بابک روزبه در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در اراک، با اشاره به چالشهای نویسندگان در جنگ رمضان افزود: در جنگ رمضان که در آن قرار داریم، نویسندگان شاید در آینده کار سختتری داشته باشند. سوژه با توجه به شرایط جنگی، کمتر است و حرکت در زمان و مکان روایت توسط راوی هم بسیار محدود است. به نوعی عنصر زمان و مکان خیلی کمتر از سوژه دوران دفاع مقدس و جنگ هشت ساله در دسترس قرار دارد.
به گفته وی، در برخی جنگها موضوعات خود بهخود آشکار میشوند، در حالی که در برخی دیگر، نویسنده ناچار است برای یافتن روایتهای قابلطرح، جستوجو و کاوش بیشتری انجام دهد.
نویسنده و پژوهشگر حوزه ادبیات پایداری با مقایسه تجربه روایتگری در دوران دفاع مقدس با شرایط کنونی، بیان کرد: در جنگ هشتساله، سوژهها برای نویسندگان بسیار ملموستر بودند و خلاقیت بیشتر در بازتاب صادقانه تجربه راوی شکل میگرفت. در آن زمان، راوی خود یک متن کامل بود و کافی بود نویسنده بتواند آنچه بر او گذشته را با صداقت و خلاقیت استخراج کند.
این نویسنده معتقد است که در شرایط فعلی، محدودیتهای زمانی و مکانی در روایت، کار نویسندگان آینده را دشوارتر خواهد کرد، زیرا دامنه حرکت و تجربه راوی بسیار کمتر است و همین موضوع سوژهها را محدودتر نشان میدهد.
روزبه تأکید کرد: با وجود این محدودیتها، خلاقیت همچنان نقش تعیینکنندهای دارد، اما مسیر آن تغییر میکند. در موقعیتهایی که زمان و مکان راوی ثابت است، خلاقیت نه در گستردگی روایت، بلکه در عمقبخشی، کشف لایههای پنهان و برجستهسازی جزئیات معنادار بروز مییابد.
وی شرط اصلی شکلگیری روایت حرفهای را «صداقت در مصاحبه و قلم» دانست و گفت: راوی باید بتواند بدون تحریف و با نگاه دقیق، تجربه واقعی خود را بیان کند تا نویسنده نیز بتواند با پرداخت خلاقانه، روایت را به شکلی اثرگذار بازتاب دهد.
وی تأکید کرد: خلاقیت به معنای افزودن چیزی به واقعیت نیست، بلکه کشف لایههای ناپیدای یک تجربه ساده است.
روزبه در پایان تاکید کرد: به نظرم نیاز است در جنگ امروز با توجه به حضور مستمر مردم در خیابان و عدم امکان مصاحبه از رزمندگان به دلیل موقعیت خاص، نویسندگان به سوژههای در خیابان بپردازند تا مستندات را خود در دوجایگاه راوی و نویسنده ناظر باشند. تجربه ثابت کرده در نگارش آثار دفاع مقدس ۸ساله نویسندگان برای دسترسی به مستندات کار مشکلی داشتند و اگر هم مستندی به دست میآمد شبهات تا رسیدن به تصدیق آن نیز بسیار است.
وی ادامه داد: به هر حال الان همه چیز در خیابان حاضر است و خود نویسنده نیز میتواند راوی خیابان باشد.
نظر شما