به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در رشت، کتاب «اعتقادات و باورهای عامیانه مردم گیلان» حاصل گردآوری همایون میرهجینی با همکاری سهیلا صائبی است که انتشارات باران نقرهای در رشت، آن را در ۳۴۰ صفحه منتشر و روانه بازار کرده است.
در ابتدای این کتاب با اشاره به نوروز در ایران، توضیحاتی در مورد آیینهای قدیمی مرتبط با پیشواز نوروز در گیلان همچون سبزهسبزه کردن، خانه تکانی یا دیچینواچین (یا پچین و آچین) ، آتیل پاتیل، نوروزخوانی، چهارشنبه آخر سال، چهارشنبه خاتون، سفره هفتسین، تحویل سال و ناهار یا شام پس از تحویل سال آورده شده است.
سپس بازیهای قدیمی ازجمله خرسآبونی (خرس بازی) ، آیینه ناودانی(آیینه انداختن) ، رابچره، مورغانه جنگ، میمونبازی ، آتشبازی و خیمهشببازی و همچنین چگونگی اجرای نمایش و روایت های مختلف عروسگولهی در گیلان، پیره بهبو، مطربان دورهگرد، قاشق زنی و شال اندازی تشریح شده است.
در ادامه به مراسمهایی کهن همچون خانه پازنی، ترکه زنی، فال گوش، بخت گشایی و بار عام برای علاقهمندان به فرهنگ قدیمی گیلان اشاره و توضیحاتی در مورد باورهای عمومی درباره رسم و رسوم ازدواج در گیلان، شیوه خواستگاری و ازدواج در گیلان و باورهای عمومی درباره رسم و رسوم ازدواج در گیلان آورده شده است.
سپس نام حلوا و شیرینیهایی مانند دنگیحلوا، اربا دوشاب و سمنو که در گذشته پخت و در مراسم مختلف مورد استفاده قرار میگرفته، ذکر و نحوه درست کردن آنها گفته شده است.
باورهایی درباره تقویم، تقویم گیلان، گاهشمار شغل و فعالیت و گاهشماری با منشأ فصلی از دیگر موضوعاتیست که در کتاب توضیح داده شده است.
نویسنده در مقدمه کتاب اینگونه نوشته است: گیلان همواره مأمن و مأوای مردمانی بافرهنگ بوده؛ مردمی که قرنها میراثدار آیین ها و باورداشتهای گوناگون بودهاند و آنها را سینه به سینه از نسلهای گذشته دریافت و حفظ کرده اند. گیل، تالش، تاتها، آذریها، لرها، کردها و گالشها اقوام ساکن در گیلان هستند که جدای از قدمت و اصالت فرهنگی خود، همیشه سعی کرده اند مروج آداب و رسوم خویش باشند. به عبارتی دیگر گیلان سرزمینی با تنوع قومی و زبانی در شمال ایران است که هرچند وسعت زیادی ندارد ولی گوناگونی فرهنگی در آن، بیش از هر جای دیگر ایران است. دیرگاهیست که اقوام گوناگون در گیلان همزیستی مسالمتآمیزی دارند و در عین حال ویژگیهای قومی و گویشی خود را نیز حفظ کردهاند.
اقوام ساکن در این سامان به علت وضعیت خاص اقلیمی و محیطی باورهای گوناگونی در ذهنشان نقش بسته و به علت زندگی مسالمت آمیز و ارتباط گسترده فرهنگی اقوام گیلانی و نزدیکی بیش از حد شهرها و روستاها، مشترکات بسیاری در باورداشتهای آنان دیده میشود برای همین برخی از باورها با تفاوت بسیار اندک، بین اقوام رایج است. باید به این نکته اشاره کرد که باورداشتها، در تار و پود زندگی تنیده شدهاند و جداکردن آنها امکانپذیر نیست. هرچند ممکن است این باورها کمرنگ شده باشند ولی انسان در موقعیت خاص، خواسته یا ناخواسته به اعتقادات دینی و باورهای عرفی پناه میبرد چراکه در ناخودآگاه خویش به تاثیر نیروهای ماورایی در زندگی باور دارد.
نظر شما