شنبه ۲۰ شهریور ۱۳۸۹ - ۱۴:۳۱
تاريخ‌نگاري در سده بيستم از عينيت علمي تا چالش پسامدرن

«تاريخ‌نگاري در سده بيستم از عينيت علمي تا چالش پسامدرن» با ترجمه عبدالحسين آذرنگ، به كوشش سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاه‌ها (سمت) انتشار يافت. بخش‌هاي سه‌گانه اين كتاب به تأسيس تاريخ به‌عنوان رشته‌اي پژوهشي مي‌پردازد.

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)،‌ تاريخ‌دانان در همه كشورها عمدتا توافق نظر دارند كه پژوهش، آن‌گونه كه از آغاز مطالعات تاريخي به‌عنوان رشته‌اي حرفه‌اي در اوايل سده نوزدهم به صورت بين‌المللي انجام شده بود، نه با اوضاع و احوال اجتماعي، نه با اوضاع سياسي نيمه دوم سده بيستم انطباق داشت و نه با نيازهاي علم جديد.

در اين ميان، انديشه‌ها درباره تاريخ و تاريخ‌نگاري باز دستخوش دگرگوني عميقي شده است. اين كتاب به شماري برگزيده از دگرگوني‌هاي بنيادي در نظر و عمل تاريخ‌دانان امروز مي‌پردازد. اگر چه رشته‌هاي تداوم بسياري با شكل‌هاي قديم‌تر پژوهش تاريخي و نگارش تاريخي است، سمت و سوگيري بنيادي جديدي صورت گرفته است.

مفروضاتي كه پژوهش و نگارش تاريخي از زمان پيدايش تاريخ به‌عنوان رشته‌اي حرفه‌اي در سده نوزدهم بر پايه آن‌ها قرار گرفته، در 20 سال اخير به گونه فزاينده‌اي با ترديد روبه‌رو شده است. بسياري از اين مفروضات به سرچشمه‌هاي سنت مستمر تاريخ‌نگاري غربي در عصر باستان باز مي‌گردد.

آن‌چه در سده نوزدهم تازگي داشت، حرفه‌اي شدن مطالعات تاريخي و تمركز يافتن آن‌ها در دانشگاه‌ها و مراكز پژوهشي بود. اعتقاد راسخ به جايگاه علمي تاريخ، محور اين فرايند حرفه‌اي شدن بود. مطمئنا تاريخ‌دانان از مفهوم علم برداشتي متفاوت با دانشمندان طبيعي داشتند كه دانش را به صورت تعميم‌ها و قانون‌هاي مجرد دنبال مي‌كردند. 

تاريخ از ديدگاه تاريخ‌دانان، متفاوت از طبيعت بود؛ زيرا به معناها مي‌پرداخت، آن‌گونه كه در مقاصد مردان و زناني كه تاريخ را مي‌ساختند و در ارزش‌ها و هنجارهايي كه به جوامع انسجام مي‌بخشيدند، بيان مي‌شد. تاريخ به اشخاص معين و فرهنگ‌هاي مشخص در زمان مي‌پرداخت، اما تاريخ‌دانان در اين خوش‌بيني علوم حرفه‌اي شده عموما سهيم بودند كه پژوهش كنترل شده روش‌شناختي، شناخت عيني را ممكن مي‌گرداند. همانند دانشمندان ديگر، حقيقت از نظر آنان در تطابق شناخت با واقعيتي عيني بود كه از ديدگاه تاريخ‌دان، گذشته را «آن سان كه عملا روي داده بود»، تشكيل مي‌داد.

بخش‌هاي سه‌گانه اين كتاب به تأسيس تاريخ به‌عنوان رشته‌اي پژوهشي مي‌پردازد، به چالش علوم اجتماعي با تتبع سنتي و سرانجام نقد رهيافت‌هاي علم اجتماعي با انديشه پسامدرني و تأثير آن بر كار تاريخ‌دان.

كتاب مزبور مشتمل بر 11 فصل است كه به ترتيب عبارتند از تاريخ‌باوري كلاسيك بسان الگويي براي تاريخ‌پژوهي، بحران تاريخ‌باوري كلاسيك، تاريخ اقتصادي و اجتماعي در آلمان و آغاز جامعه‌شناسي تاريخي، سنت‌هاي آمريكايي تاريخ اجتماعي، مكتب آنال، نظريه انتقادي و تاريخ اجتماعي: «علم اجتماعي تاريخي» در جمهوري فدرال آلمان، علم تاريخ ماركسيستي از مادي‌گرايي تاريخي تا انسان‌شناسي انتقادي، لارنس استن و «احياي روايت»، از تاريخ كلان تا تاريخ خُرد: تاريخ زندگي روزمره، «چرخش زباني»: پايان تاريخ بسان رشته‌اي پژوهشي...

كتاب حاضر براي دانشجويان رشته فلسفه در مقطع كارشناسي ‌ارشد و دكتري به‌عنوان يكي از منابع درس «فلسفه تاريخ» و براي دانشجويان رشته تاريخ در همان مقاطع، به‌عنوان يكي از منابع دروس «تاريخ‌نگاري» و فلسفه تاريخ» ترجمه شده است. شماري از رشته‌هاي علوم اجتماعي احتمالا اين كتاب را در بحث بررسي‌هاي تاريخي خود سودمند خواهند يافت. اين كتاب در 227 صفحه و بهاي 24 هزار ريال در اختيار دانشجويان و علاقه‌مندان قرار گرفته است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

پربازدیدترین

تازه‌ها

پربازدیدها