به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، ناشران كتاب‌هاي تاريخي هفته گذشته 37 عنوان كتاب در حوزه تاريخ و جغرافيا منتشر كرده‌اند. بين آثار منتشر شده، 35 عنوان تأليف و 2 عنوان ترجمه مشاهده مي‌شود. همچنين 17 عنوان كتاب چاپ نخست و 20 عنوان تجديد چاپ بوده و 35 عنوان اين كتاب‌ها در تهران و 2 عنوان در شهرستان منتشر شده‌اند. شمارگان متوسط اين كتاب‌ها 2664 و متوسط صفحات آن 341 صفحه بوده است.

«تاريخ تبريز»، «پاكستان»، «تاريخ سياسي افغانستان معاصر»،‌ «جنگ اكتبر 1973»، حماسه‌سازان تنگ حاجيان»، «ستارخان، خياباني، ميرزا كوچك جنگي»، «سرگذشت بهرام چوبين»، «سرگذشت مهرداد اول»، «سفري به دربار سلطان صاحبقران»، «سه ديدار با مردي كه از فراسوي باور ما»، «شهر بابك، سرزمين فيروزه»، «فضائل بلخ»، «كريم خان زند سر سلسله زنديه»، «گوشه‌هاي فاش نشده » و... از جمله كتاب‌هاي منتشر شده تاريخ و جغرافيا در هفته گذشته اند.

در بين آثار منتشر شده كتاب جغرافيايي وجود ندارد و اين مسأله نشان مي‌دهد كه ناشران در زمينه نشر كتاب‌هاي جغرافيايي كم كارند.

«تمدن چين» از مجموعه تمدن‌هاي بزرگ جهان
نخستين مجموعه تمدن‌هاي بزرگ جهان كه به كوشش انتشارات تيرگان منتشر شد «تمدن چين» نام دارد. فايزه توكلي سرزمين پهناور چين را يكي از نخستين مناطقي مي‌داند كه فرهنگ و تمدن قابل توجهي را به خود ديده است.

فائزه توكلي نويسنده كتاب «تمدن چين» در ابتداي كتاب ديدگاه كايسرلينگ درباره چيني‌ها را آورده است و مي‌نويسد: بر روي هم كامل‌ترين قوم انساني در چين باستان به بار آمده است و والاترين فرهنگ جهاني كه تاكنون شناخته شده از چين برخاسته است. برتري چين در هر گونه از امور صوري بي‌چون و چراست و شايد انسان چيني عميق‌ترين انسان‌ها باشد.

وي در بخش جغرافياي تاريخي چين مي‌نويسد كه تاريخ اوليه اين سرزمين آميخته با افسانه‌هاست، در چين سلسه‌هاي گوناگوني سلطنت كرده‌اند و نخستين آن‌ها سلسه شيا بر قسمت كوچكي از چين حكومت داشته است. پايه‌گذار اين سلسله شوين بود كه با طغيان‌هاي رود هوانگ‌هو مبارزه كرد.

توكلي در بخش چين باستاني آورده است: گردآوري و تنظيم تاريخ در چين همواره اهميت خاص داشته است و ديرينگي نوشته‌هاي تاريخي آن به سه هزار سال مي‌رسد. تاريخ‌نگاري به كساني كه داراي اطلاعات تاريخي بودند واگذار نمي‌شد بلكه هر خاقاني وظيفه داشت كه تاريخ را ثبت كند. كتاب تاريخ منسوب به كنفوسيوس، از «خاقان حكيم» ياد مي‌كند و در آن داستان‌هايي از حكمروايان افسانه‌اي هست كه از ميان آن‌ها به شن نوننگ و فوشي كه كشاورزي، ساختن، پختن و نوشتن را به آدميان آموختند، مي‌توان نام برد.

نويسنده در بخش اديان چين، دين ابتدايي چين را پرستش نشانه‌هاي طبيعت، زمين، آسمان، باد، رعد، كوه، اژدها و مار مي‌داند. مردم چين كه بر اثر وسعت فراوان كشور خود و محدوديت راه‌هاي ارتباط، از وحدت مكاني برخوردار نبودند، به وسيله نياپرستي يعني از راه حفظ مواريث كهن، طي نسل‌ها بر وحدت معنوي پايدار دست مي‌يافتند. در چين سه آيين نظير كنفوسيوس، تائو و بودا رواج يافت.

توكلي در بخش معماري چين مي‌نويسد: معماري در چين با دوره مينگ، پيوستگي دارد. چون در آن زمان ساختمان‌ها و بناهاي كمي وجود داشت، خاقان‌هاي سلسله مينگ در ساخت عمارت، سعي فراوان مي‌كردند و به تعمير شهرها و معابد مي‌پرداختند و در زيبايي آن‌ها مي‌كوشيدند. هر چند آثار به جا مانده از آن‌ها از ميان رفته است. چينيان اوليه بناهاي خود را با چوب و خشت مي‌ساختند كه با گذشت روزگار از ميان مي‌رفت.

سه پادشاهي و تحول تمدن چين، سلسه هان و اختراع كاغذ، سلسله سونگ و صنعت چاپ، آيين تائوئيسم، آيين بودايي چين، زبان و خط چيني، افسانه‌ها و آيين‌هاي چيني، پرنده سي‌ان ـ هو، ققنوس، حماسه فنگ ـ شن ـ يني، آيين‌ها، آيين آب‌ها، آيين كوه‌ها، افسانه ياد «فئي ـ لين»، افسانه كمك، نمايش‌نامه و داستان‌نويسي، داستان‌هاي چيني، معماري چيني، ظروف چيني، ادبيات چين، عصر طلايي، شعر چيني بخش‌هاي مختلف كتاب «تمدن چين» است. 

«تمدن مصر» از مجموعه تمدن‌هاي بزرگ جهان
دومين مجموعه تمدن‌هاي بزرگ جهان كه به كوشش انتشارات تيرگان منتشر شد «تمدن مصر » نام دارد. فائزه توكلي تمدن مصر باستان را يكي از كهن‌ترين و اعجاب‌انگيزترين تمدن‌هاي بشري مي‌داند.

توكلي نويسنده كتاب «تمدن مصر» در پيش‌گفتار اين كتاب تاريخي آورده است: يكي از كهن‌ترين و اعجاب‌انگيزترين تمدن‌هاي بشري، تمدن مصر باستان است. اين تمدن با بيش از شش هزار سال قدمت، يكي از پر رمز و رازترين تمدن‌هايي است كه انسان تا به امروز با آن ارتباط برقرار كرده است.

در بخش پيوند مصر با نيل، هردوت مصر را هديه نيل ناميده است. نيل از درياچه حبشه در آفريقا سرچشمه مي‌گيرد. اگر سرزمين مصر را به يك گياه تشبيه كنيم، رود نيل چون ساقه‌اي است كه مواد لازم حياتي را از طريق ريشه خود كه كيلومترها دورتر در جنوب مصر قرار دارد به ساير اجزاي اين گياه مي‌رساند.

در عهد كهن سنگي در جايي كه امروز ريگزاري انتهاي صحرا گسترده شده است، قبايل عهد نوسنگي در هزاره پنجم قبل از ميلاد در مصر سكونت داشتند و با ماهيگيري و شكار، گذران زندگي مي‌كردند، ولي در عين حال به كشاورزي و دامپروري نيز مي‌پرداختند. آنان گندم و جو و شاهدانه كشت مي‌كردند و خوك، گاو و گوسفند پروررش مي‌دادند.

در بخش نخستين فرعون مصر آمده است كه در جنوب مصر، لوح سبز رنگي متعلق به 3150 سال پيش يافت شده است. اين لوح به شكل سپري است كه در بالاي آن و بين دو نقش گاو، نام پادشاه «نارمر» با عنوان هوروس (خداي آسمان‌ها) و به خط هيروگليف ابتدايي نوشته شده است.

مذهب در مصر باستان نيز بخش ديگر كتاب را به خود اختصاص داده است. مصريان قسمت اعظم وقت خود را صرف آماده شدن براي جهان ديگر مي‌كردند. مردم به تعداد زيادي از ارواح خوب و بد معتقد بودند و هر يك از آن‌ها را ساكن كوه يا صخره، درخت يا رودخانه، ماه، خورشيد، ستاره يا اشياي ديگر مي‌پنداشتند.

در بخش اختراع كاغذ و خط مصري، كاغذ را يكي از مهم‌ترين كالاهاي بازرگاني مصر، در آن زمان و يكي از بزرگ‌ترين عطايايي است كه تمدن اين كشور به جهان بخشيده است. نوشته‌هايي كه از پنج هزار سال پيش به دست ما رسيده و خطوط آن خواناست گواه بر خوبي ساختمان اين كاغذ دارد.

بخش ديگر كتاب به راز تصاوير هيروگليفي اختصاص دارد. خط مصري باستلن، خط موسوم به هيروگليف است كه تا مدت‌ها براي پژوهشگران ناشناخته بود، زيرا علايم تصويري كه خط هيروگليف بر مبناي آن نهاده شده بود. تصاوير گوناگوني از اشكال حيوانات، تصاوير انسان‌ها و خطوطي كه در سه جهت نوشته مي‌شد را تشكيل مي‌داد. مصريان باستان معتقد بودند كه خط هيروگليف را تحوت (خداي علم و دانش) به وجود آورده و به فرزندانش (فراعنه) آموخته است.

در بخش مذهب در دوره سلطنت ميانه آمده است كه مذهب در اين دوره پيشرفت چشمگيري كرد تا اين تاريخ خداي ملي رع رب‌النوع خورشيد بود كه قرص بال‌دار آن در آثار هنري بر جاي مانده از آن دوران ديده مي‌شود، اما سلسله دوازدهم، خداي حامي خود را به مقام خداي ملي رسانيد و آن عبارت از آمون، خداي تب بود كه سري مانند قوچ داشت. هر دو خداي يكي شدند و پس از آن رب‌النوع عمده كشور آمون، رع بود. پيروان خداي رع، شرافت و پاك‌دامني را گسترش مي‌دادند. در دوره سلطنت قديم، اوزيريس پادشاه مردگان بود، اما در دوره سلطنت ميانه هر مرده مصري اوزيزيس مي‌شدند.

پيوند مصر با نيل، ساكنان مصر كهن، نژاد مردم مصر، مصر تاريخي، نخستين فرعون مصر، اوضاع اجتماعي مصر باستان، اقتصاد و معاش مردم مصر، مذهب در مصر باستان، هنر مصريان باستان، معماري مصريان، مهندسي در مصر باستان، ادبيات باستاني مصر، نقش زنان مصري، طبقات اجتماعي زنان مصري، سهم مصر در پيشرفت تمدن جهاني، الهه بزرگ مصر، ازدواج زن مصري و ... از جمله بخش‌هاي اين كتاب تاريخي است.