یوسف نیکفام، نویسنده و پژوهشگر استان مرکزی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در اراک، با نگاهی به کتاب تازه منتشر شده «دلشدگان» نوشته ابوطالب شهسواری گفت: کتاب «دلشدگان» نوشته ابوطالب شهسواری برای نخستینبار در سال ۱۴۰۵، در ۵۰۰ نسخه، در قطع رقعی و در ۲۰۳ صفحه، در انتشارات قلمسرا در اراک منتشر شده است.
وی افزود: کتاب که فهرستی برای آن تدوین نشده است، شامل پیشگفتار، دیباچه، فصل اول «سفرنامه عراق» و فصل دوم است. حجم اصلی کتاب در فصل اول است که صفحات ۱۳ تا ۱۲۰ را دربر میگیرد. در این فصل، نویسنده به سفرنامهاش به عتبات عالیات میپردازد. او در این سفر، ساعت ۱۱ صبح روز دوشنبه ۳۰ تیرماه ۱۳۸۲، اراک را به همراه دوستش به مقصد کربلا ترک میکند تا سفری زیارتی و سیاحتی داشته باشد.
نیکفام ادامه داد: در فصل دوم، پس از یادداشتی درباره دعا و شفا، چند خاطره از دیگر سفرهایش به کربلا را نگاشته و در انتها نیز در مقالهای پژوهشی به شهادت امام حسین(ع) پرداخته است.
وی با اشاره به نثر کتاب بیان کرد: نویسنده در روایتگری سفرش در فصل اول تلاش میکند با نثری ساده و به زبان معیار، به نخستین سفرش به کربلا بپردازد. نثر نویسنده ویژگی خاصی ندارد و برخی لغزشها نیز در آن دیده میشود. تخطی از روایتگری به زبان معیار و غلتیدن در زبان محاوره، یکی از این لغزشهاست.
نیکفام اضافه کرد: با وجود این لغزشها و برخی اشکالات نحوی و دستوری که گرچه اندکاند، اما با انتخاب یک ویراستار خبره میتوان کتاب را پاکیزه و بدون چنین اشکالاتی به چاپ رساند.
وی با اشاره به اینکه «دلشدگان» کتاب جذابی است و خواننده را به خوبی با خود همراه میکند، افزود: این ویژگی در این زمانه امتیاز کمی نیست. به نظر من جذابیت کتاب را در چند عامل اصلی میتوان دید.
این منتقد اراکی تصریح کرد: کتاب صادقانه و ساده روایت شده است. نویسنده بدون هیچ ملاحظه و سانسوری، عقاید خود را که شاید در نظر برخی طور دیگری باشد، روایت میکند و این نظرات به گونهای در سفرنامه درج میشود که چندان آسیبی به روایت نمیزند و ماجرای سفر را از نفس نمیاندازد و متوقف نمیکند.
وی یادآور شد: نویسنده در روایت سفر از عنصر تعلیق که اغلب در روایت داستانی کاربرد دارد، به خوبی بهره برده و لحظات اضطرابآلود و هیجانی خاصی ایجاد میکند که خواننده را نگران عاقبت ماجرای سفر و التهابها و رنجهای همسفران در راه صعب و سخت کربلا میکند. این سفر، یک سفر عادی و معمولی که امروزه مردم خیلی راحت میتوانند آن را انجام بدهند نیست، بلکه در دورهای انجام شده که کشور عراق در اشغال نیروهای آمریکایی است و حکومت صدام حسین و حزب بعث از قدرت به زیر کشیده شده است.
نیکفام، عامل جذابیت دیگر این سفرنامه را در اهمیت تاریخی و اجتماعی آن دانست و گفت: این سفر در دوران ملتهب آزادی عراق از دست صدام حسین و نخستین دوره سفرهای مردم ایران پس از جنگ هشتساله عراق و ایران است و از این نظر به خوبی توانسته به مناسبات اجتماعی، فردی و تاریخی این رویداد در آن زمانه خاص اشاره داشته باشد.
وی ادامه داد: از این منظر، کتاب میتواند همیشه برای شناخت آن دوره خاص و شرایط مسافرت مردم ایران به عراق آزادشده، همچون سندی تاریخی بسیار ارزشمند و مهم جلوه کند. مورد دیگر جذاب شدن کتاب، نگاه جزئینگر و روایت لحظهنگارانه نویسنده است. نویسنده به خوبی خواننده را با جزئیات وقایعی که در حین سفر برای مسافران کربلا پیش میآید، آگاه میکند. او از رفتار مسافران، انگیزهها، رنجها، ناامیدیها و امیدها و شادیهای آنها آینهای روبهروی خواننده میگذارد تا خود را در جمع مشتاقان این سفر ببیند.
این نویسنده و پژوهشگر ادبی درباره ویژگیهای فصل دوم کتاب «دلشدگان» بیان داشت: فصل دوم کتاب که به نوعی میتواند پیوستی بر کتاب باشد، دو رویکرد در آن دیده میشود. رویکردی که تلاش میکند به عمق برخی باورها و عقاید مذهبی، بهویژه شیعیان، بپردازد. این رویکرد در دو یادداشت «سخنی درباره شفا و دعا» و «مقاله پژوهشی درباره شهادت امام حسین» دیده میشود.
وی افزود: در این دو یادداشت، نویسنده با بهرهگیری از منابع اصیل و مهم درباره موضوع نوشتار و عقاید و باورهای خودش، تلاش میکند تا به تبیین مسئله پرداخته و در آگاهیبخشی به خواننده گام مهمی را بردارد. از این نظر، این رویکرد شاید چندان به مذاق خوانندهای که در بخش اول سفرنامه را خوانده خوش نیاید، اما به هر حال در راستای اعمال مذهبی ـ سفر زیارتی و مذهبی ـ است و چندان هم بیربط با کتاب نیست.
نیکفام ادامه داد: رویکردِ دیگر نویسنده در این فصل پرداختن به برخی خاطراتِ جستهوگریخته در زمانِ مدیریتش در کاروانهای زیارتی به کربلا در سالهای اخیر است که حلاوت و شیرینی خاصی در روایتگری در این خاطرات دیده میشود که بسیار شایسته است نویسنده در کتابِ دیگری هرچه خاطرۀ جذاب و شیرین از این سفرها دارد را گردآوری و عرضه کند.
نظر شما