احسان عظیمی، مدیر شهر کتاب هفت‌چنار در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، درباره وضعیت بازار کتاب در ۶ماه نخست سال جاری، با تاکید بر تاثیر افزایش قیمت کاغذ بر بازار کتاب، اظهار کرد: قیمت بسیاری از کالاها در این مدت افزایش پیدا کرده است؛ برخی کالاها حدود ۵۰ درصد و برخی دیگر دو یا حتی سه برابر گران شده‌اند، کاغذ نیز یکی از مواردی بود که افزایش قیمت قابل توجهی داشت.
وی افزود: این افزایش قیمت، موجب شد، قیمت کتاب به شکل افسارگسیخته‌ای افزایش پیدا کند؛ علاوه‌براین اتفاق دیگری هم در بازار نشر رخ داد؛ با کاهش شمارگان، برخی ناشران برای جبران هزینه‌ها، قیمت کتاب‌های خود را حتی بیشتر از میزان تورم افزایش دادند.
عظیمی، ادامه داد: ناشری که پیش از این برای مثال هزار نسخه از یک عنوان چاپ می‌کرد، با کاهش شمارگان مجبور شد، تعداد چاپ را به ۵۰۰ نسخه یا حتی کمتر برساند و وقتی شمارگان کاهشی می‌شود، هزینه تولید هر نسخه افزایش پیدا می‌کند و این موضوع در نهایت به مصرف‌کننده منتقل می‌شود.
کاهش قدرت خرید مخاطبان
این فعال حوزه نشر، با بیان اینکه قیمت کتاب در ماه‌های اخیر به شکل محسوسی افزایش یافته است، گفت: به نظرم هنوز آثار کامل این افزایش قیمت در بازار خودش را نشان نداده است؛ کتابفروشی‌های بزرگ همچنان بخشی از کتاب‌های قدیمی‌تر را که با قیمت‌های قبلی خریداری شده‌اند، در اختیار دارند و همین موضوع موجب شده مخاطبان بتوانند برخی کتاب‌ها را با قیمت‌های قدیمی تهیه کنند.
وی افزود: بعضی ناشران بزرگ نیز افزایش قیمت کمتری داشته‌اند و این مسئله تا حدودی به بازار کمک کرده است، اما آثار واقعی افزایش هزینه‌ها احتمالاً در ادامه بیشتر خودش را نشان خواهد داد.
عظیمی، با اشاره به کاهش فروش تعدادی کتاب در کتابفروشی‌ها بیان کرد: در عین حال شمارگان فروش کتاب کاهش پیدا کرده، هرچند ممکن است وقتی میزان فروش ریالی را بررسی می‌کنید، به دلیل افزایش قیمت پشت جلد، رقم فروش نسبت به سال گذشته چندان کاهش پیدا نکرده باشد یا حتی بیشتر شده باشد، اما این به معنای افزایش تعداد کتاب‌های فروخته‌شده نیست.
وی ادامه داد: مخاطبانی که به کتابفروشی مراجعه می‌کنند، بیشتر به دنبال کتاب‌های ارزان‌تر هستند؛ بسیاری از آن‌ها اگر کتابی را واقعاً نیاز نداشته باشند، ترجیح می‌دهند آن را نخرند. حتی برای کتاب‌هایی که دنبالشان هستند، به‌خصوص در حوزه‌هایی مانند کتاب کودک، مشتری گاهی ترجیح می‌دهد نسخه‌های قدیمی‌تر و ارزان‌تر را پیدا کند.
بازار کتاب در ماه‌های آینده
این فعال حوزه نشر، درباره چشم‌انداز بازار کتاب در ۶ماه دوم سال جاری، گفت: در روزهای پیش رو شرایط ممکن است کمی سخت‌تر شود، هرچند مخاطب به مرور به قیمت‌های جدید عادت می‌کند، باید راه‌هایی پیدا کنیم که بتوانیم این فشار را برای مخاطب و فعالان حوزه نشر کمتر کنیم.
عظیمی، با اشاره به تجربه کتابفروشی‌ها در استفاده از خدمات خرید اقساطی، اظهار کرد: یکی از مواردی که برای کتابفروشی کمک‌کننده بوده، ارتباط با سرویس‌های خرید اقساطی مانند اسنپ، تارا، اوانو و مجموعه‌های مشابه است؛ این خدمات تا حدودی کمک کرده‌اند افزایش قیمت‌ها با شدت کمتری به مشتری منتقل شود.
وی درباره حمایت‌های دولتی از صنعت نشر نیز بیان کرد: مدتی پیش خانه کتاب اعلام کرد قرار است منابع مالی قابل توجهی برای حمایت از کتابفروشی‌ها و ناشران اختصاص پیدا کند و از فعالان این حوزه خواسته شد برای دریافت این حمایت‌ها ثبت‌نام کنند. خیلی به حمایت‌های یارانه‌ای اعتقاد ندارم؛ اینکه به ناشر کاغذ بدهیم یا به کتابفروشی کمک مستقیم کنیم، به نظرم راه‌حل پایدار نیست؛ باید خودمان را با شرایط روزگار و تغییرات بازار تطبیق بدهیم.
وی ادامه داد: البته صنعت نشر با بسیاری از کالاهای دیگر تفاوت دارد؛ کتاب کالایی نیست که بتوان قیمت آن را مانند سایر کالاها، مرتب و روزانه افزایش داد؛ علاوه‌براین تعداد مخاطبان کتاب نیز محدود است؛ بنابراین اگر بخواهیم از این صنعت حمایت کنیم، به نظر من یکی از راه‌های مؤثر، حمایت مالی در قالب وام است.
این فعال حوزه نشر، پیشنهاد کرد: منابع مالی در قالب وام‌های کم‌بهره، مثلاً با سود ۴ یا حتی ۲ درصد، در اختیار ناشران و کتابفروشان قرار بگیرد، این پول می‌تواند با ضمانت دریافت شود و فعال حوزه نشر نیز موظف باشد آن را در یک بازه زمانی مشخص بازپرداخت کند.
عظیمی، افزود: به این شکل هم از منابع عمومی، بلاعوض استفاده نمی‌شود و هم ناشر و کتابفروش می‌توانند برای عبور از این شرایط دشوار، نقدینگی لازم را در اختیار داشته باشند و به‌تدریج آن را بازپرداخت کنند.
وی افزود: حمایت هدفمند و قابل بازگشت مالی می‌تواند به فعالان صنعت نشر کمک کند تا خود را با شرایط جدید بازار تطبیق دهند و فشار افزایش هزینه‌ها، کمتر به مخاطب کتاب منتقل شود.
نظر شما