تاریخ ایران باستان
-
ژاله آموزگار در مراسم رونمایی از کتاب «هزاران سال ایران»؛
ما می‌آییم و می‌رویم اما ایران می‌ماند
ژاله آموزگار با تاکید بر ریشه‌داری تمدن ایرانی و ظرفیت خلاق نسل جوان گفت: ایران سرزمین انسان‌پرور و هنرمندپروری است که استعدادهای فرهنگی و هنری آن، پشتوانه ماندگاری هویت ملی به شمار می‌روند و نباید در برابر دشواری‌ها ناامید شد. ایران با جوان‌ها و هنرمندانی که دارد نمی‌میرد و نباید ناامید بود. ما می‌آییم و می‌رویم اما ایران می‌ماند.
-
از سوی بنیاد پژوهش‌های ایران باستان آژیار؛
ملک‌زاده و بادامچی درباره کوروش بزرگ سخن می‌گویند
بنیاد پژوهش‌های ایران باستان آژیار نشستی را با نام «دو گفتار درباره کوروش بزرگ» برگزار می‌کند.
-
آئین یادبود زنده‌یاد یوسف مجیدزاده در موزه ملی ایران؛
از فروش لغت‌نامه دهخدا برای گذران زندگی تا شناساندن تمدن جیرفت
محمدابراهیم زارعی گفت: یوسف مجیدزاده در نهایت سختی زندگی کرد. یکبار گفت که مجموعه لغت‌نامه دهخدایش را فروخته است تا هزینه زندگیش را تأمین کند. تمدن جیرفت را مجیدزاده شناساند که باعث افتخار همه‌ی ایرانیان است. تردیدی ندارم که نام او در تاریخ ایران باقی خواهد ماند.
-
اندیشه‌ورزی ایرانی که مرزهای جهان باستان را درنوردید
مانی، پیامبر و نقاش
علی نیکویی نوشت:اهمیت مانی برای تاریخ ایران تنها به زادگاه و محیط سیاسی فعالیت او محدود نمی‌شود، سرگذشت او نشان می‌دهد که ایران باستان افزون بر جایگاه سیاسی و اقتصادی خود یکی از کانون‌های شکل‌گیری، پرورش و انتقال اندیشه‌های دینی و فرهنگی بود؛ اندیشه‌هایی که گاه از مرزهای سرزمین خاستگاهشان بسیار فراتر رفتند و در محیط‌های تازه دگرگون شدند.
-
کتاب «آتش و آتش‌بازی در ایران» رونمایی شد؛
سرنوشت پُرتنش آتش
محمدرضا حیدری به گزارش‌های دوره اسلامی درباره جشن‌های ایرانی اشاره کرد و از «نوروزیات» و «مهرجانیات» در ادبیات عرب به‌عنوان نمونه‌هایی مهم یاد کرد. برخی از این سنت‌ها پس از اسلام نیز ادامه یافتند و دربارهای عباسی و فاطمی در مواردی میزبان جشن‌هایی بودند که به سنت‌های ایران باستان پیوند داشتند اما این تداوم تاریخی در عین حال با تنش‌هایی همراه بود.
-
کارکرد مناسبت‌های تقویمی و گرامی‌داشت‌های تاریخی؛
فرصتی برای دانستن، سنجیدن و داوری
علی نیکویی نوشت: مسئله اصلی سرانجام این نیست که آیا هفتم آبان یا ۲۲ مهرماه به‌تنهایی حقیقتی قطعی درباره کوروش در خود دارد؛ مسئله این است که ما با فرصتی که این روز برای بازخوانی تاریخ و اندیشیدن به میراث او فراهم می‌کند چه می‌کنیم.
-
در سی‌امین نشست هفتگی مهراندیش؛
کتاب «آتش و آتش‌بازی در ایران» رونمایی می‌شود
نشست رونمایی و جشن امضای کتاب «آتش و آتش‌بازی در ایران» نوشته میرمحمدرضا حیدری در کتابفروشی انتشارات مهراندیش در تهران برگزار می‌شود.
-
سوشیانت و نوسازی کیهانی در اندیشهٔ ایرانیانِ زرتشتیِ ساسانی؛
چه کسی جهان را نجات خواهد داد؟
علی نیکویی نوشت:سوشیانت در تاریخ اندیشهٔ زرتشتی مفهومی ایستا نیست، آنچه در گاهان معنایی گسترده‌تر و نزدیک به "سودبخش" و "یاری‌رسان" دارد، در اوستای متأخر به چهره‌ای فرجام‌شناختی نزدیک‌تر می‌شود و در سنت پهلوی در پیوند با سوشیانس و فرشگرد صورت نهایی‌تری پیدا می‌کند در این تحول تصویر سوشیانت به‌تدریج با پایان تاریخ، رستاخیز مردگان و نوسازی آفرینش گره می‌خورد؛ اما رستاخیز نیز پایان این مسیر نیست، بازگشت انسان از مرگ تنها یکی از مراحل فرایندی است که سرنوشت انسان را با سرنوشت کل آفرینش پیوند می‌دهد.
-
ظهور هخامنشیان با نگاهی به کتاب«از آغاز تا پایان تمدن بابل»؛
از قانون حمورابی تا تدبیر کوروش
کتاب «از آغاز تا پایان تمدن بابل» روایتی است از سفری تاریخی؛ از تولد بابل در کنار فرات تا دوران اقتدار پادشاهانی چون حمورابی و نبوکدنصر دوم، از نبردهای خونین با ایلام و آشور تا فتح ناگهانی‌اش به دست کوروش بزرگ.
-
نگاهی به کتاب «یادگار نیک»؛
از روستاهای کهن زرتشتی تا برج خاموشان
کتاب «یادگار نیک» بازتاب بخشی از کوشش‌های جامعه زرتشتی در پاسداشت فرهنگ و تاریخ ایران و یزد و نشان‌دهنده پیوند و همسویی فرهنگی و اجتماعی زرتشتیان و مسلمانان یزد است. «یادگار نیک» همان یاد و خاطره‌ها، بو و مزه‌ها، دیده‌ها، شنیده‌ها و نام‌هایی که بودند و رفتند را به ما یادآوری می‌کند.
-
روبیو با روایت‌سازی نظامی‌گری آمریکا را توجیه می‌کند؛
یونانی‌ها ساتراپی هخامنشی در ترکیه را به آتش کشیدند
تورج دریایی گفت: دولت شهرهایی بودند که آن سوی آب‌ها سعی می‌کردند شاهنشاهی ایران را تحریک کنند و در نهایت این آتنی‌ها بودند که ابتدا با حمله به سارد یا ساردیس به عنوان مرکز ساتراپی لیدیه در دست هخامنشی‌ها این ساتراپی را به آتش کشیدند.
-
مسئله‌ای درباره تقویم؛
مهرگان؛ ۱۰ مهر یا ۱۶ مهر؟
علی نیکویی نوشت: اختلاف میان دهم و شانزدهم مهر دیگر اختلافی ساده بر سر یک عدد نیست! یک عدد هنگامی که در دل تقویم قرار می‌گیرد به یک روز بدل می‌شود، آن روز می‌تواند نام یک ایزد را بر خود داشته باشد تا به جشنی آیینی تبدیل شود و در پیوند با فصل‌ها آیین‌های اجتماعی و تصور انسان از نظم جهان معنا پیدا کند؛ مهرگان نیز چنین است.
-
به مناسبت دهم مهر، جشن مهرگان؛
جشن مهرگان پیام‌آور رویش و پاسداشت زمین
شیرین بیانی در کتاب «نوروز و مهرگان» نوشته است: نوروز جشن زایش و مهرگان جشن رویش است. او ضمن اشاره به شیوه زندگی وابسته به کشاورزی پیشینیان و تقویم کهن به اهمیت پاسداشت زمین و چرخه کشت می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه و با چه شیوه‌هایی ایرانیان رسوم و جشن‌های خود را از پی قرون مختلف و دوره‌های سخت تاریخی حفظ کرده‌اند.
-
از سوی پژوهشکده زبان‌شناسی، کتیبه‌ها و متون؛
شماره دوم فصلنامه گویش‌پژوهی منتشر شد
سردبیر فصلنامه گویش‌پژوهی از انتشار شماره دوم این فصلنامه خبر داد. این فصلنامه از سوی پژوهشکده زبان‌شناسی، کتیبه‌ها و متون پژوهشگاه میراث فرهنگی منتشر می‌شود
-
در فرهنگسرای سرو؛
رویداد تخصصی «تمدن باستانی اورارتو» برگزار می‌شود
سومین نشست از سلسله جلسات روز ایرانشهر پارسوماس با موضوع «تمدن باستانی اورارتو» در فرهنگسرای سرو برگزار می‌شود.
-
پیام تسلیت رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری؛
عشق میرشکرایی به ایران و حفاظت از میراث معنوی
محمدابراهیم زارعی در پیامی نوشت: آنچه استاد میرشکرایی را از دیگران متمایز می‌ساخت، «عشق بی‌کران او به ایران» بود؛ عشقی که در واژه‌واژه نوشته‌هایش و در دغدغه‌های همیشگی‌اش برای حفاظت از میراث معنوی موج می‌زد.
-
از سوی هزار آوای تاریخ برگزار می‌شود؛
اسماعیل‌پور از درون‌مایه‌های مشترک اساطیر جهان می‌گوید
«درون‌مایه‌های مشترک اساطیر جهان» عنوان نشست‌های اسطوره‌شناسی ابوالقاسم اسماعیل‌پور است که از سوی هزار آوای تاریخ برگزار می‌شود.
-
کشف کتیبه تدفینی زرتشتی از اواخر دوره ساسانی در مرودشت؛
کتیبه‌ای نویافته از اواخر دوره ساسانی به خط پهلوی کتابی
کتیبه‌ای نویافته متعلق به اواخر دوره ساسانی، مربوط به یکی از تدفین‌های پیروان دین زرتشت، در قابی تراش‌خورده با خط پهلوی کتابی در شمال شهر باستانی استخر در دشت مرودشت فارس کشف شد.
-
نگاهی به کتاب «سفرنامه کلودیوس جیمز ریچ»؛
رونوشت از کتیبه‌های میخی تخت جمشید
«سفرنامه کلودیوس جیمز ریچ» اثری ارزشمند در حوزه تاریخ و مردم‌شناسی است. گزارش‌های او درباره وبای شیراز و جزئیات آن، از تک‌نگاری‌های مهم در این زمینه به‌شمار می‌آید. کار دیگر ریچ چنانکه در این سفرنامه به‌طور مستند مذکور است، رونوشت از کتیبه‌های میخی تخت جمشید بوده است.
-
نوشتار محمود فاضلی‌بیرجندی، پژوهشگر تاریخ ایران؛
تاریخی سربه‌سر ایستادگی بر سر خاک و میهن
محمود فاضلی‌بیرجندی گفت: تاریخ هر مردم، زندگینامه ایشان است. تاریخ ما، زندگینامه ما، تاریخ دروغ و دزدی و خیانت نبوده و نیست. تاریخی داریم سربه‌سر ایستادگی بر سر خاک و میهن. ایرانیان در راه این ایستادگی بارها و بارها از جان گذشته‌اند، از خاک و از خانه نگذشته‌اند. این روایت را نیاوردم تا شور برانگیزم. می‌خواهم بگویم همین نکته ساده است که اکنون ما را بر سر آن آورده تا شاهنامه بخریم و بخوانیم.
-
کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران؛
«ایران باستان»، روزنامه‌ای به بهای ده شاهی
شماره هفتادویکم «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» به درگذشت عبدالرحمن سیف‌آزاد، به معرفی روزنامه «ایران باستان» اختصاص یافته است؛ نشریه‌ای که از نظر کیفیت کاغذ، چاپ و تصاویر، در شمار مطبوعات نفیس دوره پهلوی اول قرار داشت.
-
در پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری بررسی می‌شود؛
اهمیت و جایگاه زیست‌باستان‌شناسی در باستان‌سنجی
نشست تخصصی «اهمیت و جایگاه زیست‌باستان‌شناسی در باستان‌سنجی» در سالن پارسه پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری برگزار می‌شود.
-
به قلم امامعلی رحمان، رییس‌جمهور تاجیکستان منتشر شد؛
تاریخ آریایی‌ها و سویه‌های گوناگون میراث فرهنگی
کتاب «آریایی‌ها و شناخت تمدن آریایی» نوشته امامعلی رحمان، رییس‌جمهوری تاجیکستان، با تمرکز بر تاریخ و تمدن آریایی، میراث فرهنگی، پیدایش خط و آثار نوشتاری و نقش دانش و فرهنگ در دولت‌داری آریایی‌ها، به خط نیاکان (فارسی) منتشر شد.
-
«هزار آوای تاریخ» برگزار می‌کند؛
برگزاری نشست‌های «مباحثی درباره تاریخ هخامنشیان»
مجموعه نشست‌های «مباحثی درباره تاریخ هخامنشیان» با سخنرانی روزبه زرین‌کوب، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران برگزار می‌شود.
-
تصور ایرانیانِ زرتشتیِ ساسانی از اهریمن و آغاز نبرد کیهانی؛
شر چگونه وارد جهان شد؟
تاریخ کیهانی را می‌توان فرایند حرکت از آمیختگی به جدایی و از کشمکش به پیروزی نهایی خیر دانست. انسان نیز در همین نقطه جایگاه تاریخی خود را می‌یابد، موجودی انتخاب‌گر که با اندیشه، گفتار و کردار خویش در این نبرد کیهانی مشارکت می‌کند. در نتیجه ورود شر پایان آفرینش نیک نیست؛ آغاز تاریخ کیهانی است؛ تاریخی که از هجوم و آمیختگی آغاز می‌شود و در فرجام، با رفع شر، پیروزی خیر و نوسازی جهان به‌سوی تحقق نظم نخستین حرکت می‌کند.
-
نامه جامعه باستان‌شناسی ایران به رییس‌جمهوری؛
تخت جمشید را نجات دهید!
جامعه باستان‌شناسی ایران در نامه‌ای به مسعود پزشکیان، رییس‌جمهوری ایران، درخواست کرد که برای نجات میراث فرهنگی ایران و نگاهبانی از تخت جمشید، کاری فوری انجام شود.
-
در نهصد و هفتاد و چهارمین شب از شب‌های بخارا؛
کتاب «خاک، خشت، معماری خاکی» بررسی می‌شود
نهصد و هفتاد و چهارمین شب از شب‌های بخارا به بررسی کتاب «درباره مرمت» (جلد سوم: خاک، خشت، معماری خاکی) اختصاص یافته است. این کتاب به کوشش رسول وطن‌دوست و با همکاری پریسا عبدالهی از سوی نشر دادکین منتشر شده است.
-
با همکاری انجمن ادبی سرو سایه‌فکن و اندیشگاه فرهنگی سازمان؛
آغاز نشست‌های هفتگی «شاهنامه‌خوانی و گزارش شاهنامه»
نشست‌های هفتگی «شاهنامه‌خوانی و گزارش شاهنامه» با تدریس حیدر زندی در اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران آغاز می‌شود.
-
کیهان‌زایی در اندیشهٔ ایرانیانِ زرتشتی عصر ساسانی؛
جهان چگونه آغاز شد؟
آغاز جهان در اندیشهٔ زرتشتی صرفاً آغاز پیدایش عناصر مادی نیست؛ بلکه نقطهٔ آغاز یک تاریخ کیهانی است که در آن آفرینش، آمیختگی، کشمکش و سرانجام رفع شر در یک فرایند واحد قرار می‌گیرند.
-
دهمین شماره فصلنامه انگلیسی میراث و گردشگری گیلگمش منتشر شد؛
مرمت بناهای تاریخی؛ پیوند میراث فرهنگی و زندگی معاصر
دهمین شمارهٔ فصلنامهٔ انگلیسی میراث و گردشگری گیلگمش با موضوع محوری «مرمت بناهای تاریخی» (Restoration of Historical Buildings) منتشر شد. پرونده ویژه این شماره به نمونه‌هایی از مرمت و باززنده‌سازی بناهای تاریخی در ایران می‌پردازد؛ از تبدیل خانه‌های تاریخی به بوتیک‌هتل‌ها، فضاهای فرهنگی و آموزشی، تا احیای کاروانسراها و گرمابه‌ها.