سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا): چهارمین روز از یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان، در حالی از راه رسید که محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی «کاسپین» شاهد اشتیاق مردمی بود که با وجود روزمرگیها، آمده بودند تا ساعاتی را در آغوش یار مهربان بگذرانند؛ روزی که به نام «خرمدره» سند خورد و با طنین شعر و موسیقی آذری، رنگ و بویی اصیل و خاطرهانگیز به خود گرفت.

هوای تازه کتاب؛ وقتی راهروها جان میگیرند
از ساعات اولیه روز چهارم، گویی جریانی پرشور از حیات فرهنگی در رگهای نمایشگاه جاری شده بود. خانوادهها دست در دست فرزندان خردسال، دانشآموزان با روپوشهای مدرسه و جوانانی که با ورق زدن کتابها نبض بازار اندیشه را در دست داشتند، فضایی گرم و زنده آفریده بودند. در میان راهروها، گپوگفتهای صمیمانه نویسندگان، شعرا و اهالی قلم با مخاطبان، رنگ دیگری به نمایشگاه بخشیده بود؛ تبادل نظر درباره تازههای نشر، نقد و بررسیهای سرپایی و امضای کتابهایی که حالا هرکدام سفیرانی از دل فرهنگ این دیارند.
فرزاد ولیمقدم، دبیر اجرایی یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان، با ابراز خرسندی از این حضور پرشور، این مشارکت همگانی را نشانهای عمیق از ریشهدار بودن فرهنگ مطالعه در جامعه زنجان دانست و گفت: حضور نسل جدید و دانشآموزان در غرفهها، از نقاط قوت و امیدبخش این رویداد است. دیدن این اشتیاق، نویدبخش آیندهای روشن برای فرهنگ عمومی استان است و نشان میدهد که کتاب همچنان جایگاه خود را در سبد فرهنگی خانوادهها حفظ کرده است.
وی با اشاره به رویکرد محوری این دوره یعنی «تمرکززدایی از مرکز استان و معرفی ظرفیتهای بومی»، روز چهارم را مختص معرفی توانمندیهای فرهنگی و هنری شهرستان خرمدره عنوان کرد و افزود: برگزاری نشستهای تخصصی و اجرای برنامههای ویژه هر شهرستان، نمایشگاه را از یک فروشگاه صرف خارج کرده و به فضایی آموزشی، تعاملی و هویتساز بدل ساخته است.

نذر کتاب؛ گره خوردن خیرخواهی با دانایی
در میان هیاهو و جذابیت غرفههای کتاب، گوشهای از نمایشگاه میزبان قلوب بیدار و دستهای بخشندهای بود که معنای تازهای به نیکوکاری بخشیدند؛ غرفه ویژه «امور زندانها» که با اجرای پویش «نذر کتاب» میتواند موجی از همدلی را میان بازدیدکنندگان برانگیزد.
مریم مهاجری، قائممقام یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان، در تشریح استقبال از این پویش خیرخواهانه به ایبنا گفت: خوشبختانه غرفه امور زندانها با استقبال چشمگیر و شایسته اهالی فرهنگ مواجه شد. این همراهی ارزشمند نشان داد که نگاه خیرخواهانه شهروندان زنجانی فراتر از کمکهای معیشتی رفته و به ابعاد فکری و فکری پیوند خورده است.
وی با تأکید بر اینکه مطالعه کتاب یکی از مؤثرترین ابزارها برای بازسازی شخصیتی و ارتقای بینش فکری مددجویان است، خاطرنشان کرد: این غرفه فرصتی فراهم کرد تا علاقهمندان به کتابخوانی، با اهدای آثار به ارتقای سطح دانش و سلامت روان زندانیان یاری رسانند و این جریان پربرکت تا پایان روزهای نمایشگاه استمرار خواهد داشت.
طنین شعر و موسیقی؛ عصر باشکوه انجمن «قیزیل اوزن»
یکی از برنامههای مهم چهارمین روز نمایشگاه، با اجرای انجمن ادبی فرهنگی «قیزیل اوزن» زنجان رقم خورد؛ برنامهای که با استقبال علاقهمندان به ادب و هنر روبهرو شد و سالن را مملو از جمعیت کرد.
این آیین فرهنگی با شعرخوانی اساتید برجسته و نامآشنای شعر و ادب؛ هوشنگ جعفری، آیلار آنا (بخشی)، علی بیانی، پرویز سودی، علی کریمی، عبدالله فرجی، احمد صادقی، حسن رفیعی، جواد کریمی، امیر نصیری و ایمانی ارسلان زنگانلی همراه بود که اشعار دلنشین آنها روح مخاطبان را نوازش داد. در این میان، هنرنمایی تعدادی از نوجوانان کلاس فن بیان «قیزیل سس» در شعرخوانی نیز نویدبخش ظهور نسلی خوشذوق و آیندهدار در ادبیات استان بود.
داستان کتاب و گرانی کاغذ
مجید نیکراد، مدیرمسئول انتشارات «قلم مهر» در این نشست با انتقاد از وضعیت نابسامان قیمت کاغذ و هزینههای سرسامآور چاپ، وضعیت فعلی نشر را «داستان غمانگیز کتاب» توصیف کرد و گفت: گاهی در سالنهای نمایشگاهی مثل کاسپین، سه ردیف کامل پر میشد و هجوم مردم را شاهد بودیم، اما واقعیت امروز چیز دیگری است. قیمت کاغذ روز به روز تغییر میکند و کتاب به قیمتهای وحشتناکی عرضه میشود؛ با شعار دادن و حرف زدن کاری پیش نمیرود و همه سیستمها گویا فقط به شعار بسنده کردهاند.
وی با اشاره به دشواری تهیه کتاب برای اقشار مختلف جامعه و خانوادهها افزود: کتابهای دانشگاهی و عمومی قیمتهای فوقالعاده بالایی پیدا کردهاند. وقتی یک خانواده با مشکلات معیشتی دستوپنجه نرم میکند و مردم دنبال نان هستند، چطور میتوان انتظار داشت برای فرزندش یا برای تغذیه معنوی خود کتاب بخرد؟ کتابی که تا پیش از این فرضاً ۱۰۰ هزار تومان بود، حالا باید ۲۵۰ هزار تومان برای آن هزینه کرد. این در حالی است که تمدنساز بودن یک جامعه را از روی میزان مطالعه و کتابخوانی آن میتوان شناخت، نه صرفاً شاخصهای دیگر.
نیکراد با اشاره به الگوهای جهانی در زمینه کتابخوانی گفت: در کشورهای مترقی، مردم در مترو و هنگام رفتوآمد در حال مطالعه کتاب هستند، اما اینجا تبلیغات حرفهای و اصولی برای کتاب صورت نمیگیرد و به این مسئله حیاتی دقت کافی نمیشود.

مدیرمسئول نشر «قلم مهر» در بخش دیگری از صحبتهای خود به حضور ناشران محلی در نمایشگاههای استانی اشاره کرد و توضیح داد: حضور ناشران محلی در کنار نمایشگاهها اقدامی کمککننده برای بومیها است. ناشر باید آنقدر مسلط باشد که بتواند مخاطب را به خاندان مطالعه و کتابخوانی تشویق کند. فضای تعاملی خوبی هم با نویسندگان و ناشران ایجاد شد و برخوردها بسیار عالی بود، اما وقتی به پای عمل میرسد، میبینیم که پایه و اساس ویران است.
وی با اشاره به موفقیتهای چشمگیر این انتشارات در عرصه بینالمللی خاطرنشان کرد: نشر «قلم مهر» از معدود ناشرانی است که در حوزه خارج از کشور نیز موفق عمل کرده است. از سالهای ۸۱ و ۸۲ تصمیم گرفتیم کار را فراتر از تهران گسترش دهیم و چون کتابهایمان از پشتوانه قویای برخوردار بود، توانستیم در عرصههای بینالمللی از جمله نمایشگاه کتاب فرانکفورت بسیار قدرتمند ظاهر شویم. کار به جایی رسید که یکی از کتابهای ما از سوی یونسکو به عنوان «کتاب صلح» معرفی شد.
نیکراد با ابراز تأسف از عدم حمایت از ناشران مستقل و دغدغهمند گفت: با تمام این افتخارات، یک نفر از ما حمایت نکرده است. من این کار را با درآمد معلمی و به همراه دوستان همراه و همدلی که دارم به پیش میبرم؛ کار بسیار سخت و طاقتفرسایی است. گاهی فشار مشکلات بر آدم غلبه میکند و دلتنگکننده است، هرچند که اگر کسی واقعاً عاشق باشد، راه خود را پیدا میکند، اما وضعیت کنونی کتاب واقعاً دردآور و غمانگیز است.

یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان تا پایان روزهای برگزاری، همچنان در محل دائمی نمایشگاههای کاسپین، چشمانتظار گامهای استوار و نگاههای مشتاق دوستداران فرهنگ و اندیشه است.
نظر شما