ناصرالدین شاه
-
نمره اول؛ تاریخچه پلاک خودرو در ایران از ابتدا تا ظهور پلاک ملی؛
نخستین خودروی پلاک شده در ایران
سابقه نخستین خودروی پلاک شده در کشور به سال ۱۳۰۵ هم‌زمان با ورود اولین اتومبیل‌ها به ایران باز می‌گردد. در آن زمان مجموعه‌ای از مقررات شامل ۳۲ بند برای شماره‌گذاری خودروها تدوین شد که البته این قوانین سه سال پس از ورود خودروها یعنی در سال ۱۳۰۸ نهایی شد. مطابق این مقررات خودروها باید پنج پلاک مجزا نصب می‌کردند.
-
شصت‌وهفتمین شماره «در قاب یک سند»؛
فرمان ناصرالدین‌شاه برای احداث چاپارخانه‌ای در محدوده قزوین
شصت‌وهفتمین شماره مجموعه «در قاب یک سند» به معرفی فرمان ناصرالدین‌شاه برای احداث چاپارخانه‌ای میان دو چاپارخانه در محدوده قزوین اختصاص دارد. این فرمان، بخشی از اقدامات دوره ناصری برای سامان‌دهی امور پستی و تسریع ارتباطات دیوانی را بازتاب می‌دهد.
-
انتشار کتاب «اسناد و مکاتبات مظفرالدین شاه قاجار»؛
نامه‌هایی به پدر و مادر مظفرالدین‌شاه
اسنادی که در این کتاب بازخوانی شده است عمدتا اسناد منتشر نشده‌ای است که مطالعه آن می‌تواند دریچه‌ای از حکومت پیشامدرن ایران را به تصویر بکشد. در این کتاب به اسناد اخوانی و همچنین اسناد مالی و ملکی ارجحیت بیشتری داده شده است. از نامه‌های به پدر و مادر شاه که به اسناد اخوانی مشهور است تا جمع و خرج‌هایی که منشأ آن از درون احکام و فرامین ولیعهد و پادشاه صادر می‌شده است.
-
از سوی انتشارات نشراوی به چاپ دوم رسید؛
قبله عالمِ دیروز، امروز به‌دنبال قبله‌ای تازه است
ناصرالدین‌شاه در این روایت از گور برمی‌خیزد و به سفر خیالی در قلاع بختیاری می‌رود. در این روایت، قبله عالمِ دیروز، امروز خود به‌دنبال قبله‌ای تازه است. قبله‌ای که دیگر نه در تخت سلطنت، بلکه در چشم‌های مردم، در سنگ‌های قلعه‌ها و در زمزمه‌های فراموش‌شده رعیت نهفته است.
-
در شب‌های بخارا برگزار می‌شود؛
شب سفرنامه فرنگ مظفرالدین‌شاه
کتاب «سفرنامه‌های مصوّر مظفرالدین‌شاه (سفر کنتِرِکسِویل فرانسه)» به کوشش مهرداد اسکویی و علیرضا بهارلو در نهصد و هفتاد و یکمین شب از سلسله شب‌های بخارا رونمایی می‌شود.
-
مروری بر «سقوط خاندان قاجار» اثر محمد محمودهاشمی و قباد منصوربخت؛
چرا قاجاریه سقوط کرد؟
قاجارها آخرین سلسله‌ای در تاریخ ایران بودند که زمام حکومت را بر پایه قدرت ایلیاتی در دست گرفتند. ولی سقوط سلسله قاجاریه در شرایطی اتفاق افتاد که متفاوت با تمام سلسله‌های قبلی ایران بود.
-
در گالری ثالث برگزار می‌شود؛
رونمایی و نقد کتاب «همیشه ناصرالدین شاه»
مراسم رونمایی و نقد و بررسی کتاب «همیشه ناصرالدین شاه» نوشته بیژن شکرریز، در گالری ثالث برگزار می‌شود.
-
از سوی مجله بخارا با همکاری باغ موزه نگارستان؛
نقد کتاب «ملال‌گریز: ناصرالدین شاهِ معمار و عمارت‌هایش»
نقد و بررسی کتاب «ملال‌گریز: ناصرالدین شاهِ معمار و عمارت‌هایش» نوشته حمیدرضا پیشوایی از سوی مجله بخارا با همکاری باغ موزه نگارستان برگزار می‌شود.
-
روایت سلطان صاحبقران از زیارت حضرت سیدالشهدا(ع)؛
از برداشتن خاک تربت تا روایت بازسازی حرم امام حسین(ع)
ناصرالدین‌شاه درباره گنبد حضرت امام حسین(ع) متذکر می‌شود که: «بنای گنبد متبرکه امام حسین علیه السلام اولاً از آل بویه بوده است بعد از خلافت عباسیان محقر و مخفف ساخته بودند، آقا محمد خان مرحوم از نو ساخته، بزرگ کردند، گنبد را طلا گرفتند، نقره ضریح از خاقان مغفور [فتحعلی شاه] است، طلای مناره‌ها که از نصف به بالاست، از زن خاقان مرحوم، از دختر مصطفی خان عمو، آینه را مردم به شراکت ساخته‌اند، نقره ضریح حضرت عباس از والده شاه مرحوم محمد شاه است. اما نقره‌اش بسیار نازک است که همه ریخته است.»
-
به همت اداره‌کل خدمات آرشیوی؛
گزارش به ناصرالدین‌شاه درباره جمع‌آوری مالیات حاج حسین ملک‌التجار کاشان
نمایشگاه مجازی «اسنادی از تاریخ مالیات در ایران به روایت آرشیو ملی» با معرفی ۲۲ برگ سند در قالب ۱۷ عنوان، بخشی از پیشینه مالیات‌ستانی و تحولات نظام مالیاتی ایران را در دوره‌های مختلف تاریخی بازخوانی می‌کند.
-
کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران؛
«اخبار مصور لندن» و بازتاب نخستین سفر ناصرالدین‌شاه به فرنگ
نشریه «اخبار مصور لندن» به‌عنوان نخستین مجله مصور خبری جهان، با انتشار گزارش‌ها و تصاویر متعدد از نخستین سفر ناصرالدین‌شاه قاجار به اروپا، یکی از منابع مهم برای بررسی مناسبات ایران و بریتانیا و بازتاب تصویری این سفر تاریخی در مطبوعات دوره ویکتوریا به شمار می‌رود.
-
کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران؛
بازتاب سفر نخست مظفرالدین‌شاه قاجار به اروپا
پنجاه‌ویکمین شماره «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» به نشریه L’Illustration اختصاص یافته است که با انتشار گزارشی با عنوان «شاه در فرانسه»، بخشی از مناسبات ایران و اروپا و نحوه بازنمایی دربار قاجار در افکار عمومی فرانسه را ثبت کرده است.
-
مقامات و درباریان در عاشورای تکیه دولت
عکاسان دربار و غیر دربار در دوره ناصری مراسم عزاداری و آیین‌های عزاداری را در قاب تصویر به ثبت رسانده‌اند. عکس‌های کسانی چون محمدحسن میرزا، آنتوان سوریوگین، عبدالله قاجار و تنی چند از دیگر عکاسان قاجار از آئین‌ها عزاداری امروز خود یکی از منابع مستند شناخت فرهنگ عزاداری محرم در یکصد سال گذشته است.
-
در چارچوب مجموعه «در قاب یک سند»؛
بازخوانی نهضت تنباکو در آینه یک سند تاریخی
چهل‌وپنجمین شماره مجموعه «در قاب یک سند»، به مناسبت سالروز لغو امتیار تنباکو، به معرفی تلگرافی از امین‌السلطان، صدراعظم ناصرالدین‌شاه، درباره فسخ قرارداد تنباکو و خروج کمپانی رژی از ایران اختصاص یافته است.
-
میزگرد ایبنا درباره «ترورهای سیاسی در ایران» اثر سهراب یزدانی؛
از شاه‌کشی تا ترور سیاسی
فریدون آدمیت به خاطر کینه و دشمنی که نسبت به تقی‌زاده داشت، بر خلاف استاد یزدانی که گفت من یقینی نمی‌گویم چون محکمه‌پسند نیست، اما فریدون آدمیت به خاطر این دشمنی به صورت یقینی گفت که تقی‌زاده سلسله‌جنبان و همه‌کاره در موضوع ترور اتابک بوده است.
-
اثری تازه از انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران؛
مکاتبات ناصرالدین شاه و مظفرالدین‌شاه قاجار با امین‌السلطان
کتاب «اسناد اتابک: مجموعه اسناد خریداری شده میرزا علی‌اصغرخان امین‌السلطان در آرشیو ملی ایران» به عنوان بخشی از میراث مکتوب و فرهنگی ایران از سوی انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران چاپ و روانه بازار شد.
-
در دانشکده ادبیات و علوم انسانی؛
کتاب «دربارِ زربار» نقد و بررسی می‌شود
کتاب «دربارِ زربار؛ فراز و فرود تشکیلات بیوتات سلطنتی در دوره قاجار» در دانشکده ادبیات و علوم انسانی معرفی و نقد می‌شود.
-
۱۰۶ سال از اعدام نایب حسین کاشی گذشت؛
نایبیان؛ راهزنان آشوبگر یا عیاران لوطی؟
علی آل‌داود نوشت: نمی‌توان نام طغیان و نهضت روشنفکرانه روی آن گذاشت به ویژه از سوی طرفدارانش تاکید شده که نام طغیان یا روشنفکرانه روی آن‌ها بگذارند و عقیده‌مند باشند که به طرفداری از طبقات مردم فقیر روی صحنه آمدند و قصد طرفداری از آن‌ها را داشتند در حالی که کارهایی که آن‌ها انجام داده‌اند اسنادش موجود است و نیازی به تجزیه و تحلیل ندارد و اسنادی است که مرحوم نوایی از سازمان اسناد منتشر کرده و نشان می‌دهد که آن‌ها به هر جا که حمله می‌کردند اموال مردم را چه فقیر و چه غنی غارت می‌کردند