با اوجگيري نهضت اسلامي در سال 1357، انديشه شكلگيري شوراي انقلاب در ميان روحانيون معتمد امام پديد آمد كه در سفر شهيد مطهري به پاريس، اين طرح با امام در ميان گذاشته شد. امام در 22 دي 1357، فرمان تشكيل شوراي انقلاب را صادر كردند.
با تصويب قانون اساسي و برگزاري انتخابات رياست جمهوري و مجلس، آخرين جلسه شوراي انقلاب در 26 تير 1359 برگزار شد و این شورا منحل شد.
در طول این سالها کتابهای زیادی درباره شورای انقلاب منتشر نشد و تنها تعداد محدودی از مؤلفان به گردآوری و تألیف کتبی با موضوع شورای انقلاب پرداختند.
نهضت مردمي امام خميني(ره) که در سال 1357 به پيروزي رسيد با وجود فشارهاي داخلي و خارجي و نيز دور بودن رهبري نهضت از مرکز قيام، وجود مرکزي نيرومند جهت سازماندهي نيروهاي انقلابي به خصوص در ماههاي نزديک به پيروزي در برابر رخدادهاي انقلاب را ضروري ميساخت. لذا رهبران نهضت در پي اين انديشه به تشکيل شورايي انديشيدند که به صورت غيررسمي و مخفيانه چند ماه قبل از انقلاب با تأييد امام خميني(ره) با عنوان شوراي انقلاب تشکيل شد و بعد از پيروزي انقلاب نيز به ايفاي نقشهاي مهمي پرداخت.
هر چند تاکنون کتابهايي با عناوين مختلف که هر کدام مربوط به بخشي از تاريخ شوراي انقلاب ميباشد به رشته تحرير در آمدهاست. از جمله؛ فهرست موضوعي مصوبات شوراي انقلاب جمهوري اسلامي ايران، شوراي انقلاب و دولت موقت و سيماي دولت موقت از ولادت تا رحلت، کتاب شوراي انقلاب اسلامي ايران، تألیف مجيد سائلي کردهده، از جمله كتابهايي است كه به طور مشروح به مسائل شوراي انقلاب و چگونگي تشكيل آن پرداخته و در سال 1384 از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامي منتشر شدهاست.
مجيد سائلي کردهده، نويسنده کتاب شوراي انقلاب اسلامي ايران، در راستاي «طرح تدوين تاريخ انقلاب اسلامي» از سوي مرکز اسناد انقلاب اسلامي ايران به صورت کتابخانهاي به ارائه اطلاعاتي درباره شوراي انقلاب اسلامي پرداختهاست.
کتاب شوراي انقلاب اسلامي ايران، در 296 صفحه، چهار بخش و هر بخش شامل فصول مختلف و هر فصل از گفتارهاي چندي تشکيل شدهاست.
در بخش ضمايم نيز روزشمار شوراي انقلاب اسلامي ايران، اساسنامه شورا، فهرست منابع مورد استفاده و فهرست اعلام آمدهاست.
مباحثي که در اين کتاب مورد بررسي واقع شده است شامل: تأسيس شوراي انقلاب، ساختار و سازمان، نحوه فعاليت، جايگاه حقوقي، وظايف و کارکردهاي شوراي انقلاب، کارکرد قانونگذاري، کارکرد اجرايي، تعامل شوراي انقلاب با نهادهاي سياسي پس از انقلاب، شوراي انقلاب و دولت موقت، تعامل شوراي انقلاب و حزب جمهوري اسلامي، عملکرد شوراي انقلاب قبل و بعد از پيروزي انقلاب اسلامي ميگردد.
از ويژگيهاي مهم اين کتاب، ارائه اطلاعات راجع به اعضاء، نحوه انتخاب و چگونگي فعاليت آنها و نيز کارهاي ويژه اين شورا طي مراحل مختلف انقلاب است كه در آن ايام با سرعت عمل، تدبير و درايت انقلابي نقش مهمي در کنترل اوضاع جاري ايفا نموده است.
در يک نگاه کلي ميتوان گفت ضمن ارزش و اهميتي که اين کتاب با جمعآوري اسناد و اطلاعات در يک مجموعه راجع به اعضاء، سيستم شورا و فعاليتهاي آن دارد، اما نياز به اطلاعات تكميلي دارد و همانگونه که مؤلف در مقدمه خود به آن اشاره كردهاست اين کتاب به صورت تحقيق کتابخانهاي بوده و ميطلبد به دليل جايگاه اساسي اين شورا در هدايت انقلاب اسلامي ايران، اين كتاب آغازي براي تحقيقات بيشتر خصوصا به صورت ميداني و مصاحبه با اعضاي شوراي انقلاب ـ که در قيد حيات هستند ـ باشد زيرا بخشي از فعاليتهاي اين شورا به صورت مخفيانه بوده و در دست داشتن اطلاعاتي هر چند جزيي از آن دوره ميتواند در تدوين تاريخ انقلاب اسلامي راهگشا باشد.
کتاب دیگری که به شورای انقلاب پرداخته، دهه سرنوشتساز، نوشته داوود قاسمپور است، که در سال 1385 با شمارگان 2500 نسخه منتشر شد.
با فرار محمدرضا شاه از کشور، انقلاب مردم ایران به رهبری امام خمینی(ره) برای پیروزی و برکندن نظام استبدادی و شاهنشاهی شتاب گرفت. تعویض پی در پی نخستوزیرها از اوائل سال 1357 نشانگر اوج بحران در تشکیلات رژیم پهلوی بود که در نهایت نیز نتوانست سیل خروشان ملت ایران را مهار کند. با ورود امام خمینی(ره) به ایران و هدایت مردم، سرانجام، انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357 به پیروزی رسید.
فاصله زمانی بین بازگشت امام خمینی(ره) به ایران تا پیروزی انقلاب اسلامی که به طور شایستهای دهه فجر انقلاب اسلامی نامیده شدهاست، طلیعه پیروزی بود. اقدامات و تصمیمات قاطع امام(ره) در این دهه در برابر رژیم پهلوی، دستگاه حکومت شاپور بختیار را سردرگم کرد.
این کتاب در فصول آغازین خود وقایع اين دهه سرنوشتساز را با اشارتي به تشکیل شورای انقلاب و نقش هدایتگر آن در راهپیماییها پرداختهاست.
عناوین سرفصلهای این کتاب به اين قرار هستند:
1- از تشکیل شورای انقلاب تا سقوط ازهاری
2- تشکیل دولت ائتلافی شاپور بختیار، کنفرانس گوآدلوپ، ماموریت هایزر در تهران و فرار شاه از کشور
3- فرار شاه تا ورود امام(ره) به کشور
4- از ورود امام(ره) به کشور تا تشکیل دولت موقت مهندس مهدی بازرگان
5- تشکیل دولت موقت بازرگان و پیروزی انقلاب اسلامی ایران
با این حال جای افسوس دارد که مولفان، محققان و به واقعه بزرگی چون تشکیل شوراي انقلاب از سوی امام خمینی(ره)، بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران کمتر پرداختهاند.
نظر شما