علی‌اصغر دریایی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در سنندج، در آستانه هفته کتاب اظهار کرد: کردستان از دیرباز به‌عنوان استانی برخوردار از پیشینه و اصالت فرهنگی شناخته شده و کتاب، ادبیات و فرهنگ مکتوب جایگاه قابل توجهی در هویت فرهنگی و اجتماعی مردم این منطقه داشته است.
وی با اشاره به آمار فروش کتاب در دهمین نمایشگاه کتاب کردستان افزود: در جریان برگزاری دهمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب کردستان، حدود ۲۰ هزار جلد کتاب از سوی ناشران داخلی و ۷ هزار جلد کتاب از سوی ناشران خارجی به فروش رسید. این میزان استقبال در شرایطی رقم خورد که نمایشگاه همزمان با تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها برگزار می‌شد و با وجود برخی محدودیت‌های اقتصادی، مردم حضور و مشارکت قابل توجهی در این رویداد داشتند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان ادامه داد: این آمار را نباید صرفاً یک عدد در کارنامه برگزاری نمایشگاه تلقی کرد؛ بلکه باید آن را نشانه‌ای از ظرفیت فرهنگی جامعه و علاقه خانواده‌های کردستانی به کتاب و محصولات فرهنگی دانست.
دریایی اضافه کرد: چنین استقبالی نشان می‌دهد که اگر زمینه مناسب برای دسترسی مردم به کتاب و حضور در رویدادهای فرهنگی فراهم شود، مخاطبان نیز از این فرصت استقبال خواهند کرد.
دبیر شورای فرهنگ عمومی کردستان با اشاره به ویژگی‌های دهمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب کردستان بیان کرد: تلاش ما در این دوره آن بود که نمایشگاه تنها به محلی برای عرضه و فروش کتاب محدود نشود، بلکه در کنار فعالیت‌های مرتبط با نشر، بستری برای تعامل فرهنگی، گفت‌وگوی علمی، معرفی ظرفیت‌های شهرستان‌ها و ارتباط بیشتر مخاطبان با نویسندگان، ناشران و فعالان حوزه کتاب فراهم شود.
وی درباره ضرورت استمرار برنامه‌های کتابخوانی پس از پایان نمایشگاه اظهار کرد: برگزاری نمایشگاه‌های کتاب، جشنواره‌ها و رویدادهای فرهنگی می‌تواند فرصت مناسبی برای نزدیک‌تر کردن مردم به کتاب باشد، اما نباید تصور کنیم که با برگزاری یک نمایشگاه یا اجرای چند برنامه مناسبتی، مسئله ترویج کتابخوانی به نتیجه می‌رسد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان با تأکید بر اینکه ترویج فرهنگ مطالعه نیازمند برنامه‌ریزی مستمر است، گفت: آنچه اهمیت دارد، تبدیل علاقه و استقبال مردم از رویدادهای کتاب‌محور به یک رفتار فرهنگی پایدار در زندگی روزمره است. برای تحقق این هدف باید کتاب از فضای نمایشگاهی خارج شود و در محیط خانواده، مدرسه، دانشگاه، کتابخانه‌ها و سایر فضاهای اجتماعی حضور پررنگ‌تری داشته باشد.
دریایی با اشاره به نقش خانواده‌ها در شکل‌گیری عادت مطالعه افزود: اگر کودکان از سال‌های نخست زندگی با کتاب مأنوس شوند و مطالعه را در رفتار روزمره والدین خود ببینند، زمینه مناسبی برای شکل‌گیری نسل کتابخوان فراهم خواهد شد. از این رو، برنامه‌های ترویجی باید گروه‌های سنی مختلف، به‌ویژه کودکان و نوجوانان را دربرگیرد.
وی همچنین استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها، مراکز آموزشی، کتابخانه‌های عمومی، انجمن‌های فرهنگی و تشکل‌های مردمی را در گسترش فرهنگ مطالعه ضروری دانست و بر ضرورت هم‌افزایی این مجموعه‌ها برای اجرای برنامه‌های مؤثر و مداوم تأکید کرد.
دریایی در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به تغییر الگوهای دریافت اطلاعات و گسترش استفاده از فضای مجازی اظهار کرد: امروز شیوه ارتباط مردم با محتوا و منابع اطلاعاتی تغییر کرده است و نمی‌توان از ظرفیت ابزارهای نوین ارتباطی در فعالیت‌های فرهنگی غافل شد.
وی افزود: اگرچه گسترش فضای مجازی بر شیوه مطالعه و دسترسی به اطلاعات تأثیر گذاشته است، اما این موضوع به معنای پایان نقش کتاب نیست. کتاب همچنان یکی از مهم‌ترین ابزارهای دستیابی به دانش عمیق، تقویت تفکر و انتقال تجربه میان نسل‌هاست و باید از ظرفیت فناوری‌های جدید برای معرفی بهتر آثار و ترغیب مخاطبان به مطالعه استفاده کنیم.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان با تأکید بر ضرورت حضور فعال‌تر ناشران و فعالان حوزه کتاب در فضای مجازی بیان کرد: معرفی آثار تازه منتشرشده، گفت‌وگو با نویسندگان، انتشار محتوای کوتاه و جذاب درباره کتاب‌ها و ایجاد ارتباط مستقیم با مخاطبان می‌تواند به افزایش دیده‌شدن آثار و گسترش دایره مخاطبان کتاب کمک کند.
دریایی در ادامه با اشاره به ظرفیت نویسندگان و ناشران کردستانی اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم در حوزه کتاب و نشر، توجه به تولیدات بومی و حمایت از نویسندگان و ناشرانی است که در زمینه معرفی فرهنگ، تاریخ، ادبیات و هویت کردستان فعالیت می‌کنند.
این مقام مسئول در تشریح برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای هفته کتاب در استان کردستان گفت: حمایت از ناشران بومی و فراهم‌کردن فرصت بیشتر برای معرفی آثار نویسندگان استان از جمله محورهای مورد توجه در این دوره است. در همین راستا، برگزاری نمایشگاه آثار ناشران کردستان، خرید کتاب از ناشران استانی به‌ویژه آثار نویسندگان تازه‌قلم و حمایت از نخستین کتاب‌های منتشرشده، در کنار اهدای کتاب به کتابخانه‌های روستایی و مناطق کمتر برخوردار شهری، از جمله برنامه‌هایی است که برای این مناسبت پیش‌بینی شده است.
وی افزود: ناشران استانی برای ادامه فعالیت و حضور مؤثر در بازار نشر به حمایت و ایجاد فرصت‌های مناسب برای معرفی و عرضه آثار خود نیاز دارند. برگزاری نمایشگاه‌های کتاب، فراهم‌کردن زمینه خرید کتاب از ناشران محلی، برگزاری نشست‌های معرفی و نقد آثار و استفاده از ظرفیت دستگاه‌های فرهنگی می‌تواند در تقویت این چرخه مؤثر باشد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان با اشاره به اهمیت حضور نویسندگان جوان و نوقلمان در عرصه نشر گفت: شناسایی استعدادهای ادبی، حمایت از آثار نخست نویسندگان و فراهم‌کردن فرصت ارتباط میان نویسندگان، ناشران و مخاطبان باید در برنامه‌های فرهنگی استان مورد توجه قرار گیرد.
کتابخوانی نباید به هفته کتاب محدود شود
دریایی با تاکید بر اهمیت پرداختن به فعالیت‌های مرتبط در حوزه کتاب و کتابخوانی یادآوری کرد: برنامه‌های هفته کتاب باید فرصتی برای تقویت جریان کتابخوانی در طول سال باشد، نه اینکه فعالیت‌های مرتبط با کتاب صرفاً به چند روز یا یک مناسبت مشخص محدود شود.
وی افزود: ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی نیازمند مشارکت همه دستگاه‌های اجرایی، نهادهای فرهنگی، دانشگاه‌ها، کتابخانه‌های عمومی، ناشران، کتابفروشان و تشکل‌های مردمی است و هر مجموعه می‌تواند متناسب با مأموریت و ظرفیت خود در این زمینه نقش‌آفرینی کند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کردستان ابراز امیدواری کرد با استمرار برنامه‌های فرهنگی، حمایت از فعالان حوزه نشر و بهره‌گیری از ظرفیت مردم و تشکل‌های فرهنگی، زمینه افزایش دسترسی به کتاب و تقویت فرهنگ مطالعه در استان فراهم شود.
نظر شما