سرویس استان‌های خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): یک سال از آغاز کارگاه‌های «سه‌شنبه‌ها با حافظ» در خرم‌آباد می‌گذرد؛ محفلی که به همت داریوش منصوری، شاعر، ترانه‌سرا خرم‌آبادی، با همراهی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان و سپس دیگر مراکز فرهنگی شهر شکل گرفت و امروز به یکی از جریان‌های زنده و پرشور ادبیات در لرستان بدل شده است. این کارگاه‌ها نه تنها فرصتی برای خوانش و تحلیل غزل‌های حافظ فراهم کرده‌اند؛ بلکه به بستری برای گفت‌وگو، نقد ادبی، و آشنایی نسل‌های مختلف با میراث ماندگار شعر فارسی تبدیل شده‌اند. در نخستین سالگرد این حرکت فرهنگی، منصوری از تجربه‌ها، دشواری‌ها و امیدهایش برای آینده سخن می‌گوید.

داریوش منصوری درباره کارگاه‌های «سه‌شنبه‌ها با حافظ» گفت: این کارگاه‌ها از آبان‌ماه سال گذشته با همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان آغاز شد و به مدت پنج ماه در این اداره کل برگزار شد. پس از آن، مرکز شماره ۳ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان لرستان میزبان جلسات شد و پنج ماه دیگر ادامه یافت. چند جلسه نیز در کافه مشاهیر برگزار شد و به دلیل افزایش تعداد شرکت‌کنندگان، مشکل کمبود فضا پیش آمد؛ چرا که هر هفته بین ۶۰ تا ۸۰ نفر از اقشار مختلف، پیر و جوان و با رشته‌های تحصیلی گوناگون در این نشست‌ها حضور پیدا می‌کنند و به صورت هفتگی نفرات بیشتری به کارگاه اضافه می‌شوند.

وی افزود: کارگاه‌ها به صورت خودگردان برگزار می‌شوند و مکان ثابت ندارند. در حال حاضر چند جلسه‌ای در سالن آمفی‌تئاتر جهاد دانشگاهی برگزار شده است؛ اما چون در طبقه سوم و بدون آسانسور قرار دارد، افراد مسن امکان حضور در آن را ندارند. با این حال دوستان و علاقه‌مندان حافظ ما را تنها نگذاشتند و با پرداخت شهریه‌های اندک ماهانه، هزینه‌های کلاس که صرف پذیرایی می‌شود تامین می‌شود و بخشی هم اگر اضافه باشد صرف خرید کتاب برای هدیه به شرکت‌کنندگان می‌شود.

منصوری با اشاره به روند بررسی آثار حافظ گفت: از ۴۹۵ غزل حافظ تاکنون حدود ۷۰ غزل بررسی شده است و امیدواریم بتوانیم همه غزل‌ها را تحلیل کنیم. پس از آن نیز کارگاه‌های شاهنامه‌خوانی، مثنوی‌خوانی، بوستان و گلستان‌خوانی و خیام‌خوانی در دستور کار قرار خواهد گرفت.

این شاعر لرستانی گفت: حافظ شاعری است که همه ایرانیان او را دوست دارند؛ از پژوهشگران و علاقه‌مندان جدی تا زنان خانه‌داری که حتی اگر فقط خواندن و نوشتن را می‌دانند، برداشت‌های خاص خود را از اشعار او دارند.

وی ادامه داد: شعر حافظ بسیار گسترده است و برای شرح و بسط یک غزل باید به متون پیش از حافظ، آثار هم‌عصران او و نقدهای روز دنیا رجوع کرد.

منصوری ویژگی برجسته شعر حافظ را ایهام عنوان کرد که که دست تأویل را باز می‌گذارد و شعر او را چندبعدی می‌سازد.

این ترانه‌سرای خرم‌آبادی تاکید کرد: با توجه به ثبت جهانی غارهای پیش از تاریخ دره خرم‌آباد و ظرفیت‌های ادبی این شهر، نباید چنین حرکت‌های فرهنگی بدون حمایت بماند.

وی افزود: لرستانی‌ها با تاریخ و پیشینه کهن فرهنگی خود، حافظ را به‌عنوان حافظه جمعی ایرانیان می‌شناسند؛ شاعری که در مکان و زمان نمی‌گنجد و به قول مرحوم ندوشن «ماجرای پایان‌ناپذیر حافظ از زمان خودش تا امروز» همچنان ادامه دارد.

منصوری با اشاره به نخستین سالگرد برگزاری این کارگاه‌ها گفت: این مراسم در کافه مشاهیر با حضور چند هنرمند برجسته لرستان و علاقه‌مندان به شعر حافظ برگزار شد.

مدرس این کارگاه‌ها گفت: در کارگاه «سه‌شنبه‌ها با حافظ»، صناعات ادبی، علم معانی و بیان، معناهای مختلف غزل‌های حافظ، عروض و قافیه و نقد ادبی بررسی می‌شود و شرکت‌کنندگان از منظر ایدئولوژی و اتوپیا با حافظ آشنا می‌شوند. این کارگاه‌ها فرصتی است تا شعر حافظ نه تنها خوانده شود، بلکه در لایه‌های گوناگون معنا و اندیشه‌اش کاوش شود.

منصوری در بخش دیگری از صحبت‌های خود به نبود فعالیت متمرکز شاعران استان پس از کرونا اشاره کرد و گفت: به دلیل برگزار نشدن انتخابات هیئت امنای انجمن شعر، این انجمن رسماً فعال نیست. در حالی که پیش‌تر کنگره‌های ملی خوبی همچون کنگره «ایوار» در استان برگزار می‌شد و اشعار شاعران با اینکه به صورت شفاهی ارائه می‌شد و نشر در استان آن‌گونه که باید رونق نداشت اما شاعران بسیاری از سراسر کشور در این کنگره‌ها شرکت می‌کردند.

وی با تأکید بر پیشینه ۶۰ ساله انجمن شعر لرستان افزود: این انجمن از پیش از انقلاب فعال بوده و شاعران برجسته‌ای همچون عزیز بیرانوند، حشمت‌الله خالقی، عزیز نادری، رمضان پرورده، حجت‌الله مهدوی، عزت‌الله چنگایی و خانم ضیایی اکنون نیز هستند که می‌توانند این انجمن را احیا کنند.

لزوم ایجاد خانه ادبیات

منصوری گفت: استمرار بهتر فعالیت‌های ادبی در لرستان نیازمند ایجاد «خانه ادبیات» است؛ مکانی که نه تنها میراث ارزشمند شعر و داستان این دیار را پاس بدارد، بلکه محفلی برای پرورش نسل جوان، گردهمایی نویسندگان و شاعران، و پیوند ادبیات لرستان با جریان‌های ملی و بین‌المللی باشد پایگاه رسمی، که بستری برای تولید، نقد و انتشار آثار ادبی فراهم آورد؛ نهادی که حضورش ضامن تداوم خلاقیت، انسجام انجمن‌های ادبی و ارتقای جایگاه لرستان در نقشه فرهنگی کشور باشد.

منصوری با اشاره به اینکه لازم است دستگاه‌های فرهنگی استان از شاعران و نویسندگان حمایت‌های بیشتری داشته باشند افزود: برگزاری دورهمی شاعران لرستانی با یکدیگر و حتی با دیگر شهرهای کشور می‌تواند نتایج بسیار خوبی برای تقویت همبستگی ادبی، تبادل تجربه‌های خلاقانه، معرفی ظرفیت‌های فرهنگی استان و ایجاد انگیزه در نسل جوان به همراه داشته باشد.

نویسنده کتاب «غمخند» تأکید کرد: چنین نشست‌هایی نه تنها موجب رشد و شکوفایی استعدادهای ادبی می‌شود، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز ارتباطات گسترده‌تر در سطح ملی و بین‌المللی و ارتقای جایگاه ادبیات لرستان در کشور باشد.