تاریخ ایران باستان
-
نگاهی به کتاب «پویایی هویت و میراث ناملموس زرتشتیان»؛
پلی میان گذشته و حال ایران
تمرکز اصلی کتاب بر «میراث ناملموس» است؛ مفهومی که توسط یونسکو در سال ۲۰۰۳ به عنوان بخشی از کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس تعریف شد و شامل سنتهای شفاهی آیینهای نمایشی، دانشهای سنتی، صنایع دستی و غیره است. در میان زرتشتیان این میراث نه تنها ابزار حفظ هویت است. بلکه پلی میان گذشته و حال میسازد.
-
نگاهی به کتاب «تغذیه و آداب آن در ایران باستان»؛
ایرانیان چه غذاهایی میخوردند؟
«کارنامه اردشیر بابکان» و رساله «درخت آسوری» دو منبع ارزشمند دیگر به زبان پهلوی و حاوی اطلاعاتی درباره تغذیه ایرانیان هستند، کارنامه اردشیر بابکان شامل نسبنامه، زندگی و وقایع مرتبط با به قدرت رسیدن اردشیر پادشاه بزرگ ساسانی است. برخی اطلاعات تغذیهای از لابهلای صفحات این کتاب قابل برداشت است.
-
از سوی انتشارات پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری؛
باستانشناسی خلیجفارس
کتاب «دیر، دیار خورشید و دریا از منظر باستانشناسی» که به نتایج «برنامه بررسی و شناسایی باستانشناسی شهرستان بندر دیر» میپردازد از سوی مرکز معرفی فرهنگی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری چاپ و منتشر شد.
-
مؤلف و باستانشناس هرمزگانی مطرح کرد؛
تسلط ایرانیان از دوران باستان بر تنگه هرمز
هرمزگان- مؤلف و باستانشناس هرمزگانی با اشاره به پیشینه نقش تنگه هرمز در روابط اقتصادی کشورها گفت: ایرانیان از دوران باستان بر تنگه هرمز تسلط داشتهاند.
-
نصرالله پورجوادی در «هشتادمین سالگرد تأسیس انجمن ایرانشناسی»؛
ایرانشهر؛ مظهر وحدت در کثرت
نصرالله پورجوادی در آیین نکوداشت «هشتادمین سالگرد تأسیس انجمن ایرانشناسی گفت: ایرانشهریها افرادی هستند که وارثان تمدن بابل بوده و در غرب و جبال مسکن داشتند و خراسانیها هم از ناحیه خراسان بزرگ. بنابراین یک تصور واحدی از ایران وجود ندارد هر چند که وحدت رویه در نوع نگاه آنها موجود است.
-
نگاهی به کتاب «داریوش سوم؛ آخرین پادشاه هخامنشی»؛
دشمن نتوان حقیر و بیچاره شمرد
داریوش سوم به راستی اسکندر را حقیر شمرد و آن روز که میتوانست سر آن چشمه خرد را به آسانی بگیرد جریان پرشتاب رویدادها را به خود وانهاد تا سیلابی عظیم شود و تمدنی باستانی را در نوردد که هنوز بعد از دو هزار و ششصد سال میتوان به آن بالید.
-
رونمایی از دو کتاب در موزه زمان؛
از «شناخت زمان و تنظیم تقویم در جهان باستان» تا «پژوهشی در خیمههای تاریخی»
حمیدرضا سلیمانی گفت: کتاب های «شناخت زمان و تنظیم تقویم در جهان باستان» و «پژوهشی در خیمههای تاریخی» در هفته میراث فرهنگی رونمایی شد. این کتابها از مجموعه کتابهای هنر نگاشت هستند و قرار است پنج کتاب دیگر نیز منتشر شود.
-
در کتابخانه وزندنیا برگزار میشود؛
هویت ملی و تمامیت ارضی ایران
هویت ملی و تمامیت ارضی ایران در شبهای گفتوگوی فرهنگی وزندنیا بررسی میشود.
-
«بازخوانی اسناد تاریخی در برابر افسانهپردازیهای معاصر»؛
کتیبه بیستون؛ اصالت یا برساخت؟
«کتیبه بیستون؛ اصالت یا برساخت؟» و بازخوانی اسناد عکاسی ناصر پورپیرار از ۱۸۷۰ تا ۱۹۱۰ نخستین نشست از سلسله نشستهای «بازخوانی اسناد تاریخی در برابر افسانهپردازیهای معاصر» خانه اندیشهورزان است.
-
آیین بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی؛
ضرورت تربیت «فردوسیهای زمانه»
شریف در ادامه به جنبههای اخلاقی و معنوی شاهنامه نیز اشاره کرد و این اثر را سرشار از مفاهیم انسانی، اخلاقی و دینی دانست. وی در پایان سخنان خود بر ضرورت تربیت «فردوسیهای زمانه» تأکید کرد و خواستار همکاری و همافزایی نهادهای فرهنگی در ایران، افغانستان و دیگر مناطق حوزه تمدنی ایران برای تقویت جایگاه زبان فارسی شد.
-
روایت اسلامیندوشن از شخصیتهای شاهنامه در «نوشتههای بیسرنوشت»؛
انسان نیک فردوسی، جانبدار صلح و دادگری و حق
خوبان شاهنامه همگی در زندگی خود جانب صلح و عدالت و مصلحت مردم را گرفتهاند، و به آیین و اصول انسانیت پایبند بودهاند. اگر جنگ هم میکردند برای بر کرسی نشاندن دادگری و حق بوده است.
-
مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب برگزار میکند؛
بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی به یاد خالقیمطلق
و روز پاسداشت زبان فارسی به یاد استاد جلال خالقیمطلق از سوی مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب و مؤسسه آینهدار دوران برگزار میشود.
-
انتشارات ندای تاریخ منتشر کرد؛
سیطره قدرت هخامنشیان به دنبال خردمندی کورش دوم
هخامنشیان به دنبال تکاپو و خردمندی کورش دوم توانمندیهایشان رشد و نمو یافت و برای نخستینبار بنیانهای نخستین شاهنشاهی در جهان شکل گرفت و سیطره قدرت آن سرزمینهای اساطیری و تمدنساز میانرودان (بین النهرین) و سرزمین اسرارآمیز اهرام مصر را درنوردید و بر کوه المپ طنینانداز شد.
-
نگاهی به کتاب «پادشاهان، جادوگران و کودکان» نوشته تورج دریایی ؛
تصویری چندوجهی از جهان ایرانی
تورج دریایی میگوید: در کتاب «پادشاهان، جادوگران و کودکان» تاریخ نه روایتی ایستا، که موجودیتی پویاست و در لایههای فرهنگ، ایدئولوژی و حافظه جمعی بازتاب مییابد. از آیینها و اسطورهها تا ساختار قدرت و جنسیت، از بازنمایی زنان در متون زرتشتی تا سیاست فرهنگی ساسانیان، کتاب تصویری چندوجهی از جهان ایرانی عرضه میکند؛ جهانی که همواره در مرز میان اسطوره و واقعیت زیسته است.
-
عشق به ایران در آثار اسلامی ندوشن به مناسبت سالمرگ او؛
ایران، کشور آفتاب رخشان و آسمان پاک
اسلامی ندوشن در اولین مقالۀ کتاب «ایران چه حرفی برای گفتن دارد؟» سیمای ایران باستان را در چهار محور ترسیم میکرد: کشور آفتاب رخشان و آسمان پاک؛ واقع در ناف کره زمین، کم باران از اینکه آفتاب رخشان داشته، خورشید فرمانروا و مهر در نظر مردمش پایگاه خاص یافتند و آسمان صافضمیر مردمش را به عمق لایتناهی متوجه کرد.
-
نگاهی به کتاب «زندگی و اندیشه زرتشت»؛
دیدی نو از پیامبری کهن
کتاب «زندگی و اندیشه زرتشت» مجموعهای ارزشمند از مقالات و جستارهای برجستهترین پژوهشگران، ایرانشناسان و فرهنگدوستان است که با نگاهی ژرفکاوانه زوایای گوناگون زندگی و شخصیت زرتشت اسپنتمان و نیز باورها و کیش او را از زمینههای فرهنگی و اجتماعی تا تحولات تاریخی، واکاوی کردهاند.
-
نگاهی به کتاب «هخامنشیان در تاریخنگاری ساسانی»؛
غیبت هخامنشیان در تاریخنگاری ساسانی
چرا یادی از هخامنشیان در آثار تاریخی و روایات ملی بازمانده از دورههای قدیم باقی نمانده و دلیل این فراموشی ظاهری چیست؟ از همان آغاز آشنایی مورخان غربی با منابع تاریخ ملی ایران، همواره این پرسش مطرح بود که چرا تاریخ و دودمان هخامنشی که در منابع غربی نمود فراوان یافتهاند. در تاریخنگاری ایرانی خبری نیست و این مساله سپس با رمزگشایی متون میخی برای ایرانیان نیز پرسش برانگیز شد.
-
نگاهی به کتاب «تاریخ زرتشتیان: تأثیر پارسیان بر زرتشتیان کرمان»؛
درهم تنیدگی مناسبات پارسیان هند با زرتشتیان ایران
زرتشتیان ایران متأثر از فعالیتهای پارسیان هند به زنده نگاه داشتن آیینهای دینی و بازسازی اماکن دینی خود پرداختند و با بنیان انجمنها و تلاش برای برقراری روابط مناسب با دولت مردان محلی به بازستانی حقوق اجتماعی خود برآمدند.
-
پژوهشگر و نویسنده حوزه فرهنگ و ادبیات عامه:
«ایران» واژهای که شکست را نمیشناسد
چهارمحال و بختیاری - عباس قنبری عدیوی، پژوهشگر و نویسنده حوزه فرهنگ و ادبیات عامه با تحلیل واژه «ایران»، از ریشه باستانی آن سخن گفت و آن را با استواری مردم این سرزمین در گذر از سختیها پیوند زد.
-
نگاهی به کتاب «نوروز و فلسفه هفتسین»؛
نوروز و ایران از یکدیگر جداشدنی نیستند
نوروز یکی از کهنترین جشنهای به جا مانده از دوران باستان است و در میان آداب و سنن و جشنهای پرشمار ایرانی، نوروز شاه ستون همه این مراسم است و از این رو ایران و نوروز و ایرانی از یکدیگر جداشدنی نیستند. نوروز ستون استوار و فرهنگ پایدار و شناسه ارزشمند ایران است. همپرسگی نوشتار در پی آن است که نشان دهد سفره بسان یک کتابخانه اندیشهساز است تا در پی چینش و نگرش بدان از خود بیرون رویم و سپس به خویش بازگردیم.
-
با بهرهگیری از نوشته تورج دریایی به مناسبت نوروز ۱۴۰۵؛
زایش دوباره زندگی و تولد دگرباره دنیا
نوروز مفرحترین و مهمترین جشن ایرانیان و همسایگان آسیاییشان به شمار میرود. ایرانیان بر این باورند که اعتدال بهاری نشانه تغییر سال، زایش دوباره زندگی و تولد دگرباره دنیاست. همین باور اساس جشن نوروز، سنتی با سه هزار سال پیشینه را بنا نهاده است.
-
ژرفکاوی و رازیابی سفره هفتسین نوروز ایرانیان؛
هفتسین تجسم امشاسپندان
گمانهزنیهای بسیاری درباره معنای نمادین هفتسین وجود دارد اما معتبرترین و پذیرفتهشدهترین تفسیر آن است که هفت قلم موجود در سفره هفتسین، تجسم ایده زرتشتی امشاسپندان است.
-
نگاهی به «چهارشنبه سوری؛ جشن عروج ارواح مردگان به عالم زندگان»؛
چهارشنبه سوری به روایت علی بلوکباشی
رسم افروختن آتش در شب چهارشنبهسوری این جشن را با مناسک کهن آتش افروختن در جشنهایی مانند نوروز، آذر جشن (در شب آغاز زمستان و سال نو در ایران باستان) و سده (در دهم بهمنماه، شب آغاز چله کوچک و پایان چله بزرگ زمستان در تقویم کنونی) پیوند میدهد. آتش چنان در فرهنگ چهارشنبهسوری نهاده شده است که هرگز نمیتوان حضور آن را در این جشن نادیده انگاشت.
-
نگاهی به کتاب «نشان اسطوره بر جغرافیای ایرانشهر»؛
پیشدادیان، کیانیان و پهلوانان ایرانشهر
کتاب «نشان اسطوره بر جغرافیای ایرانشهر» پژوهشی است که کوشیده تا ردپای اسطورههای ایرانی در منابع تاریخی، کتابهای جغرافیایی و آثار مکتوب جمعآوری شده از فرهنگ عامه مورد شناسایی قرار گیرد.
-
یادداشت اختصاصی روزبه زرینکوب در رثای عبدالمجید ارفعی؛
بیچاره دانش، بیچاره دانشگاه
روزبه زرینکوب در یادداشتی نوشت: استاد عبدالمجید ارفعی نه پیش از انقلاب اسلامی و نه پس از آن، هرگز عنوان رسمی استادی دانشگاه نیافت. با این حال، به کار علمی خود پرداخت و البته این دانش و دانشگاه در ایران بود که از وجود و حضور این دانشی مرد محروم ماند.
-
وزیر فرهنگ در آیین افتتاحیه هجدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر:
قداستبخشی به آب ریشه در فرهنگ دیرپای ایران دارد
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به تاریخ هرودوت، درباره جایگاه آب در فرهنگ ایران گفت: هرودوت، مورخ نامی یونان، پنج قرن پیش از میلاد درباره ایرانیان نوشته است که آنان در رودخانه تف نمیکنند و دستهای آلوده خود را در آن نمیشویند زیرا رود را محترم میدارند این قداستبخشی به آب، ریشه در فرهنگ دیرپای ایران دارد.
-
پیامهای تسلیت برای درگذشت عبدالمجید ارفعی؛
ضایعهای جبرانناپذیر برای حافظه تاریخی ایران
صالحی امیری نوشت: فقدان این چهره برجسته علمی، ضایعهای جبرانناپذیر برای جامعه پژوهشی کشور و حوزه مطالعات میراثفرهنگی است؛ لیکن میراث فکری و دستاوردهای علمی وی همچنان چراغ راه محققان، دانشجویان و علاقهمندان به تاریخ و تمدن ایران خواهد بود و نام نیک او در سپهر فرهنگ و دانش این مرز و بوم جاودانه خواهد ماند.
-
ادای دین به واپسین کتیبهخوان خط میخی عیلامی و مترجم منشور کوروش؛
پیکر استاد ارفعی در مقبره مشاهیرِ حافظیه به خاک سپرده میشود
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان فارس اعلام کرد که پیکر عبدالمجید ارفعی، عیلامشناس نامدار و مترجم بزرگ کتیبههای تختجمشید و منشور کوروش در مقبره مشاهیرِ جوار حافظیه به خاک سپرده خواهد شد.
-
انتشار کتاب «فرهنگ پزشکی انگلیسی- فارسی»؛
کهنترین مطالب پزشکی در عهد باستان به زبان پهلوی است
حرفه پزشکی پیشینهای دراز در سرزمین ایران دارد. قدیمیترین مطالب پزشکی در عهد باستان و به زبان پهلوی نوشته شده است. نوشتههای پزشکی به زبان فارسی امروزی دست کم هزار سال قدمت دارد.
-
انتشار شماره جدید دوفصلنامه موزه ملی ایران؛
گامی موثر برای شناساندن گنجینههای موزه ملی ایران
جدیدترین شماره دوفصلنامه «موزه ملی ایران» با مقالاتی از پژوهشگران ملی و بینالمللی منتشر شد.