سعید کریمی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در کرمانشاه، با اشاره به وقوع جنگ تحمیلی و افزایش نگرانی و استرس بین مردم و نقش کتابخوانی بهعنوان یک فعالیت مؤثر برای کاهش اضطراب، اظهار کرد: در شرایط این چنینی ذهن انسان به شدت به محرکهای منفی واکنش نشان میدهد و کتابخوانی کمک میکند فرد از فرآیند افکار تکراری و اضطرابآور خارج شود. مطالعه بهویژه آثار الهامبخش و داستانهایی که بازتابی از مقاومت انسان در برابر دشواریها هستند باعث بازسازی روانی و تقویت امید میشود.
وی افزود: پژوهشهای متعددی در روانشناسی شناختی و عصبشناسی نشان دادهاند که مطالعه متمرکز میتواند سطح تنش بدن را کاهش دهد؛ همچنین هنگام مطالعه فعالیت بخشی از مغز که مسئول واکنشهای ترس است، کاهش مییابد یعنی مغز واقعاً آرامتر میشود.
این روانشناس با بیان اینکه برخی معتقدند در زمان بحران مردم فرصت یا تمرکز برای مطالعه ندارند، تصریح کرد: دقیقاً به همین دلیل است که باید مطالعه کرد؛ بحرانها تمرکز را میگیرند اما همانطور که بدن نیاز به استراحت دارد، ذهن نیز باید با تغذیه سالم فکری بازیابی شود و مطالعه کتابهای کوتاه، الهامبخش یا حتی شعر بهتدریج این تمرکز را بازمیگرداند.
کریمی بیان کرد: بحرانها ذهن انسان را به سمت آیندهای مبهم میکشانند و در چنین موقعیتی افکار منفی و اضطراب اجتماعی شدت میگیرد؛ کتابخوانی به ما کمک میکند فاصلهای آگاهانه از واقعیت پرتنش بگیریم و ذهن را به محیطی امنتر منتقل کنیم.
وی با بیان اینکه کتابخوانی راهی برای فرار از واقعیت نیست، ادامه داد: ما از واقعیت فرار نمیکنیم بلکه برای لحظهای از فشار آن فاصله میگیریم تا بتوانیم دوباره با ذهنی آرامتر تصمیم بگیریم.
این روانشناس با اشاره به کتابهایی که میتواند به افراد در شرایط اضطراب کمک کند، گفت: بسته به شخصیت افراد دستهبندی کتابها متغیر است ولی به طور کلی سه دسته کتاب ادبیات داستانی معناگرا مانند رمانهای رشد یا آثار امیدبخش، کتابهای روانشناسی مثبتنگر که مهارتهای کنترل هیجان و بازسازی ذهن را آموزش میدهند و کتاب شعر و ادبیات کلاسیک که پیوند عاطفی عمیقی با ذهن انسان دارد در بحرانها یادآور پایداری و امید است.
کریمی در پایان با بیان اینکه در شرایط کنونی نگرانی در بین افراد جامعه افزایش مییابد، خاطرنشان کرد: کتاب، سادهترین و درعینحال عمیقترین ابزار آرامش در دستان ما است؛ وقتی مردم کتاب میخوانند، ذهن مقاومتر، آرامتر و امیدبخشتر میشود.
وی با اشاره به اینکه کودکان بیشتر در معرض اضطراب و نگرانی هستند: تاکید کرد: کتاب خواندن والدین بههمراه فرزندان میتواند به آرامش بیشتر فرزندان کمک کند و در این میان باید سعی کنیم از کتابهایی با مفاهیم ساده استفاده کنیم بهدلیل آنکه کودکان توانایی درک و مقابله با شرایط استرسزا را ندارند.
نظر شما