به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در خرمآباد، این روزها ایران درگیر جنگ تمامعیار با رژیمهای اسرائیل و آمریکا است؛ جنگی که مرزهای جغرافیایی را درنوردیده و ابعاد تازهای از تهدیدات ترکیبی را پیش روی ملت ایران گشوده است. در چنین شرایطی، بازخوانی اسناد تاریخی دفاع مقدس ۸ سالِ، نه صرفاً مرور خاطرات که واکاوی الگوهای پایداری و مقاومت در برابر متجاوزانی است که با پشتیبانی قدرتهای بزرگ، تمام قواعد حقوقی و انسانی را نقض کردند.
گزارش پیشرو، معرفی کتابی است که به یکی از تاریکترین و ناگفتهترین فصلهای این جنایت بزرگ دشمن یعنی؛ بمباران گسترده استان لرستان توسط رژیم بعث عراق میپردازد.
کتابی که بر اساس آمارهای رسمی سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور، لرستان را پس از خوزستان، به عنوان دومین استان خسارتدیده از هشت سال دفاع مقدس معرفی میکند. این اثر، روزشمار مقاومت مردمی و جنایات دشمن در دیاری است که جوانانش همانند دیگر نقاط کشور با دستکاری شناسنامههای خود، از کیان کشور در برابر توپخانه و موشکهای بعثی دفاع کردند.
کتاب «حماسه لرستان؛ روزشمار حملات هوایی عراق به شهرهای لرستان از مهرماه ۱۳۵۹ تا فروردین ۱۳۶۷» اثر «حمید فولادوند» روایت مستندی از جنایات هوایی و موشکی رژیم بعث عراق علیه مردم استان لرستان در طول هشت سال دفاع مقدس است. این اثر که با استناد به اسناد و آمار مندرج در منابع رسمی از جمله کتاب «اقتصاد کلان جمهوری اسلامی» (متعلق به سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور) تدوین شده است پرده از جنایاتی برمیدارد که به دلیل تمرکز رسانهها بر مناطق مرزی جنوب و غرب، کمتر به تفصیل روایت شده است.
«حماسه لرستان» با رویکردی روزشمار، آغازگر اولین و آخرین حملات هوایی به لرستان است: از ۷ مهر ۱۳۵۹ که پل گاومیشان هدف نخستین بمباران قرار گرفت، تا ۳۱ فروردین ۱۳۶۷ که آخرین بمبها بر سر شهر بروجرد فرو ریخت. در این بازه زمانی، رژیم بعث با نقض آشکار قوانین بینالمللی و اسلامی، بالغ بر ۱۴۵ بار ۹ شهر، چهار روستا، مراکز اقتصادی، صنعتی و تأسیسات راهآهن لرستان را آماج حملات وحشیانه خود قرار داد.
آمار خسارتها و جنایات ثبتشده
بر اساس دادههای این کتاب، بیش از یک هزار بمب و موشک بر سر مردم بیدفاع این استان فرو ریخته که حاصل آن، ثبت ۱۲۴۰ شهید، بیش از شش هزار مجروح و تخریب ۲۷ هزار واحد مسکونی، تجاری، اداری، آموزشی و تأسیسات نفتی بوده است. این آمار، لرستان را در جایگاه دومین استان خسارتدیده از جنگ تحمیلی، پس از خوزستان قرار میدهد؛ جایگاهی که در صفحات ۳۱ و ۳۲ کتاب «اقتصاد کلان جمهوری اسلامی» به عنوان «شناسنامه جنایات صدام» تثبیت شده است.
روایتی از پایداری در برابر جنگ شهری
کتاب تنها به آمار بمبارانها اکتفا نکرده؛ بلکه روایتگر ابعاد پیچیده «جنگ شهرها» و جنایات ضدبشری صدام در لرستان است.
نویسنده با اشاره به حملات موشکی عراق در بهمن و اسفند ۱۳۶۲ به دزفول، خرمآباد و بروجرد، و همچنین عملیات متقابل ایران در هفت شهر عراق، نشان میدهد که چگونه توازن قدرت در جنگ شهرها با اقدام قاطع ایران تغییر کرد. نقل قولهای مستند از اعلامیههای سپاه پاسداران درباره هدفقرار دادن بغداد (از جمله اصابت موشک به بانک رافدین و باشگاه افسران) و نیز درخواست دبیرکل سازمان ملل در ژوئن ۱۹۸۴ برای توقف حملات به مناطق مسکونی، بخشی از روایت دقیق این کتاب از تحولات سیاسی-نظامی آن دوران است.
تقابل ارادهها
در کنار روایت جنایات دشمن، این اثر به زیبایی حماسه مردمی لرستان را به تصویر میکشد. یکی از برجستهترین بخشهای کتاب، توصیف افزایش چشمگیر اعزام نیرو به جبههها همزمان با شدت گرفتن بمبارانهاست.
نویسنده با استناد به خاطرات و اسناد محلی، از نوجوانانی میگوید که سن قانونی برای حضور در جبهه را نداشتند، اما با دستکاری شناسنامه و افزایش سن خود، در صفوف رزمندگان حضور مییافتند تا «تقاص خون شهدا را از ارتش بعث عراق بگیرند.» این مؤلفه، کتاب را از یک گزارش صرف تاریخی به روایتی الهامبخش از همبستگی ملی و مقاومت مردمی تبدیل میکند.
کتاب «حماسه لرستان» با تکیه بر این حقیقت که لرستان پس از خوزستان، دومین استان خسارتدیده جنگ شناخته شده، در زمره آثاری قرار میگیرد که به «شناسنامه جنایات صدام» شهرت یافتهاند.
در این کتاب علاوه بر روزشمار حملات هوایی به شهرهای لرستان خاطرات و تصاویر منتشر نشدهای از این حملات و اسامی شهدای بمباران لرستان به تفکیک شهرهای استان آمده است.
این اثر نه تنها برای پژوهشگران تاریخ دفاع مقدس، بلکه برای مخاطبانی که به دنبال درک عمق فجایع جنگ تحمیلی و ابعاد فراموششده آن هستند، منبعی معتبر و خواندنی محسوب میشود.
در شرایط کنونی که ایران درگیر جنگی جدید با ماهیتی متفاوت؛ اما با همان روحیه سلطهطلبی و نقض حقوق بشر توسط دشمنان خارجی است، روایت این کتاب یادآور این حقیقت است که ملت ایران، همواره با تکیه بر اراده پولادین خود، سدی آهنین در برابر متجاوزان ایجاد کرده و هزینه تداوم استقلال و تمامیت ارضی خود را با عزت پرداخته است.
کتاب «حماسه لرستان؛ روزشمار حملات هوایی عراق به شهرهای لرستان از مهرماه ۱۳۵۹ تا فروردین ۱۳۶۷» به قلم «حمید فولادوند» در قطع وزیری و ۲۷۵ صفحه با حمایت بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس استان لرستان از سوی انتشارات هاویر در سال ۱۴۰۳ منتشر شده است.
نظر شما