به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، نهصد و هفتاد و چهارمین شب از شبهای بخارا به بررسی کتاب «درباره مرمت» (جلد سوم: خاک، خشت، معماری خاکی) اختصاص یافته است. این کتاب به کوشش رسول وطندوست و با همکاری پریسا عبدالهی از سوی نشر دادکین منتشر شده است.
این نشست چهارشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ ساعت ۱۷ با سخنرانی سیدمحمد بهشتی، سیدمهدی مجابی، رسول وطندوست، اسکندر مختاری طالقانی، مصطفی پورعلی، فاطمه علیاصغر و علی دهباشی در تالار استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار میشود.
معماری خاک یا خاکی یکی از مهمترین جلوههای معماری بومی ایران و حاصل تعامل عمیق میان انسان، اقلیم و منابع طبیعی است. در بخش گستردهای از فلات ایران، بهویژه در شهرهایی همچون یزد، میبد، کاشان و بم، استفاده از خشت، گل و کاهگل به شکلگیری الگوهای معماری منحصربهفردی انجامیده است که ضمن پاسخگویی به نیازهای عملکردی، با شرایط اقلیمی محیط نیز سازگاری داشتهاند. دیوارهای ضخیم خشتی، حیاطهای مرکزی، طاقها و گنبدهای خشتی و سازماندهی فشرده بافت شهری، از جمله راهکارهایی هستند که در این معماری برای کنترل تابش خورشید، کاهش تبادل حرارتی و ایجاد آسایش نسبی در فضاهای داخلی به کار گرفته شدهاند.
برای نمونه، بافت تاریخی یزد که در فهرست میراث جهانی ثبت شده است نمونهای برجسته از همنشینی معماری خاکی با سازوکارهای اقلیمی و فرهنگی است؛ در حالی که بم و دیگر سکونتگاههای مناطق کویری، ظرفیت سازهای و فضایی مصالح خاکی را در مقیاس شهری و بناهای تاریخی به نمایش میگذارند. اهمیت معماری خاکی تنها به ارزش تاریخی آن محدود نمیشود، بلکه در رویکردهای معاصر معماری پایدار نیز قابل بازخوانی است؛ زیرا استفاده از مصالح بومی، کاهش وابستگی به مصالح پرانرژی، امکان بازیافت طبیعی مصالح و بهرهگیری از ظرفیت حرارتی خاک میتواند در کاهش مصرف انرژی و آثار زیستمحیطی ساختمان مؤثر باشد. از این منظر، معماری خاکی ایران را میتوان نه صرفاً میراثی متعلق به گذشته، بلکه دانشی بومی و قابل بازتفسیر دانست که میتواند در مواجهه با چالشهای معاصر همچون تغییرات اقلیمی، مصرف بالای انرژی و ضرورت حفظ هویت مکانی، الهامبخش معماری آینده باشد.
نشانی برنامه خیابان طالقانی، خیابان موسوی شمالی، بوستان هنرمندان، خانه هنرمندان ایران، تالار استاد جلیل شهناز است.
نظر شما