داريوش مختاري، مجسمهساز و گرافيست در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) گفت: 300 شخصيت شاهنامه را از دو سال پيش به صورت گرافيکي يعني استفاده از خط و کلمه تايپوگرافي کردهام. سياوش، سهراب، تهمينه، گيو، گردآفريد، انوشيروان، رستم، اسفنديار، جمشيد، گرشاسب، افراسياب و... نمونههايي از شخصيتهاي شاهنامه است كه تصويرسازي شده است.
وي خاطرنشان كرد: اين 300 شخصيت در 12 جلد كتاب با قطع رحلي تا دو سال آينده منتشر ميشود ولي نياز به حمايت مالي دارد و براي ادامه کار به يک ميليارد تومان نياز است. در تايپوگرافي شاهنامه از يكرنگ تا 20 رنگ استفاده شده است.
وي افزود: براي تصويرسازي شخصيتهاي شاهنامه اولويت و طبقهبندي خاصي نداشتهام و از ابتدا تمامي شخصيتها را تصويرسازي كردهام، صحنهسازي رزم و بزم را نتوانستهام آماده كنم؛ زيرا توان مالي من به اتمام رسيده و چشم به راه حامي مالي هستم تا بتوانم صحنههاي رزم و بزم و به طور کلي تمام داستانها را به همين صورت کار کنم.
به گفته مختاري، تايپوگرافي سعي در تقويت ويژگي بصري حروف و نزديک کردن نوشته به تصوير دارد. تايپوگرافي، اثري گرافيکي است که حروف، ساختار اصلي آن را تشکيل ميدهد و از فونتهاي موجود با دخل و تصرفاتي که در آنها براي کشف ويژگيهاي بصري حروف انجام ميشود، استفاده ميکند.
مختاري يادآور شد: اين روند در بعضي مواقع تا جايي پيش ميرود که مانند نقاشي، به حروف به عنوان فرم محض نگاه شده است. شايد اين ديد در نقاشي مشکلي نداشته باشد، اما هنرمند گرافيست در روند کاربردهاي روزمره، زيبايي را با سودمندي وگويايي ترکيب ميکند تا بتواند ذائقه بصري انبوه مخاطبان خود را تغيير دهد. اين خصوصيات تكنولوژي ماست تا بتوانيم از يك رنگ تا بينهايت رنگ را در تايپوگرافي اختصاص دهيم.
وي افزود: پيشينه تايپوگرافي بسيار كهن است و به پيش از صنعت چاپ برميگردد و ما ميتوانيم به دستنويسهايي اشاره كنيم كه با چاپ باسمهاي و سنگي تكثير ميشدند و به تدريج با رواج تكنولوژي فرم آن نيز پيشرفت كرد.
اين مجمسهساز يادآور شد: براي نگارش متن در اين مجموعه نيز از شاهنامه موثق (مسكو) بهره گرفتهام و هر تصويري از شخصيتهاي شاهنامه با سروده فردوسي آمده است. اين مجموعه تنها نميتواند براي كودكان باشد. درست است كه جذابيت تصويري دارد و كودكان جذب اين مجموعه ميشوند ولي در كنار بزرگترها ميتوانند شاهنامه را دقيقتر مطالعه كنند زيرا هر شخصيت طراحي ويژهاي دارد.
به گفته مختاري، يکي از فزونمايهترين و گرانسنگترين سرچشمهها و بسترهاي هنر نگارگري در ايران، شاهنامه فردوسي بوده است. بسياري از نگارگران شيرينکار، به ويژه ريزنگاران (=مينياتوريست)، شاهنامه را با نگارههاي خويش زيوري ديداري بخشيدهاند و نماها و رخدادهايي از شاهنامه را، همساز و همسوي، همباز و همروي با بيتهاي بلند و دلپسند فردوسي، به ياري هنر جاودانهشان،جاودانه كردهاند. هر يک از شاهنامههايي که به شيوهاي هنري نوشته و فراهم آمده يا در اين ساليان به چاپ رسيده است، جنگ يا گردآوردي (= مجموعه، آلبوم) از نگارههاي نغز ايراني است.
وی افزود: ارج و ارز زيباشناختي اين نگارهها تا بدان پايه بوده است که گاه سوداگران شوريده رنگ بيفرهنگ، به آهنگ سود و سودا، آنها را از کتاب گسستهاند و جداگانه، چونان شاهکارهايي در هنر نگارگري، با بهايي هنگفت و گزاف به فروش رسانيدهاند. اين ماجرايي است دردانگيز و دريغافزاي که بر شاهنامه پرآوازه تهماسبي، يکي از درخشانترين نمودها و نمونههاي هنر کتابآرايي ايراني، رفته است، ماجرايي که کام و روي هر زيباپرست هنردوست را تلخ و ترش ميگرداند.
داريوش مختاري زاده 1334 خرم آباد، کارشناس گرافيک از دانشکده هنرهاي زيبا دانشگاه تهران است. نشر آثار برگزيده طراحيهاي گرافيکي در 12 مجلد، تهيه آثار برگزيده طراحيهاي گرافيکي در 12 سي دي، عاشقانههاي گرافيك (2 جلد)، انتشار كتاب «جنبش فونت دارا» مشتمل بر 15 فونت جديد و... از جمله آثار اوست.
شنبه ۱۰ مهر ۱۳۸۹ - ۱۲:۵۷
نظر شما