تا شما نیز بیبهره نمانید.
در حقیقت، کتاب یادداشتهای یک ناشر تمام زوایای دنیای نشر را با بیانی آسان، صمیمانه و قابل فهم توضیح میدهد و شما میتوانید با استفاده از راهنماییهای منصور سجاد راه بیست سالهی او را یک شبه طی کنید و اگر به نویسندگی و یا دنیای کتاب علاقه دارید، مطمئن باشید این اثر به شما کمک میکند تا به راحتی بتوانید در این حوزه موفق شوید.
«ناشر شدن»
اثر دیگری که میتواند دورنمای نزدیک و دوری از دنیای نشر ایران به شما نشان بدهد کتاب «ناشر شدن» نوشته صادق وفایی است، کتابی که توسط انتشارات نگاه منتشر شده است. این کتاب شامل گفتوگو با مرحوم اسماعیل دمیرچی، پیشکسوت صنعت چاپ و ۱۶ ناشر فعال در صنعت نشر کشور است.
روند تهیه گفتوگوهای مندرج در این کتاب از سال ۱۳۹۰ آغاز شده و تا سال ۱۴۰۰ طول کشیده و به گفته نویسنده اثر، با حذف یکی از گفتوگوها بهدلیل عدم تمایل راوی، آخرین گفتوگوی نسخه نهایی، مربوط به سال ۱۳۹۸ است.
ناشرانی که در این کتاب با آنها گفتوگو شده، بهترتیب انجام گفتوگو از این قرارند: امیر حسینزادگان، مدیر انتشارات ققنوس، رضا هاشمینژاد، مدیر نشر افق، علیرضا رئیس دانا، مدیر انتشارات نگاه، اسماعیل حسنزاده، مدیر بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه، عبدالرحیم جعفری، مدیر نشر فرهنگ نو، علی جعفریه، مدیر نشر ثالث، ابوالفضل میرباقری، مدیر انتشارات کتابسرای تندیس، محمدقاسم لیما صالح رامسری، مدیر انتشارات معین، حسن کیائیان، مدیر نشر چشمه، زندهیاد صادق سمیعی، مدیر انتشارات کتابسرا، محسن طائب، مدیر انتشارات پیدایش، فریده خلعتبری، مدیر انتشارات شباویز، محمدرضا جعفری، مدیر نشر نو، ناصر میرباقری، مدیر انتشارات گویا، مرتضی احمد آخوندی، مدیر انتشارات دارالکتب الاسلامیه و حسین حسیخانی مدیر انتشارات آگاه.
ناشران حاضر در این کتاب، همه از ناشران بخش خصوصی هستند و هدف از گفتوگو با آنها، به گفته نویسنده کتاب، نشان دادن چگونگی شکل گرفتن یک نشر و کسبوکار ناشران در صنعت نشر کشور بوده است.
«بازاریابی و تبلیغات کتاب»
اینروزها که ناشران علاقمند به حضور در فضای مجازی هستند، خوب است به دنبال مطالعه کتابی باشند که بتواند مسیر پیش روی آنها را ترسیم کند. کتاب «بازاریابی و تبلیغات کتاب( وضعیت ناشران ایرانی در صفحات اینستاگرام)»به قلم عباس محبعلی میتواند این مسیر را روشن کند.
نویسنده در این کتاب آورده است که در نظریه رسانهها، تبلیغات بیش از آن که به مصرف مورد تبلیغ منجر شوند به الگوسازی و مصرف مشابه آن منجر میشوند، به همین دلیل، بررسی انواع تبلیغات اینترنتی در حوزه کتاب با توجه به افزایش کاربران ضروری به نظر می رسد.
هدف این کتاب شناخت محتوا و روش های بازاریابی و تبلیغ کتاب در فضای مجازی از سوی ناشران و موزعان کتاب است، ناشران ایرانی با تبلیغات کتابهای خود در سایت و شبکههای مجازی سهم مهمی به عنوان مرجع اصلی فروش کتاب در بازار نشر دارند. اما گزارشی از محتوا و روش تبلیغات کتاب و به طور کلی مدل کسب و کار اینترنتی ناشران در این سایت ها در دست نیست.
مسئله اصلی این پژوهش تحلیل محتوای تبلیغات کتاب در صفحات اینستاگرام ناشران ایران است که بازاریابی اینترنتی کتاب را نیز در بر می گیرد. شناخت روش های بازاریابی اینترنتی کتاب، شناخت ادبیات تبلیغ کتاب، شناخت محتوای تبلیغ کتاب و شناخت روش تبلیغ کتاب در صفحات اینستاگرام ناشران ایران از اهداف این کتاب پژوهشی است.
نظر شما