سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) - یونس عزیزی، داستاننویس و منتقد ادبی: «بیزبانی» داستانِ جوانی افغانستانی از نسل دوم مهاجرت در ایران است که پدرش گم شده و او به دنبال پدر است. پدری که سالها پیش، پس از تجربههای تلخ سیاسی و زندان در کابل، به ایران مهاجرت کرده و زندگی آرامی را در پیش گرفته بود. این جستوجو، باعث میشود سفری در تاریخ معاصر افغانستان و ایران شکل بگیرد.
رمان در عین حالی که به جستوجوی پدر در زمان حال میپردازد، به گذشته پدر نیز نگاه میکند. این بازگشت به گذشته، تصویری روشن از ریشههای عمیق درگیریها و دشمنیهای خانوادگی و سیاسی ارائه میدهد و انگیزههای پنهان برخی شخصیتها را آشکار میسازد. این رمان نه فقط داستان جستجوی یک پسر برای پدر، بلکه روایتی درهمتنیده با تار و پود تاریخ انقلاب و تحولات سیاسی افغانستان است. گم شدن پدر، که خود از فعالان آن دوران پرآشوب در کابل بوده، دریچهای به آن سالهای پرتنش میگشاید.
جستوجوی راوی برای پیدا کردن پدر، او را به ملاقات با آصف، یکی از همرزمان قدیمی پدر میکشاند. این دیدار، اطلاعات جدیدی درباره دوران فعالیتهای سیاسی پدر و دلایل احتمالی آزادی او از زندان ارائه میدهد و پای شخصیتهای دیگری در وقایع گذشته را به میان میکشد.
از جمله مفاهیمی که در هسته رمان «بیزبانی» قرار دارد، داستان هویت و چگونگی شکلگیری آن در گذر نسلها و تحت تأثیر حوادث گوناگون سیاسی و اجتماعی است. نسلهای مختلف این خانواده، هر کدام زبان و درک متفاوتی از وقایع دارند و برای برقراری ارتباط عمیق، نیازمند یافتن زبانی مشترک هستند. اما به نظر میرسد در این مسیر ناکام مانده و دچار بیزبانی شدهاند؛ در واقع آنها به نوعی ناتوانی در انتقال کامل احساسات، تجربهها و درکهایشان به یکدیگر دچار شدهاند.
در واقع «بیزبانی»، رمانی درباره سکوتهای طولانی، رازهای مگو و تلاش برای فهمیدن گذشتهای است که سایهاش بر زندگی حال سنگینی میکند. نویسنده با نثری روان و فضاسازیهای قابل قبول، خواننده را در این سفر پرفراز و نشیب همراه میکند و به تأثیرات عمیق رویدادهای سیاسی و اجتماعی بر زندگی فردی و خانوادگی اشاره میکند. رمان به مفاهیمی چون هویت، حافظه، حقیقت و عدالت نیز میپردازد و نشان میدهد که گاهی برای فهمیدن زمان حال، باید به دل تاریک گذشته سفر کرد.
رمان «بیزبانی» نوشته احمد مدقق که پیش از این کتابهایی با عنوان «دختر ترکستانی»، «آتشگاه» و «آوازهای روسی» روانه بازار نشر کرده است، در ۱۱۰ صفحه زمستان ۱۴۰۴ توسط دفتر نشر معارف منتشر شده است.
نظر شما