به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، نشست مشترک مدیرکل دفتر امور چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و هیئت همراه، علیرضا قلعهنو و سعید بهروان، معاونان دفتر چاپ و محسن شمس، مدیر اجرایی دفتر چاپ با رئیس اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحاف تهران و جمعی از فعالان صنعت چاپ، بستهبندی، صحافی و تابلوسازی با محور بررسی چالشها و فرصتهای این صنعت برگزار شد؛ محورهای اصلی این جلسه شامل نوسازی ماشینآلات، تسهیل واردات، توسعه صادرات، آموزش تخصصی و ساماندهی تابلوهای شهری بود و پیشکسوتان و فعالان صنف خواستار تحول و همافزایی بیشتر در این حوزه شدند.
در این نشست، حسین محمدی، رئیس شورای پیشکسوتان اتحادیه و مدیر چاپ تک در ادامه نشست با اشاره به حضور زارع در جایگاه مدیرکلی دفتر امور چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از ایجاد تحرکی نسبی در دفتر امور چاپ گفت و افزود: پیش از این، جایگاه مدیریت دفتر امور چاپ تا حدی کمرنگ شده بود، اما با انتصاب شما، توجه دوبارهای به این بخش شکل گرفته است و یکی از نقاط قوت مدیریت فعلی، آشنایی عملی با صنعت چاپ و سابقه خانوادگی در این حرفه است که درک دقیقتری از مسائل صنف فراهم میکند.
وی خواستار نگاه ویژه به وضعیت موجود صنعت چاپ شد و ادامه داد: با توجه به تغییرات ساختاری و مدیریت حرفهای در اتحادیه آمادگی لازم برای همکاری در زمینههای تخصصی از طرف اتحادیه برای بهبود شرایط صنعت چاپ با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وجود دارد و امیدوارم همراهی مدیران و مشاوران حاضر، زمینه ایجاد تحول و بهبود شرایط فراهم شود.
مطالبه فعالان چاپ برای شهرک صنعتی و تسهیل واردات و نوسازی
در ادامه نشست، سعید حاجیلو، مدیرعامل هلدینگ کیمیای نقش الماس با اشاره به برخی چالشهای زیرساختی صنعت چاپ، دیدگاهها و مطالبات خود را مطرح کرد و با قدردانی از پیگیریهای انجامشده، برای واگذاری اختیار واردات ماشینآلات صنعت چاپ به ارشاد، گفت: امیدواریم این اقدام بتواند روند تأمین تجهیزات را تسهیل کند.
وی با اشاره به تجربه شخصی خود در واردات یک دستگاه چاپ، گفت: فرآیند خرید و ترخیص این ماشین بیش از ۱۴ ماه به طول انجامیده و محدودیتها و پیچیدگیهای اداری موجب افزایش قابلتوجه هزینهها شده است. به گفته او، با تأمین تجهیزات با شرایط ارزی و تجاری مناسبتر، هزینه تمامشده برای واحدهای چاپی بهمراتب کاهش خواهد یافت.
حاجیلو «شهرک صنعتی چاپ» را یکی از مطالبات مهم و قدیمی فعالان این حوزه دانست و افزود: با وجود طرح و پیگیریهای متعدد در سالهای گذشته، این موضوع هنوز به نتیجه مشخصی نرسیده است، بخش قابلتوجهی از صنعت چاپ کشور در تهران متمرکز است، و نبود یک فضای صنعتی متمرکز از مشکلات اساسی این صنف است.
به گفته وی، ایجاد مجموعهای صنعتی در محدودههای دارای دسترسی مناسب درباره تهران، بهویژه در نزدیکی محورهای ارتباطی اصلی، میتواند به ساماندهی فعالیتها، بهبود لجستیک و همافزایی واحدهای چاپی کمک کند؛ همچنین نزدیکی چنین مجموعهای به مراکز تأمین مواد اولیه و شبکه توزیع، از دیگر مزایای مورد اشاره وی بود.
حاجیلو، در بخش دیگری از سخنان خود به مسئله تأمین ماشینآلات پرداخت و با اشاره به هزینه زیاد تجهیزات نو و محدودیتهای خرید مستقیم، بر اهمیت تسهیل واردات ماشینآلات دستدوم باکیفیت جهانی تأکید کرد. به اعتقاد او، فراهم شدن سازوکار مشخص برای ورود این تجهیزات، میتواند به بهروزرسانی تدریجی واحدهای چاپی و ارتقای توان تولیدی آنان منجر شود.
وی همچنین پیشنهاد کرد: در کنار تسهیل واردات، امکان صادرات ماشینآلات در چارچوب ضوابط قانونی نیز بررسی تا چرخه تجهیز و نوسازی صنعت چاپ پویاتر شود.
تمرکز بر نوسازی ماشینآلات چاپ و تقویت صادرات تجهیزات
در ادامه نشست، سیدهاشم احمدی، مدیر شرکت افق قطعات آسیا، بر اهمیت پیگیری مسائل مرتبط با واردات و صادرات قطعات و ماشینآلات صنعت چاپ تأکید کرد و گفت: یکی از چالشهای اصلی فعالان صنعت چاپ، موضوع صادرات ماشینآلات مستعمل و جایگزینی آن با تجهیزات جدیدتر است. به گفته احمدی، خروج تدریجی ماشینآلات فرسوده از چرخه تولید و حرکت به سمت نوسازی میتواند تحول قابلتوجهی در توان فنی واحدهای چاپی ایجاد کند.
مدیر شرکت افق قطعات آسیا، با اشاره به شرایط فعلی بازار و کاهش نسبی رونق، این مقطع زمانی را فرصت مناسبی برای اجرای برنامههای نوسازی دانست و بیان کرد: بسیاری از واحدها، تمایل دارند ماشینآلات دستدوم خود را واگذار کرده و به سمت تجهیزات بهروزتر حرکت کنند؛ روندی که علاوه بر ارتقای ظرفیت تولید، میتواند به توسعه صادرات این تجهیزات نیز کمک کند.
احمدی، در بخش دیگری از سخنان خود، تهیه بانک اطلاعاتی از ماشینآلات موجود در چاپخانهها را اقدامی راهبردی ارزیابی کرد و پیشنهاد داد: این اطلاعات، تفکیکی جمعآوری شود تا مبنایی برای تصمیمگیریهای آتی و سیاستگذاریهای دقیقتر فراهم شود.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت تخصصی اعضای اتحادیه در قالب گروهها و تیمهای فنی، بهرهگیری از دانش کارشناسی این مجموعهها را در حل مسائل فنی و ارائه مشورتهای تخصصی به مدیران مؤثر دانست و آمادگی فعالان این حوزه را برای همکاری اعلام کرد.
لزوم ساماندهی تابلوهای شهری و ارتقای منظر بصری
در ادامه حسن رحیمی، پیشکسوت و فعال حوزه تابلوسازی با طرح دغدغههای مرتبط با منظر شهری و ساماندهی تابلوهای صنفی، بر ضرورت توجه جدی به ابعاد فرهنگی و تخصصی این حوزه تأکید کرد و با اشاره به گفتوگوهای پیشین با مسئولان فرهنگی، از نبود الگوی مشخص در طراحی و اجرای تابلوهای تبلیغاتی شهری بهعنوان یکی از چالشهای اصلی نام برد و اظهار کرد: در حال حاضر هر واحد صنفی با سلیقه و شیوهای متفاوت به نصب تابلو اقدام میکند؛ موضوعی که به ناهماهنگی بصری در فضای شهری انجامیده است.
به گفته رحیمی، در بسیاری موارد، طراحی تابلوها ارتباطی با هویت شغلی واحد صنفی ندارد و حتی در استفاده از متون فارسی و لاتین نیز ناهماهنگیهایی مشاهده میشود.
این فعال صنفی با بیان اینکه تابلوسازان در فرآیند اجرا با محدودیتها و مداخلات غیرتخصصی مواجهاند، گفت: اتکای صرف به ضوابط عمومی یا نظرات غیرکارشناسی، بدون بهرهگیری از تجربه عملی فعالان این حرفه، موجب بروز ناهنجاریهای بصری در شهر شده است. همچنین تنوع نامتوازن رنگها، فونتها و سبکهای اجرایی، سیمای خیابانها را از انسجام لازم دور کرده و کیفیت بصری محیط شهری را تحت تأثیر قرار داده است.
رحیمی، با اشاره به تجربه برخی شهرهای خارجی در یکسانسازی تابلوهای صنفی، این رویکرد را عاملی مؤثر در ارتقای کیفیت منظر شهری دانست و پیشنهاد کرد: سازوکاری مشخص برای بررسی و تأیید طرح تابلوها پیش از اجرا ایجاد شود. به اعتقاد وی تشکیل یک مرجع تخصصی با حضور کارشناسان آشنا به طراحی و اجرای تابلو، میتواند ضمن حفظ خلاقیت، چارچوبهای لازم برای هماهنگی بصری و انطباق متون و طراحیها را فراهم کند.
محدودیت واردات محصولات چاپی و تقویت تولید داخلی
در ادامه نشست، هومن محمدی، نائبرئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنعت چاپ و بستهبندی و مدیرعامل چاپ و بستهبندی هودیس پارس، اجرای محدودیتهای هدفمند بر واردات کالاهای چاپی دارای ظرفیت تولید داخلی را اقدامی مثبت ارزیابی کرد و گفت: این رویکرد با هدف حمایت از توان تولید داخل و جلوگیری از ورود محصولات مشابه خارجی دنبال شده است، بررسیهای کارشناسی و اعمال نظارت دقیق در این زمینه، موجب شده مسیر واردات اینگونه کالاها با ضابطهمندی بیشتری همراه شود و فعالان داخلی از مزایای آن بهرهمند شوند.
وی با اشاره به شرایط فعلی بازار و کاهش حجم سفارشها در برخی واحدها، جلوگیری از واردات محصولات دارای مشابه داخلی را در تقویت فرصتهای تولید برای چاپخانهها مؤثر دانست و تأکید کرد: این سیاست میتواند به پایداری فعالیت واحدهای داخلی کمک کند.
چالشهای صنعت چاپ و ضرورت توسعه صادرات
در ادامه نشست، عباس جهانگیری، مدیر چاپ و انتشارات بینالمللی حافظ با اشاره به شرایط فعلی بازار، کاهش حجم سفارشها را از پیامدهای مشکلات تأمین کاغذ، مقوا و سایر مواد اولیه دانست و اظهار کرد: این وضعیت موجب افت فعالیت بسیاری از چاپخانهها شده و تبعات آن در حوزه نشر نیز قابلمشاهده است.
وی فرسودگی بخشی از ماشینآلات چاپ را از دیگر مسائل مهم فعالان این حوزه دانست و افزود: نیاز مداوم به تعمیرات و قطعات یدکی، در کنار دشواریهای واردات این اقلام، روند فعالیت واحدها را با اختلال مواجه کرده است. به گفته او، توقف خط تولید به دلیل نبود یک قطعه کوچک اما حساس، گاه برای مدت طولانی ادامه مییابد و همین موضوع ضرورت تسهیل فرآیند تأمین قطعات را دوچندان میکند.
جهانگیری در این زمینه پیشنهاد کرد: با حمایت و تعامل بیشتر با فعالان حوزه تأمین قطعات، امکان واردات سریعتر و مطمئنتر این تجهیزات فراهم و از تعطیلی ناخواسته خطوط تولید جلوگیری میشود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، بر لزوم ایجاد سازوکاری حمایتی برای توسعه صادرات خدمات چاپی تأکید کرد و گفت: در این حوزه باید مجموعهای تخصصی یا تعاونی شکل گیرد تا سفارشهای صادراتی را دریافت و میان چاپخانهها توزیع کند. به اعتقاد او، بسیاری از واحدهای کوچک و متوسط توان حضور مستقیم در بازارهای خارجی را ندارند، اما از ظرفیت تولید برخوردارند و میتوانند در قالب یک شبکه هماهنگ در اجرای سفارشهای صادراتی مشارکت کنند.
وی همچنین به مسئله قاچاق در حوزه محصولات چاپی اشاره کرد و با بیان نمونههایی از تکثیر غیرمجاز کتاب، این موضوع را تهدیدی برای اقتصاد نشر و فرهنگ جامعه دانست. به گفته جهانگیری، عرضه کتابهای تکثیر شده با تخفیفهای غیرمتعارف در برخی نقاط پُرتردد شهری، نشاندهنده فعالیت شبکههای غیررسمی است و مقابله با این پدیده نیازمند توجه و هماهنگی دستگاههای مرتبط است.
کاهش ساعات کاری چاپخانهها به دلیل گرانی کاغذ و فشار
رامین عابدینی، خزانهدار اتحادیه صنف چاپخانهداران و صحاف تهران، با اشاره به وضعیت فعلی کاغذ درباره فعالیت چاپخانهها، گفت: افزایش هزینهها موجب شده ساعات کاری بسیاری از واحدهای چاپی کاهش یابد و اغلب چاپخانهها فعالیت خود را تا حوالی ساعت ۱۷ کاهش دهند.
وی با بیان اینکه درگذشته حتی روزهای تعطیل نیز فعالیت واحدها ادامه داشت، افزود: در شرایط فعلی، کاهش حجم سفارش و فشار هزینهها سبب شده اضافهکاریها حذف شود و فضای کاری نسبت به گذشته با افت مواجه شود.
تأکید بر همافزایی دولت و صنف برای پیشبرد برنامههای صنعت چاپ
در ادامه این نشست، عباس زارع با تأیید دغدغهها و مطالبات مطرح شده، بر آمادگی دفتر امور چاپ برای همکاری و تدوین راهکارهای عملی به منظور بهبود شرایط فعالیت واحدهای چاپی تأکید کرد. وی با اشاره به جایگاه راهبردی صنعت چاپ و بستهبندی در زنجیره تولید کشور، گفت: این حوزه از صنایع فرادستی است که فعالیت بسیاری از بخشهای فرهنگی و صنعتی به آن وابسته است و تصور یک روز، بدون خدمات چاپی عملاً امکانپذیر نیست.
وی با اشاره به مسئولیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه سیاستگذاری و نظارت بر این صنعت، بر نقش تعیینکننده تشکلهای صنفی، بهویژه اتحادیه چاپخانهداران و صحاف تهران بهعنوان دارنده بخش قابلتوجهی از ظرفیت چاپ کشور، در پیشبرد امور تأکید کرد و همراهی صنف را لازمه موفقیت برنامهها دانست.
مدیرکل دفتر امور چاپ همچنین با اشاره به محورهای پیشنهادی مطرحشده از سوی فعالان صنفی برای تقویت صنعت چاپ، این موارد را مورد تأیید و توجه دفتر امور چاپ دانست و بر آمادگی برای تدوین تفاهمنامه مشترک با اتحادیه برای پیشبرد این محورها تأکید کرد.
زارع، با بیان اینکه شکلگیری برنامههای مشترک میتواند به حل مسائل نوسازی، توسعه بازار، آموزش و ارتقای زیرساختها کمک کند و زمینه همافزایی میان دولت و صنف را فراهم سازد، به پیگیری موضوع نوسازی تجهیزات چاپ در استانها، اشاره و بیان کرد: پیشنهادهایی برای اصلاح برخی تعاریف آییننامهای مرتبط با ماشینآلات ارائه دادیم، همچنین پیگیر بهرهگیری از ظرفیت صادرات ماشینآلات دستدوم نیز هستیم و در صورت نبود منع قانونی، این ظرفیت میتواند به تقویت چرخه نوسازی تجهیزات کمک کند.
وی در ادامه به برخی دغدغههای صنف ازجمله موضوع استقرار واحدهای چاپی در شهرکهای صنعتی اشاره کرد و گفت: این موضوع نیازمند بررسیهای مشترک با دستگاههای مرتبط و احصای ملاحظات فنی و صنفی است تا تصمیمگیریها با کمترین تبعات برای فعالان این حوزه انجام شود.
به گفته زارع، فرآیند بازنگری و اصلاح آییننامهها و دستورالعملهای حوزه چاپ نیز در دستور کار قرار گرفته و نظر ادارات کل استانی جمعآوری شده است تا پس از جمعبندی، در تعامل با صنف بررسی و نهایی شود.
وی همچنین از تدوین ۲۵ کلانبرنامه حوزه چاپ خبر داد و گفت: این برنامهها با هدف پوشش ابعاد مختلف صنعت، ازجمله آموزش، نوسازی و ساماندهی زیرساختها تهیه و بین معاونتهای دفتر امور چاپ تقسیم شده است. یکی از خلأهای جدی صنعت چاپ، ضعف در نظام آموزشی است و نبود رشتههای تخصصی چاپ در آموزش عالی، چالشی برای آینده نیروی انسانی این حوزه است.
زارع، در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع ماشینآلات چاپ پرداخت و با اشاره به پراکندگی مجوزها و نبود اطلاعات کامل از وضعیت برخی تجهیزات، بر ضرورت ساماندهی ورود و استقرار ماشینآلات تأکید کرد.
به گفته مدیرکل دفتر امور چاپ، رویکرد این دفتر در حوزه ماشینآلات مبتنی بر هماهنگی با ضوابط وزارت صنعت، معدن و تجارت است و ماشینآلات چاپ نیز همانند سایر ماشینآلات صنعتی تابع قوانین عمومی این حوزه محسوب میشوند. وی در این زمینه توضیح داد: درعینحال تلاش شده است برخی فرآیندهای تخصصی در همان ساختارهای فنی وزارت صمت باقی بماند و نقش وزارت فرهنگ، بیشتر در سطح احراز شرایط واردکنندگان و نیازسنجی ماشینآلات طبق نظر ادارات کل استانی تعریف شود.
زارع، همچنین به موضوع نمایشگاههای تخصصی صنعت چاپ اشاره کرد و با تأکید بر اهمیت حضور فعالان این حوزه در رویدادهای نمایشگاهی داخلی و خارجی، این فضا را فرصتی مؤثر برای معرفی توانمندیها، توسعه بازار و برقراری ارتباطات تجاری دانست.
به گفته وی، دفتر امور چاپ آمادگی دارد در چارچوب ظرفیتهای موجود، از برگزاری و مشارکت تشکلها در نمایشگاههای تخصصی حمایت کند و همکاری لازم را برای تسهیل حضور شرکتها در رویدادهای بینالمللی به عمل آورد. همچنین تأکید شد این حمایتها با محوریت تشکلهای صنفی و براساس نیازسنجی فعالان صنعت دنبال خواهد شد تا اثربخشی بیشتری در توسعه تعاملات تجاری و حرفهای داشته باشد.
مدیرکل دفتر امور چاپ در ادامه با تأکید بر تعامل سازنده با دستگاههای همتراز، از برگزاری جلسات مستمر با وزارت صمت و سایر نهادهای مرتبط خبر داد و گفت: هدف این تعاملات، هماهنگی در تصمیمسازیها و پرهیز از رویکردهای تقابلی میان دستگاههاست. وی همچنین نقش تشکلهای صنفی را بهعنوان بازوان اجرایی و مشورتی دولت، مهم ارزیابی و بر ضرورت تقویت این همکاریها تأکید کرد.
زارع، در پایان با قدردانی از مشارکت فعالان صنفی در طرح مسائل و ارائه پیشنهادها، بر تداوم نشستهای مشترک و مستمر ماهانه با اتحادیه تأکید کرد و گفت: نگاه دفتر امور چاپ بر پایه همراهی، کاهش مقررات دستوپاگیر و استفاده از ظرفیت صنف برای حل مسائل شکل گرفته است تا در نهایت، زمینه بهبود شرایط فعالان صنعت چاپ فراهم شود.
نظر شما