به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، شیما جوادی در نشست نقد «عملیات لوتوس» از دشواریهای روایت داستانی یک واقعه تاریخی گفت.
نشست معرفی و نقد و بررسی رمان «عملیات لوتوس» نوشته شیما جوادی، با محوریت چالشهای تبدیل یک واقعه تاریخی به داستان و انتخاب زاویه دید در روایت، در کتابفروشی نشر بینالملل برگزار شد.
در این نشست که چهارشنبه ۱۳ آبانماه به مناسبت سالگرد تسخیر سفارت آمریکا برگزار شد، شیما جوادی، نویسنده کتاب، در گفتوگو با میثم رشیدی مهرآبادی درباره شکلگیری ایده اولیه رمان، تحقیقات تاریخی، طراحی شخصیتها و انتخاب شیوه روایت توضیح داد.
جوادی با اشاره به تردیدهای اولیه خود برای نوشتن داستانی درباره تسخیر سفارت آمریکا گفت: در آغاز، تصور میکرد این موضوع پیشتر بارها روایت شده و امکان چندانی برای پرداخت داستانی متفاوت ندارد؛ اما با آغاز مطالعات و بررسی منابع مختلف، به ظرفیتهای روایی این واقعه پی برد.
به گفته نویسنده، برای نگارش رمان از کتابها، روایتهای منتشرشده در منابع آمریکایی و گفتوگو با شماری از دانشجویان حاضر در ماجرای تسخیر سفارت استفاده شده است. او در مسیر تحقیق با روایتهای متفاوت و گاه متناقض درباره زمان، مکان و جزئیات برخی اتفاقها روبهرو شد؛ مسئلهای که در عین دشوار کردن کار پژوهش، امکانهایی برای ایجاد تعلیق و پیشبرد داستان فراهم میکرد.
داستان «عملیات لوتوس» حول محور دو زن از اعضای سازمان مجاهدین خلق میگذرد که با هویتهایی پوششی در میان دانشجویان حاضر در ماجرای سفارت نفوذ میکنند. نویسنده در این نشست، درباره انتخاب چنین شخصیتهایی توضیح داد و بخشی از منطق روایی خود را برای پیش بردن داستان از منظر این دو شخصیت تشریح کرد.
یکی از محورهای گفتوگو، انتخاب زاویه دید اولشخص بود. جوادی توضیح داد که این شیوه به او امکان داده است وقایع را از دریچه نگاه شخصیتی روایت کند که در سوی مقابل ماجرا قرار دارد. از نظر او، این انتخاب همچنین کمک کرده تا روایت از بیان مستقیم و شعارگونه فاصله بگیرد و مخاطب با تجربهها، تردیدها و موقعیتهای شخصیت داستان همراه شود.
رشیدی مهرآبادی نیز در بخش نقد و بررسی، به موضوعاتی همچون تناسب زاویه دید با محتوای داستان، پرداخت شخصیتها، ایجاد تعلیق و نقش مکان در شکلگیری فضای رمان پرداخت. تهران و بهویژه محلههایی مانند جوادیه از جمله فضاهایی بودند که در گفتوگو درباره جغرافیای داستان و چگونگی بازسازی آن مطرح شدند.
نویسنده درباره تفاوتهای شخصیتی دو کاراکتر اصلی نیز گفت: برونگرایی اکرم در کنار درونگرایی نیلوفر، امکان ایجاد تضاد و تنوع در رفتار و کنشهای داستانی را فراهم کرده است.
از دیگر موضوعات مطرحشده در نشست، زبان شخصیتها و استفاده از واژگان و اصطلاحات بومی بود. جوادی با اشاره به بهرهگیری از برخی تعبیرهای مازندرانی برای شخصیت اکرم، از دشواریهای حفظ این ویژگی زبانی در فرایند ویرایش سخن گفت و توضیح داد که بخشی از اصطلاحات محلی در مراحل بعدی تغییر کرده یا کنار گذاشته شدهاند.
جوادی همچنین درباره روند بازنویسی کتاب گفت که نسخه اولیه رمان حدود ۹۵ هزار کلمه بوده و در جریان ویرایش به حدود ۷۵ هزار کلمه رسیده است؛ فرایندی که بخشی از آن به حذف و فشردهسازی روایت اختصاص داشته است.
در پایان نشست، حاضران نیز درباره ظرفیت رمان تاریخی و امنیتی برای بازخوانی رویدادهای معاصر و ضرورت پیوند دادن مخاطب امروز با تجربههای تاریخی به بحث و تبادل نظر پرداختند.
رمان «عملیات لوتوس» نوشته شیما جوادی از سوی نشر بینالملل منتشر شده است.
نظر شما