به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، بازار کاغذ تحریر در هفتهای که گذشت بار دیگر شاهد شعلهور شدن قیمتها بود، درحالی که هفتههای گذشته قمیتها به بندی ۵ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان هم رسیده بود، این هفته از مرز ۶میلیون تومان هم عبور کرد و به بندی ۶ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسید.
افزایش دوباره قیمت کاغذ تحریر و عبور نرخ هر بند از مرز ۶ میلیون تومان، بار دیگر نگرانیها درباره آینده صنعت چاپ و نشر را افزایش داده است. فعالان این حوزه معتقدند تداوم رشد قیمت مواد اولیه، هزینه تولید کتاب را به شکل قابل توجهی افزایش داده و در صورت نبود سیاستهای حمایتی، بازار کتاب با کاهش تولید، افت شمارگان و محدود شدن دسترسی مخاطبان به آثار مکتوب مواجه خواهد شد.
بازار کاغذ تحریر در هفتههای اخیر بار دیگر مسیر صعودی را در پیش گرفته است؛ درحالی که طی هفتههای گذشته قیمت هر بند کاغذ تحریر ۷۰ گرمی در قطع ۷۰×۱۰۰ حدود ۵ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان بود، اکنون این رقم از مرز ۶ میلیون تومان عبور کرده و به حدود ۶ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان رسیده است. این افزایش قیمت، تنها محدود به کاغذ نیست و سایر ملزومات چاپ نیز همچنان در سطوح قیمتی درخور توجهی معامله میشوند.
همچنین هر بند کاغذ تحریر ۷۰ گرمی ۶۰×۹۰ حدود ۵ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان قیمت دارد. همچنین، هر بند کاغذ ۸۰ گرمی ۷۰×۱۰۰ به حدود ۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و نوع ۶۰×۹۰ آن به ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده است.
بهای سایر ملزومات حوزه چاپ و نشر، تغییر زیادی نداشت. هر کیلوگرم مرکب رنگی گلاسه ایرانی به یکمیلیون و ۳۲۰ هزار تومان، مرکب مشکی گلاسه به یکمیلیون و ۲۰ هزار تومان، مرکب رنگی تحریر به یکمیلیون و ۱۱۰ هزار تومان و مرکب مشکی تحریر به ۸۵۵ هزار تومان رسیده است؛ همچنین، مرکبهای خارجی نیز بسته به برند و کیفیت، با قیمتهایی بین ۷۸۰ هزار تا یکمیلیون و ۲۱۰ هزار تومان در بازار عرضه میشوند.
در بخش سایر ملزومات نیز قیمت چسب سرد ایرانی به حدود ۳۶۶ هزار تومان و چسب گرم به ۴۱۰ هزار تومان رسیده است. زینک دوورقی با قیمت ۴۳۰ تا ۴۴۰ هزار تومان و زینک چهارونیمورقی با قیمت ۸۰۰ تا ۸۵۰ هزار تومان معامله میشود؛ اقلامی که نقش مهمی در فرآیند چاپ دارند و افزایش قیمت آنها مستقیماً هزینه تمامشده تولید را افزایش میدهد.

تاثیر افزایش قیمتها بر بازار چاپ و نشر
کارشناسان معتقدند نخستین اثر این افزایش قیمت، افزایش هزینه تمامشده تولید کتاب است. کاغذ یکی از اصلیترین مؤلفههای هزینه در صنعت نشر به شمار میرود و هرگونه نوسان در بازار آن، مستقیماً قیمت نهایی کتاب را تحت تأثیر قرار میدهد. در چنین شرایطی، ناشران ناچار میشوند قیمت پشت جلد آثار جدید را افزایش دهند یا برای کنترل هزینهها، شمارگان چاپ را کاهش دهند.
کاهش شمارگان کتاب، یکی از مهمترین پیامدهای گرانی کاغذ است. بسیاری از ناشران در سالهای اخیر به جای چاپ هزار یا دو هزار نسخه، کتابهای خود را در شمارگان چندصد نسخهای منتشر میکنند؛ روندی که علاوه بر افزایش هزینه هر نسخه، ریسک سرمایهگذاری در تولید آثار جدید را نیز افزایش داده است.
فعالان صنعت چاپ نیز از تأثیر این وضعیت بر کسبوکار خود نگران هستند. افزایش قیمت کاغذ، زینک، مرکب، چسب و سایر مواد اولیه، هزینه خدمات چاپ را افزایش و بخشی از سفارشهای چاپ کتاب، مجلات و محصولات فرهنگی را کاهش داده است. استمرار این روند میتواند ظرفیت تولید چاپخانهها را تحت تأثیر قرار داده و حتی به کاهش اشتغال در این بخش منجر شود.
از سوی دیگر، افزایش قیمت کتاب، قدرت خرید مخاطبان را نیز کاهش میدهد. در شرایطی که خانوارها با افزایش هزینههای معیشتی روبهرو هستند، کتاب معمولاً در اولویتهای پایینتر سبد خرید قرار میگیرد. کاهش تقاضا نیز به نوبه خود، چرخه تولید و عرضه کتاب را با مشکلات بیشتری مواجه میکند و بازار نشر را وارد رکودی عمیقتر خواهد کرد.
کارشناسان اقتصادی و فعالان نشر بر این باورند که ثبات بازار کاغذ، تسهیل واردات مواد اولیه، حمایت از تولید داخلی و اجرای سیاستهای هدفمند برای تأمین نیاز ناشران، از مهمترین راهکارهایی است که میتواند از تشدید بحران جلوگیری کند. آنان تأکید دارند که نوسانات مداوم قیمت، امکان برنامهریزی بلندمدت را از ناشران و چاپخانهها سلب کرده و سرمایهگذاری در این صنعت را با ریسک بالایی همراه ساخته است.
باید گفت که افزایش قیمت کاغذ تحریر تنها به معنای گرانتر شدن یک کالای مصرفی نیست؛ بلکه زنجیرهای از پیامدهای اقتصادی و فرهنگی را به همراه دارد که از چاپخانهها و ناشران آغاز میشود و تا کتابفروشان و مخاطبان ادامه پیدا میکند.
اگر روند افزایشی قیمتها ادامه یابد و بازار از ثبات لازم برخوردار نشود، صنعت نشر با کاهش تولید، افت شمارگان، افزایش قیمت کتاب و محدود شدن دسترسی جامعه به محصولات فرهنگی مواجه خواهد شد؛ موضوعی که در بلندمدت میتواند بر سرانه مطالعه و توسعه فرهنگی کشور نیز تأثیرگذار باشد.
نظر شما