تاریخ ایران باستان
-
در نهصد و هفتاد و چهارمین شب از شبهای بخارا؛
کتاب «خاک، خشت، معماری خاکی» بررسی میشود
نهصد و هفتاد و چهارمین شب از شبهای بخارا به بررسی کتاب «درباره مرمت» (جلد سوم: خاک، خشت، معماری خاکی) اختصاص یافته است. این کتاب به کوشش رسول وطندوست و با همکاری پریسا عبدالهی از سوی نشر دادکین منتشر شده است.
-
با همکاری انجمن ادبی سرو سایهفکن و اندیشگاه فرهنگی سازمان؛
آغاز نشستهای هفتگی «شاهنامهخوانی و گزارش شاهنامه»
نشستهای هفتگی «شاهنامهخوانی و گزارش شاهنامه» با تدریس حیدر زندی در اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران آغاز میشود.
-
کیهانزایی در اندیشهٔ ایرانیانِ زرتشتی عصر ساسانی؛
جهان چگونه آغاز شد؟
آغاز جهان در اندیشهٔ زرتشتی صرفاً آغاز پیدایش عناصر مادی نیست؛ بلکه نقطهٔ آغاز یک تاریخ کیهانی است که در آن آفرینش، آمیختگی، کشمکش و سرانجام رفع شر در یک فرایند واحد قرار میگیرند.
-
دهمین شماره فصلنامه انگلیسی میراث و گردشگری گیلگمش منتشر شد؛
مرمت بناهای تاریخی؛ پیوند میراث فرهنگی و زندگی معاصر
دهمین شمارهٔ فصلنامهٔ انگلیسی میراث و گردشگری گیلگمش با موضوع محوری «مرمت بناهای تاریخی» (Restoration of Historical Buildings) منتشر شد. پرونده ویژه این شماره به نمونههایی از مرمت و باززندهسازی بناهای تاریخی در ایران میپردازد؛ از تبدیل خانههای تاریخی به بوتیکهتلها، فضاهای فرهنگی و آموزشی، تا احیای کاروانسراها و گرمابهها.
-
در آیین «منشور کوروش؛ سرمایه ملی و میراث جهانی» عنوان شد
آزادی و عدالت نماد کوروش هخامنشی در روایتهای تاریخی
محمود شالویی گفت: ذوالقرنین شخصیتی است که در قرآن کریم با اوصافی ستوده معرفی شده و خداوند از عدالت، توانمندی و شیوه رفتار او سخن گفته است؛ از این رو، نمیتوان به آسانی شخصیتهایی را که در تاریخ به خشونت و خونریزی شناخته شدهاند، با چنین تصویری منطبق دانست. در مقابل، کوروش در روایتهای تاریخی با مفاهیمی چون آزادگی، انصاف، عدالت، مردمداری و تدبیر در کشورداری شناخته میشود.
-
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار میکند؛
آیین «منشور کوروش؛ سرمایه ملی و میراث جهانی»
آیین «منشور کوروش؛ سرمایه ملی و میراث جهانی» به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و با حضور جمعی از استادان و صاحبنظران حوزه فرهنگ، تاریخ و میراث فرهنگی در تالار اجتماعات شهید مطهری(ره) انجمن برگزار میشود.
-
از سوی انتشارات مروارید؛
موقعیت اجتماعی فرهنگی تاجیکان در مقام ایرانیان شرقی
ریچارد فولتس، پژوهشگر کانادایی در کتاب «تاجیکان یا ایرانیان شرقی» تاریخ مردمان تاجیک را در کشورهای تاجیکستان و ازبکستان و افغانستان بازسازی کرده، و موقعیت اجتماعی فرهنگی آنان را در مقام ایرانیان شرقی به ما شناسانده است.
-
هفتمین نشست انسانشناسی اسطوره و آب؛
آناهیتا میان اسطوره و دین
نشست «آناهیتا میان اسطوره و دین: بررسی تناقضات و ناسازگاریهای باورهای پیشازرتشتی و جهانبینی زرتشتی درباره آب» برگزار میشود.
-
در مؤسسه باستانشناسی دانشگاه تهران؛
رونمایی از کتاب «خشیارشا؛ زندگینامه شاهزادهای ایرانی»
کتاب «خشیارشا؛ زندگینامه شاهزادهای ایرانی» در مؤسسه باستانشناسی دانشگاه تهران رونمایی و معرفی میشود.
-
کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران؛
«واژهنامه زبانهای ایرانی باستان»؛ اثری بنیادین در اوستاشناسی
شصتوسومین شماره مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» به معرفی کتاب «واژهنامه زبانهای ایرانی باستان»، اثر کریستیان بارتولومه، اختصاص دارد.
-
از سوی انتشارات مراوارید؛
تحول تاریخی هویت قومی ارمنیان
موضوع این کتاب هویت ارمنی در بازتابهای تاریخی از عصر شاهنشاهی هخامنشی تا عصر جدید است. هرچند موضوع اصلی هویت، تاریخ و تاریخنگاری ارمنی در خط مقدم قرار دارد، فصلها کانونهای گستردهتری دارند و در مجموع، دورهای حدود سه هزار سال را در برمیگیرند.
-
کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران؛
اثری کلاسیک در حوزه ایرانشناسی و زرتشتپژوهی
«ادبیات سنتی پارسیان» نوشته فریدریش فون اشپیگل اثری کلاسیک و مهم در حوزه ایرانشناسی و زرتشتپژوهی که تصویری منسجم از ادبیات پهلوی و پیوند آن با دیگر سنتهای ادبی ارائه میکند.
-
یادداشت بوذرجمهر پرخیده درباره زرتشتیان در جنبش مشروطیت؛
همصدا با مجاهدان مشروطه
عشق به ایران و سربلندی و عظمت آن از دیگر انگیزههای زرتشتیان در مبارزه با استبداد و تحجر بوده است. عامل دیگر را میتوان شرایط سخت و طاقت فرسای زندگی زرتشتیان در آن دوران ذکر کرد... و دلایل دیگر. زرتشتیان امیدوار بودند با از بین رفتن استبداد و استقرار مشروطیت بتوانند به حقوق فطری و انسانی خود دست یابند و به همین دلیل با مجاهدان مشروطه همصدا شده و با استبداد تا پای جان جنگیدند.
-
به یاد اسماعیل یغمایی که بهای دفاع از میراث ایران را پرداخت؛
تو بودی که به گیسوان هزارساله ری جان دادی
یادبود زندهیاد اسماعیل یغمایی در باغموزه نگارستان برگزار شد؛ مراسمی که بیش از آنکه مرثیهای برای یک پژوهشگر باشد، روایتی از زندگی مردی بود که به گفته همکارانش، بهای دفاع از میراث فرهنگی ایران را با فشارهای شغلی، انزوا و سالهای سکوت پرداخت.
-
به همت ایکوم ایران، انجمن ملی موزهها و انتشارات دادکین؛
بزرگداشت اسماعیل یغمایی در باغ موزه نگارستان
مراسم بزرگداشت زندهیاد اسماعیل یغمایی، باستانشناس در باغ موزه نگارستان برگزار میشود.
-
از مجموعه تاریخ و فرهنگ ایران باستان؛
مصریان در دوران استیلای هخامنشیان
مصریان باستان در طول هزارهها با وجود تمام مظاهر تمدنی و پیروزیهای چشمگیر نظامی که داشتهاند سرزمینشان بارها توسط اقوام متمدن با بیابانگرد همسایه همچون هکسوسها، لیبیاییها، کوشینها، شوریان و پارسها اشغال شده است.
-
سیر تاریخی معماری و بناهای ایرانی؛
معروفترین خانههای تاریخی ایران
کتاب سرگذشت تاریخی معماری ایران از پیدایش معماری در زندگی بشری آغاز و با بررسی و معرفی سبکهای مختلف معماری پیش میرود و با معرفی سبکهای متنوع معماری ایرانی پیش از حمله اعراب به ایران «مادها، هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان» تا معرفی و بررسی معماری ایرانی پس از اسلام تا دوره پهلوی دوم میپردازد.
-
کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران؛
بازخوانی تاریخ هنر ایرانی به روایت آندره گدار
کتاب «تاریخ هنر ایران» اثر آندره گدار، معمار و پژوهشگر فرانسوی، یکی از منابع مهم در شناخت هنر و معماری ایران از دوران پیش از تاریخ تا دوره اسلامی است؛ اثری که با بهرهگیری از صدها تصویر، طرح و نقشه، جلوههایی از تاریخ و تمدن ایران را به نمایش میگذارد.
-
یادداشت فاطمه علیاصغر در سوگ اسماعیل یغمایی؛
باستانشناسی که خانهنشین شد
فاطمه علیاصغر در یادداشتی نوشت: «اسماعیل یغمایی» را جامعه باستانشناسی به کلنگ طلاییاش میشناختند. او دانشآموخته دانشگاه تهران بود از دانشجویان مستقیم دکتر «عزتالله نگهبان». حالا او از میان ما پرکشیده و رفته و میراثش برای ما کاوشهای ماندگارش، پژوهشهای گستردهاش، کتابهایش و از همه مهمتر میهندوستی است.
-
نگاهی به کتاب «دینهای ایران باستان» اثر ریچارد فولتس؛
چند هزار سال دینداری ایرانیان
«دینهای ایران باستان» اثری است که میکوشد تاریخ دین ایرانی را از محدوده شناختهشده زرتشتیگری فراتر ببرد و آن را در افقی چند هزار ساله و اوراسیایی قرار دهد. ارزش اصلی کتاب در این است که خواننده را با این واقعیت روبهرو میکند که بسیاری از عناصر فرهنگ ایرانی، از اسطورهها و آیینها گرفته تا مفاهیم مربوط به نظم، قهرمانی و آخرالزمان، حاصل فرایندی طولانی از مهاجرت، اختلاط فرهنگی و تحول تاریخیاند.
-
از سوی انتشارات سخن منتشر شد؛
«ناایران» و مفهوم یک «مملکت باستانیِ نوشونده»
نشانهها در این نظامهای همبسته بهروشنی، ایران را از «ناایران» جدا میساختند و مفهوم یک «مملکت باستانیِ نوشونده» را برای شهریاران سلسلههای مختلف ترسیم میکردند.
-
در اثر عارضه سکته مغزی؛
باستانشناس پیشکسوت ایران در بیمارستان بستری شد
اسماعیل یغمایی، باستانشناس پیشکسوت ایرانی، در اثر عارضه سکته مغزی در بیمارستان بستری شد. «شوش: کاوشهای باستانشناسی در شهر پانزدهم دوره عیلام میانی»، «گیسوان هزارساله: گوشههایی از خاطرات یک باستانشناس»، «آن قصر که جمشید...: پژوهشی در پیشینهشناسی تخت جمشید» از جمله کتابهای اوست.
-
درباره «ستیز کیهانی در اساطیر ایرانی» اثر ابوالقاسم اسماعیلپور؛
انسان میخواهد دیو خشکسالی را از بین ببرد
ابوالقاسم اسماعیلپور نوشت: انسان میخواهد دیو خشکسالی را از بین ببرد تا باران ببارد. آشکار است که ایرانیان برای کشاورزی و ادامه حیات به باران نیازمند بودند و نگاه آنها به اسطورهها، فقط از یک نظر نگاهی زیباییشناختی بوده است. اما اسطورهها را نباید تنها از منظر زیباییشناختی سنجید، بلکه عنصر معیشت و نیازهای مادی انسان در اسطورهها دخیلاند و ژرفساخت این اسطورهها را تشکیل میدهند.
-
«گیلان در بستر زمان» منتشر شد؛
سیر برآمدن گیلان از عصر باستان تا دوران معاصر
گیلان – کتاب «گیلان در بستر زمان» پژوهشی است که تلاش کرده سیر برآمدن گیلان از عصر باستان تا دوران معاصر را با تکیه بر دادههای جغرافیایی، تاریخی و سیاسی بررسی و تصویری حقیقی از میراث فرهنگی و تمدنی این استان، به مخاطب عرضه کند.
-
تاریخ و چرایی پرداختن به آن از نگاه رهبر انقلاب در «کتابِ کتاب»؛
تاریخ عبرت است
رهبر شهید در فرازی راجع به تاریخ گفته است: تاریخ را به عنوان یک چیز کوچک یا حاشیهای نباید خیال کرد؛ تاریخ واقعاً مهم است. تاریخ درس و گنجینه اطلاعات ما از گذشته بشریت است؛ سرگذشت ما است. مگر میشود نسبت به تاریخ بی اعتنا بود؟ بنابراین، تاریخ چیز کم اهمیتی نیست؛ واقعاً نباید به عنوان یک چیز حاشیهای به آن نگاه کرد... تاریخ عبرت است.
-
به مناسبت سالروز درگذشت بنیانگذار کتابخانه مجلس شورای ملی؛
کیخسرو شاهرخ مردی از روزگار مشروطه
کیخسرو شاهرخ مردی از روزگار مشروطه، نشانهای از بالندگی اخلاقی و فرهنگی جامعه ایران بود. رادمردی که با دانایی، فروتنی و ایراندوستی، چراغی افروخت که فروغ آن تا امروز در دل فرهنگدوستان روشن است؛ و تیرماه، یادآور جاودانگی نام و راه اوست.
-
کتابخانه و موزه ملی ملک معرفی کرد؛
دعای باران؛ تداوم آیینی کهن در صحیفه سجادیه
دعای باران امام سجاد(ع)، روایتگر تداوم آیینی کهن در صحیفه سجادیه است که در نسخههای خطی کتابخانه و موزه ملی ملک، موقوفه فرهنگی آستان قدس رضوی نیز تبلور یافته است.
-
از سوی انتشارات خانه فرهنگ و هنر مان منتشر شد؛
بیتوجهی به نمادهای فرّ در تاریخ ایران
ابوالعلا سودآور میگوید: «فرّه ایزدی» یکی از ارکان مهم آیین پادشاهی است و لازمه قدرت و فرمانروایی. نمایانگر تأیید الهی است و موید مشروعیت حکومت. در ادب فارسی به کرّات از فرّ پادشاهان سخن رفته است، و در بررسیهای تاریخی به دفعات موضوع آن مطرح شده است.
-
پنجاهودومین نشست «صد کتاب ماندگار قرن»؛
پلی میان متون کهن و پژوهشهای امروز
ژاله آموزگار و علیاشرف صادقی در پنجاهودومین نشست «صد کتاب»، اثر احمد تفضلی را مجموعهای جامع و دانشنامهگونه دانستند که با اتکا به منابع گوناگون، زبانها، سنگنوشتهها و آثار دینی، ادبی، تاریخی، حقوقی و علمی ایران پیش از اسلام را معرفی میکند.
-
از سوی حرفینو برگزار میشود؛
تاریخ ایران، یک دور تمام
حرفینو نشست «تاریخ ایران، یک دور تمام» را با ارائه احسان رضایی در ۱۰ جلسه حضوری و آنلاین برگزار میکند.