سرویس استان‌های خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): ورود به دنیای ادبیات برای برخی یک رؤیاست اما برای برخی دیگر مسیری است برای آغاز نویسندگی. بتول غفاری از جمله افرادی است که پس از دو دهه فعالیت حرفه‌ای در حوزه پزشکی و تخصص بیهوشی قلب، تصمیم گرفت به علاقه دیرینه‌اش یعنی نویسندگی جان تازه‌ای ببخشد.

او با خلق مجموعه ۱۰۰ جلدی «مهتاب و کرم شب‌تاب» که تاکنون ۳۵ جلد از آن منتشر شده، گام بلندی در مسیر ادبیات کودک و نوجوان برداشته و هم‌زمان با راه‌اندازی نشر، رؤیای قدیمی خود را محقق کرده است.

او این‌بار با آثاری در حوزه توسعه و مسائل اجتماعی، به سراغ موضوع برنامه جامع «کرمان برفراز» رفته و تلاش کرده ابعاد مختلف این طرح را در قالبی تحلیلی و مکتوب و با انتشار کتاب‌هایی مرتبط با استان کرمان بررسی کند.

برنامه جامع «کرمان برفراز» مدتی است که در کرمان به یکی از موضوعات اصلی گفت‌وگوها و تحلیل‌ها تبدیل شده و توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. این طرح توسعه‌ای با رویکردی جامع، با هدف ارتقای استان در ابعاد فرهنگی، اقتصادی و سایر حوزه‌های اثرگذار طراحی شده و تلاش دارد مسیر تازه‌ای برای پیشرفت و بالندگی کرمان ترسیم کند.

محمدعلی طالبی، استاندار کرمان، با اتکا به حمایت‌های دولت چهاردهم، برنامه‌ای جامع با عنوان «کرمان برفراز» برای ایجاد تحرک در روند توسعه استان تدوین کرده است. بر اساس این برنامه، حرکتی نو و شتابان با هدف جبران عقب‌ماندگی‌ها، به‌ویژه در مناطق کمتر برخوردار، آغاز شده است.

در این سند، ۱۳ محور تحرک‌بخش و بیش از ۳۱۵ طرح اولویت‌دار برای افق چهار ساله پیش‌بینی شده است. هدف نماینده عالی دولت در استان از تدوین «کرمان برفراز» آن است که کرمان به الگویی از توسعه متوازن و پایدار تبدیل شود و به جایگاهی شایسته‌تر دست یابد.

در این مصاحبه درباره نگاه بتول غفاری به برنامه «کرمان برفراز» و آثاری که در این زمینه منتشر کرده، گفت‌وگو خواهیم کرد.

چرا داستان‌های «مهتاب و کرم شب‌تاب» محور کرمان شده است؟

کرمان یکی از کهن‌ترین بسترهای تمدن بشر است. از هزاره‌های دور تا امروز، در این سرزمین فرهنگ، علم، مقاومت و هنر حضور پررنگ داشته است. بسیاری از گنجینه‌های انسانی که از دل رنج‌ها برخاسته‌اند، به کرمان نسبت داده می‌شوند و در داستان «گنج» نیز به این مفهوم پرداخته شده است.

در داستان‌های «مهتاب و کرم شب‌تاب» تلاش کرده‌ام هویت تاریخی و ناخودآگاه جمعی را برای کودک امروز زنده و قابل لمس کنم.

داستان‌های نوشته‌شده برای «لبخند جهان به کرمان ۱۴۰۵» چه رویکردی دارند؟

این داستان‌ها فقط قصه‌های سرگرم‌کننده نیستند، بلکه چندلایه‌اند. از یک سو گردشگر را با فرهنگ و طبیعت کرمان آشنا می‌کنند، مانند داستان «جنگل» که در فضای کلوت روایت می‌شود یا «کبوترخان» که در شهر رفسنجان اتفاق می‌افتد.

از سوی دیگر مفاهیمی مانند تربیت اجتماعی، اخلاق، اقتصاد سالم، استقلال و خودکفایی را به زبان کودک مطرح می‌کنند؛ مانند داستان‌های «رعد و برق» و «ای شاد».

چون تمدن فقط تاریخ و ساختمان نیست، بلکه رفتار، فرهنگ، اخلاق و شیوه زندگی مردم است، در داستان‌های «مهتاب و کرم شب‌تاب» تلاش شده به تمام جنبه‌های تمدن پرداخته شود.

اگر بخواهید چند نمونه از داستان‌ها را معرفی کنید، به کدام‌ها اشاره می‌کنید؟

برای مثال در داستان «آبشار» درباره صرفه‌جویی در مصرف آب و منابع صحبت می‌شود. در داستان «غزال سحر» و «چرخ صندل»، از زنان توانمند و الهام‌بخش مانند زهرا نعمت یاد می‌شود.

در داستان‌هایی مانند «تمساح»، «فلفل» و «رهبره» به مفهوم مقاومت و معرفی کرمان به‌عنوان شهر مقاومت پرداخته شده است. «ماهی پفی» نیز درباره رقابت سالم و دوری از حسادت است.

همچنین داستان‌های «بچه زرنگ»، «دلفین فهیم» و «هرمز کوچولو» به آسیب‌های فردی و اجتماعی و بررسی راه‌حل‌های آن‌ها می‌پردازند.

کتاب «پویای پرواز» نیز با الهام از ۱۸ سال اسارت نوشته شده و درباره مقاومت، صبر و تاب‌آوری است. خبر خوب اینکه به‌زودی این کتاب منتشر می‌شود. در این مجموعه با اسکن QR کد هر صفحه، کودکان می‌توانند انیمیشن، داستان صوتی و تحلیل نویسنده را مشاهده کنند. نسخه الکترونیکی کتاب نیز در سایت www.mahtab-shabtab.com قابل مشاهده است.

در کتاب «پویا و زنده» نیز داستان «جنگل» کودکان را به گردش و آشنایی با جاذبه‌های گردشگری مانند کلوت‌ها، گندم‌زارها و روستاهای منطقه شهداد می‌برد.

چرا پرداختن به فرهنگ امروز اهمیت زیادی دارد؟

امروز جهان در مرحله حساسی از تمدن قرار گرفته است. آنچه تمدن‌ها را حفظ می‌کند فقط اقتصاد یا قدرت نظامی نیست، بلکه فرهنگ است. نقل‌قول معروفی وجود دارد که می‌گوید از رئیس‌جمهور مصر پرسیدند چرا مصر فروپاشید اما ایران پابرجا ماند و پاسخ این بود که ایران فرهنگ و فردوسی داشت.

امروز که با تهاجم فرهنگی روبه‌رو هستیم، کار فرهنگی یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است.

نقش کتاب‌های «مهتاب و کرم شب‌تاب» را در زنده نگه داشتن تمدن چگونه می‌بینید؟

«مهتاب و کرم شب‌تاب» تلاشی است برای زنده نگه داشتن ناخودآگاه جمعی ما از گذشته تا امروز. در این مجموعه به آسیب‌های فردی و اجتماعی، تنش‌های فرهنگی، استقلال، خودکفایی و راهکارهای اخلاقی پرداخته می‌شود، آن هم با زبان کودک.

ما فقط قصه نمی‌گوییم، بلکه خودمان را قطره‌ای در زنده نگه داشتن تمدن ایرانی می‌دانیم.

چشم‌انداز شما برای ادامه این مسیر چیست؟

آرزوی ما این است که کرمان و ایران فقط در کتاب‌های تاریخ زنده نباشند، بلکه در ذهن و دل بچه‌ها زنده بمانند. اگر ناخودآگاه جمعی ما پویا بماند، تمدن ما نیز زنده خواهد ماند و داستان بهترین زبان برای این بیداری است.

در پایان این مجموعه فعالیت‌ها، باید به تلاش‌های بتول غفاری نیز اشاره کرد؛ پزشکی که در کنار فعالیت حرفه‌ای خود، با سرمایه شخصی وارد حوزه نشر کودک شده و با راه‌اندازی یک انتشارات، تاکنون حدود صد عنوان کتاب کودک و آثار متعدد دیگری را منتشر کرده است.

تمامی این کتاب‌ها به‌صورت آنلاین نیز در دسترس هستند و مخاطبان می‌توانند آن‌ها را با صدای خودِ نویسنده بشنوند، صفحات را به‌صورت دیجیتال ورق بزنند و با گرافیک طراحی‌شده و تصویرسازی‌های جذاب مشاهده کنند.

او علاوه بر فعالیت‌های فرهنگی، بخشی از کتاب‌های منتشر شده را نیز با هزینه شخصی به مناطق محروم و مدارس اهدا کرده است؛ اقدامی که نشان می‌دهد فعالیت فرهنگی، زمانی اثرگذارتر می‌شود که با مسئولیت اجتماعی و دغدغه گسترش کتاب‌خوانی در میان کودکان همراه باشد.

از جمله آثار شاخص او می‌توان به کتاب «پویا» اشاره کرد که در قالب انیمیشن نیز تولید شده و تلاش دارد مفاهیم فرهنگی و هویتی را با بیانی تصویری و متناسب با نسل امروز به کودکان منتقل کند.

به گزارش ایبنا، شانزده داستان از مجموعه یک‌صد جلدی مهتاب و کرم شب‌تاب برای لبخند جهان به کرمان برفراز نوشته شده است. «جنگل» درباره گردشگری بیابان‌های لوت، کلوت‌ها، روستای شفیع‌اباد با ایده تنهایی، «کبوترخان» درباره گردشگری شهر بستنی کبوترخان با ایده رقابت اقتصادی، «رعدوبرق» با ایده مقاومت و استقلال، تقدیم به شهر مقاومت جهان اسلام، «ماهی‌پفی» با ایده رقابت سالم و کشف استعداد، تقدیم به کرمان برفراز، «بچه‌زرنگ» با ایده اعتیاد، «فیل‌کوچولو» با ایده ترک عادات منفی، «تیزپرواز» با تاب‌آوری و مقاومت، تقدیم به تیزپروازان نیروی هوایی در جنگ ۱۲ روزه کرمان که این داستان انیمیشن شده است.

از دیگر کتاب‌ها می‌توان به «گنج» با ایده هویت و فرهنگ، «شادی» با ایده گردشگری و استقلال، «آبشار» با ایده صرفه‌جویی در آب، اکو توریسم گردشگری، «صندلی چرخ‌دار» اراده و پشتکار، تقدیمی به بانوان کرمانی نظیر زهرا نعمتی «غزال سیاه» با ایده امید و کشف استعداد، «تمساح» با ایده مقاومت و دشمن‌شناسی، «فلفل» و «بره‌ها» تقدیم به شهر مقاومت جهان اسلام «دلفین هرمز» با ایده گردشگری سالم بدون روانگردان‌ها اشاره کرد.