سرویس استان‌های خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) - سید احسان مصطفی زاده: سیدعمادالدین حسنی برقعی که از او با نام «عماد خراسانی» یاد می‌کنیم؛ غزل‌سرای نامدار خراسان است که به روایت مهدی اخوان ثالث، عماد متولّد بهار ۱۳۰۰ خورشیدی در روستای کاهو در نزدیکی مشهد همان اطراف توس و مقبره فردوسی بزرگ بود و بالاخره بعد از ۸۲ سال عمر همان‌جا نیز آرام گرفت. عماد ۲۸ بهمن ۱۳۸۲ مهمان همیشگی فردوسی در مقبره الشعرا طوس شد.

زندگی عماد سراسر تنهایی بوده است. در ۳ سالگی مادرش «بی‌بی حرمت» را از دست می‌دهد و سه سال بعد در ۶ سالگی پدرش «سیدمحمدتقی معین‌دفتر» که از صاحب منصبان آستان قدس رضوی بود، نیز فوت می‌کند. بعد از فوت پدر و مادرش در خردسالی، وقتی ۲۵ سالش بود، همسرش نیز بعد از فقط ۸ ماه زندگی مشترک با وی درگذشت و عماد بدون هیچ فرزندی تا پایان عمر با شعرهایش در انزوا و تنها زیست.

سیدعمادالدین حسنی برقعی از ۹ سالگی با تشویق دایی خود، شعرخوانی و سرودن شعر را آغاز کرد و در جوانی با تخلص «شاهین» یا «شاخص» شعر می‌گفت و سپس تخلص «عماد» را برگزید. نوشته‌اند که تخلص عماد خراسانی را فریدون مشیری برای او انتخاب کرد. شعر عماد را تجلی دردها، ناراحتی‌ها و سرخوردگی‌هایی که او در زندگی خود با آن‌ها روبه‌رو بوده، دانسته‌اند. پرویز خائفی، غزل‌سرای معاصر می‌گوید که عماد هیچ‌گاه از روی تفنن غزلی نسرود و حتی شعرش را بالاتر از شهریار می‌داند. اما نکته جالب اینجاست که عماد، شیفته شهریار بود و مهدی اخوان ثالث نیز عماد را «شهریار خراسان» خوانده بود.

مهدی اخوان ثالث در مقدمه‌ای که بر کتاب «ورقی چند از دیوان عماد خراسانی» نوشته، آثار این شاعر خراسانی را در حدود ۳۰ هزار بیت شعر فارسی بیان کرده که در قالب‌های قصیده و غزل و مثنوی و قطعه و انواع مسمطات ترکیبی است و البته گاهی گرایشی هم به بعضی از ملایمات نو دارد. «یک شب در بهشت»، «شبی بر مزار خیام» و کتابچه «سبو» از دیگر آثار مرحوم عماد خراسانی است.

عماد خراسانی صدایی خوش هم داشت و به ردیف و گوشه‌های موسیقی ایرانی بسیار مسلط بود. از این رو در محافل خصوصی و دوستانه نیز به خواهش جمع، آواز می‌خواند.

بسیاری از غزل‌ها و اشعار عماد در برنامه‌های مختلف موسیقی اصیل ایرانی در رادیو یا برنامه‌های خصوصی توسط هنرمندان نامی و خوانندگان مشهور خوانده شده ازجمله اکبر گلپایگانی، محمود محمودی خوانساری، غلامحسین بنان، عبدالوهاب شهیدی، ایرج، ناصر مسعودی، محمدرضا شجریان و علیرضا افتخاری به گوش مخاطبان رسیده است.

محمدرضا شجریان یکی از غزل‌های مشهدیِ عماد را به نام «پیری و معرکه‌گیری» به‌صورت ضربی در برنامه موسیقی ایرانی اجرا کرده‌ است.

یرگه کار مو و تو دِرَه بالا می‌گیره ذرَه ذرَه دِرَه عشقت تو دلم جا می‌گیره

روز اول به خودُم گفتُم ای‌یم مثل بَقی حالا کم کم می‌بینُم کار دِرَه بالا می‌گیره

چن شبه واز مودوزُم چشمامَه تا صبح به چْخت یا به یک سمت بی‌خودی مات مِمنه و را می‌گیره

تا سحر جُل می‌زنم خواب به سراغُم نمیَه هی دلُم مثل بِچِه بَهَنه‌ی بی‌جا می‌گیرَه

موگومش هرچی که مرگت چیه؟ کوفتی نمِگه عوضش نق مِزنه و ذکر خدایا می‌گیره

پیری و معرکه‌گیری که مِگن حال مویه دِره کم‌کم ای کتاب صفحه یه پینجا می‌گیره

هر که عاشق مِشه پنهون مِکِنه مثل اویَه که سوار شُتُرَ و پوشتِشَه دولا می‌گیره

تعدادی از ابیات عماد خراسانی نیز به ضرب‌المثل بدل شده است.

عهد کردم که دگر می‌نخورم در همه عمر / به‌جز از امشب و فردا شب و شب‌های دگر

یا

دوستت دارم و دانم که تویی دشمن جانم / از چه با دشمن جانم شده‌ام دوست ندانم!

عماد خراسانی سرانجام در ۲۸ بهمن ماه ۱۳۸۲ و در سن ۸۲ سالگی در تهران درگذشت و در جوار حکیم ابولقاسم فردوسی در مقبره الشعرای طوس به خاک سپرده شد.