به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، بیستوسومین روایت از مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» به معرفی کتاب The Pride & the Fall: Iran ۱۹۷۴–۱۹۷۹ اختصاص دارد؛ خاطرات سیاسی از سر آنتونی پارسونز، دیپلمات برجسته بریتانیایی، که در سالهای منتهی به انقلاب اسلامی ایران، سفیر بریتانیا در تهران بوده است.
این کتاب، افزون بر ثبت خاطرات شخصی نویسنده، تحلیلی تفصیلی از تحولات سیاسی، اجتماعی و بینالمللی ایران در فاصله سالهای ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۹ میلادی ارائه میدهد. پارسونز در فصلهای آغازین، به چگونگی اعزام خود به ایران، اهداف مأموریت دیپلماتیک و رویکردهای سفارت بریتانیا در این دوره میپردازد. در ادامه، تحولات سالهای ۱۹۷۴ و ۱۹۷۵، از جمله طرح «تمدن بزرگ»، افزایش بهای نفت، مهاجرت روستاییان به شهرها، فعالیت گروههای مخالف و تأسیس حزب رستاخیز را مورد بررسی و ارزیابی قرار میدهد.
نویسنده در فصل سوم، ماهیت و ساختار رژیم پهلوی شامل جایگاه شاه، دربار، دولت، نیروهای مسلح و ساواک را از منظر یک ناظر خارجی تبیین میکند و در فصل چهارم، به برنامههای اقتصادی و فرهنگی نهادهای دولتی و نیمهدولتی مرتبط با سفارت بریتانیا در ایران میپردازد. فصل پنجم کتاب، سالهای ۱۹۷۶ به بعد و دوره شکلگیری انقلاب اسلامی را دربرمیگیرد و رخدادهایی چون انتخابات مجلس بیستوچهارم شورای ملی، پیروزی جیمی کارتر در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، استعفای امیرعباس هویدا، تشکیل دولت آموزگار، سفر شاه به آمریکا و سفر کارتر به ایران را با نگاهی دستاول روایت میکند.
دو فصل پایانی کتاب نیز به وقایع منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی اختصاص دارد. از جمله این حوادث می¬توان به واقعه سینما رکس آبادان، نخستوزیری شریفامامی، واقعه هفدهم شهریور، تظاهرات گسترده مردمی، خروج شاه از کشور و تشکیل دولت بختیار اشاره کرد. پارسونز در فصل پایانی با عنوان «نگاهی به گذشته»، با جمعبندی تجربه حضور خود در ایران، به تحلیل واکنشهای محمدرضا شاه به این تحولات و علل فروپاشی نظام پهلوی میپردازد.
با وجود آنکه نویسنده در بیان برخی خاطرات با خطاهای تاریخی و مفهومی، تناقضهایی در روایت و نیز جانبداری یکسویه از حکومت پهلوی مواجه است، اما بهدلیل جایگاه او بهعنوان سفیر یکی از کشورهای اثرگذار اروپایی در تهران، مشاهدات و اطلاعاتی دستاول از تحولات سیاسی و اجتماعی ایران ارائه میدهد. از همین منظر، این اثر بهعنوان منبعی قابلاعتنا برای تحلیل وقایع انقلاب اسلامی و بررسی علل سقوط حکومت پهلوی، مورد استفاده پژوهشگران ایرانی و خارجی قرار میگیرد.
از این اثر، چند ترجمه فارسی در دسترس است که از جمله آنها میتوان به ترجمه سیدمحمدصادق حسینی با عنوان «غرور و سقوط: ایران ۱۳۵۲–۱۳۵۷» منتشرشده توسط انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی و ترجمه دکتر منوچهر راستین با عنوان «غرور و سقوط (خاطرات سفیر سابق انگلیس در ایران)» از سوی انتشارات هفته اشاره کرد.
اصل کتاب و ترجمههای فارسی آن بهترتیب با شمارهمدرکهای ۱۱۷۰۱۶۸، ۲۶۹۳۱۳۱ و ۷۱۳۸۸ در مخازن کتابخانه ملی ایران نگهداری میشود و در دسترس پژوهشگران و علاقهمندان قرار دارد.
در انتهای این خبر، نسخه دیجیتال تصاویری از کتاب برای استفاده پژوهشگران، در بخش «فایلها» بارگذاری شده است.
نظر شما