به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، سینمای تاریکانگار دفاع مقدس رویکرد دگراندیشانهای به جنگ دارد، جنبه تقدس برای آن قائل نیست، صرفاً جنبههای تلخ و خسارتآور دفاع مقدس را میبیند و از دفاع مقدس، بهعنوان جنگ خانمانسوز و بیفایده یاد میکند. در مقابل این نگاه یأسآلود و پوچنگر که ارزشها را نمیبیند و سیاهی، بلکه تلخی و رنج جنگ را میبیند و زخمهای جنگ را واکاوی میکند، نگاهی حماسی وجود دارد؛ این نگاه روایتگر رزمندگانی است که در اوج ایثار، امید و آرمانخواهی در راه هدف مبارزه میکنند. جهت فهم بهتر و دقیقتر زمینههای تاریخی شکلگیری سینمای تاریکانگار دفاع مقدس در ایران لازم است تا با تعاریف و اصطلاحات همسو و تبیین مشترکات و تفاوتهای آنها با سینمای دفاع مقدس آشنا شد و ویژگیهای سینمای جنگ، سینمای ضد جنگ، سینمای مقاومت، سینمای ملی، سینمای انقلابی، سینمای سیاسی و سینمای استراتژیک را بازخوانی نمود.
در کتاب «سینمای تاریکانگار دفاع مقدس؛ مبانی و مؤلفهها»، با تکیه بر نظریه شکل¬دهی به بررسی سینمای دفاع مقدس در ایران پرداخته شده است. طبق این نظریه، گرچه ما آثار هنری تولیدشده در سینما را محصول شرایط اجتماعی میدانیم، اما از سوی دیگر، سینما را ابزاری نیرومند برای کنترل و شکلدهی تفکر رایج در اجتماع محسوب میکنیم. بهطور کلی از مدل بینانشانه¬ای در این اثر استفاده شده است؛ بدین معنا که هم از مبانی انسانشناختی جامعه¬شناختی و هم از الگوهای متداول نشانه¬شناختی بهره¬گیری میشود.
در مبانی سینمای تاریکانگار دفاع مقدس دوگانههای مهمی قابلطرح اند؛ دوگانههایی چون لذت و رنج، ارزش و ضد ارزش، بیهدفی و آرمانگرایی، مقاومت و تسلیم(سازش/صلح)، منافع من و دیگری، تکلیفگرایی و ولنگاری، سلطه و فتح، جنگ و جهاد و امت و ملت. مؤلفههای سینمای تاریکانگار دفاع مقدس چیزی جز روایتپردازی، سوژهپردازی شخصیتپردازی و صحنهپردازی نیست؛ در هر۴ مؤلفه مذکور، عناصر جذابیتساز(ایثار و مقاومت، وطندوستی رشادت، شجاعت، غیرت، صبر، فرهنگ عاشورا، جهاد اکبر، امـدادهای غیبی و...) و عناصر دافعیتساز (خشونت، خونریزی، خسارت، خرابی) قابلطرح و بررسیاند. در شخصیتپردازی، سهگانه مهم دشمن، خودی و نفوذی در اولویت قرار دارد، در تعلیقها و فراز و فرود روایی، دوگانه چرایی وقوع جنگ و پذیرش قطعنامه ۵۹۸ مهم است، در گرههای داستانی فیلمنامه، چگونگی جنگیدن با دشمن، مقاومت و ایستادگی و... اهمیت دارد و در بخش تیپهای رایج در این سینما، دوگانه اصلی رزمندگان جنگ(آزادگان، جانبازان، شهدا، مفقودالاثرها و...) و افراد درگیرشده با جنگ(خانواده رزمندگان، خسارت دیدگان جانی و مالی جنگ شهری و...) در کانون توجهاند.
کتاب «سینمای تاریکانگار دفاع مقدس؛ مبانی و مؤلفهها» در ۲۸۰ صفحه توسط پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر شده است.
نظر شما