به گزارش سرویس علم خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) امروزه در عصر دیجیتال، بازیهای ویدئویی و استفاده گسترده از ابزارهای الکترونیک به بخش جداییناپذیری از سبک زندگی نوجوانان تبدیل شده است. بسیاری از والدین و مربیان، رفتارهای تکانشی، حواسپرتیهای مداوم و دشواری در حفظ تمرکز را صرفاً ناشی از وابستگی نوجوان به این ابزارها یا استفاده بیش از حد از دنیای مجازی میدانند. اگرچه این عوامل محیطی میتوانند بر سطح توجه تأثیرگذار باشند، اما گاهی در پسِ این رفتارهای چالشبرانگیز، یک اختلال جدیتر و ساختاری به نام «اختلال کمتوجهی/بیشفعالی» (ADHD) نهفته است. نادیده گرفتن این واقعیت و برخورد با این رفتارها صرفاً از دیدگاه انضباطی، میتواند پیامدهای عاطفی، اجتماعی و آموزشی جبرانناپذیری برای نوجوان به همراه داشته باشد.
در همین راستا، کتاب «اختلال کمتوجهی/بیشفعالی نوجوانان» نوشته آرین هبرت از سوی انتشارات ارجمند منتشر شده است. این اثر با هدف پر کردن خلأهای آموزشی موجود در حوزه سلامت روان نوجوان، به بررسی دقیق علائم، روشهای برقراری ارتباط مؤثر با نوجوانان، راهکارهای افزایش انگیزه و نقش کلیدی والدین و معلمان در مدیریت این اختلال میپردازد. انتشار این کتاب فرصتی است تا با نگاهی تخصصی و در عین حال ساده، به دغدغههای خانوادهها و مربیانی که با این نوجوانان سروکار دارند، پاسخ داده شود.
شهلا آزاد مترجم این اثر در گفتوگو با خبرنگار ایبنا درباره موضوعات اصلی کتاب گفت: نویسنده در این کتاب به طور اختصاصی به دوران حساس نوجوانی میپردازد و علائم این اختلال و پیامدهای ناشی از آن مورد توجه قرار داده است.
وی افزود: موضوع کتاب تنها به شناخت علائم بیشفعالی و اختلال کمتوجهی محدود نمیشود، بلکه به خطرات احتمالی استفاده از داروها برای نوجوانانی که ممکن است در جستوجوی تجربههای جدید و هیجانانگیز باشند نیز میپردازد.
وی با اشاره به اهمیت جنبههای کاربردی اثر ادامه داد: کتاب به دنبال یافتن ریشههای مشکلات روزمره نوجوانان و بررسی علت بروز آنهاست. همچنین بر مشارکت و نقش پررنگ والدین در فرآیند درمان اختلال کمتوجهی و بیشفعالی، ایجاد ارتباطی سازنده و باکیفیت با نوجوان، راهکارهای عملی برای ایجاد انگیزه و مدیریت هیجانات تأکید دارد. علاوه بر این، اهمیت کار گروهی و هماهنگی میان معلمان و والدین به عنوان دو رکن اصلی مدیریت این اختلال در کتاب برجسته شده است.
هر اختلالی بیشفعالی نیست
وی با تأکید بر ضرورت سادگی در بیان مطالب علمی تصریح کرد: هدف اصلی من از ترجمه این سهگانه، سادهنویسی مطالب تخصصی بود. میخواستم افرادی که دانش آکادمیک یا تخصص در این حوزه را ندارند، بتوانند بدون سردرگمی با این اختلال مواجه شوند و در نهایت، از برچسبزنیهای بیدلیل و انگِ بیشفعالی به کودکان و نوجوانان خود پرهیز کنند.
این مترجم درباره جامعه مخاطب هدف کتاب اظهار داشت: این اثر به گونهای تدوین شده است که طیف گستردهای از مخاطبان را پوشش دهد؛ از جمله والدین که با چالشهای روزمره در خانه روبرو هستند، روانشناسان و متخصصان، دانشجویان رشتههای روانشناسی و حتی خودِ نوجوانان که میتوانند با درک بهتر وضعیت خود، مسیر بهبود را طی کنند.
وی در پاسخ به پرسش درباره محورهای محتوایی کتاب گفت: هسته اصلی محتوا حول محور شناخت دقیق نوجوانان مبتلا به این اختلال، نحوه برخورد صحیح با آنها و همچنین بررسی چالشهای مربوط به استفاده از داروهای مرتبط با این اختلال شکل گرفته است.
جایگاه منابع علمی و ضرورت شناخت درست
مترجم کتاب درباره جایگاه چنین آثاری در فضای علمی یا عمومی ایران گفت: به نظر من جای چنین کتابهایی در فضای علمی یا عمومی خالی نیست، چرا که انتشارات ارجمند تاکنون آثار بسیار مفید و ارزشمندی را در این موضوع و موضوعات مرتبط با سلامت روان چاپ کرده است. وی با اشاره به یک چالش اساسی افزود: در واقع مشکل اصلی، کمبود منابع نیست، بلکه ضرورت شناخت درست و علمی این اختلال توسط والدین و جامعه است.
وی با تأکید بر اعتبار علمی اثر تصریح کرد: با توجه به جستوجوی دقیق اصطلاحات علمی به کار رفته در متن، میتوان با اطمینان گفت که منابع و دادههای کتاب کاملاً بهروز هستند و با آخرین یافتههای علمی جهانی همراستا میباشند. وی در ادامه گفت: از آنجا که نشر کتاب به تازگی انجام شده، هنوز نمیتوان واکنشهای دقیق جامعه علمی یا مخاطبان را بررسی کرد.
ارزیابی متخصص، اولین قدم درمان
این مترجم با ارائه توصیهای مهم برای خانوادهها گفت: بهعنوان مترجم این اثر، معتقدم که موضوعات مرتبط با اختلال کمتوجهی و بیشفعالی باید به طور مستمر توسط روانشناسان و دانشجویان این حوزه اطلاعرسانی شود.
وی با اشاره به یک پدیده اجتماعی تأکید کرد: والدین باید بسیار مراقب باشند و پیش از آنکه به فرزندان خود برچسب «بیشفعال» بزنند، موضوعی که این روزها در جامعه بسیار شنیده میشود، ابتدا ماهیت این اختلال را به درستی بشناسند و حتماً درباره آن با متخصصان گفتوگو کنند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: ارزیابی دقیق و علمی کودک یا نوجوان توسط متخصص، نخستین و حیاتیترین گام برای شناخت درست و آغاز مسیر درمان این اختلال است.
نظر شما