سرویس بین‌الملل خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- الهه شمس: مت هیگ، نویسنده نام‌آشنای بریتانیایی، در اقدامی هیجان‌انگیز قصد دارد تا پیش از کریسمس، یک کتاب‌فروشی مستقل و متفاوت با نام «گلدن» در محله سون دیالز شهر ساحلی برایتون افتتاح کند؛ رویدادی که بهانه‌ای تازه برای مرور کارنامه ادبی او و بازخوانی دو اثر درخشانش فراهم ساخته است.

مت هیگ که با رمان کتابخانه نیمه‌شب (The Midnight Library) و جستار صادقانه دلایلی برای زنده ماندن (Reasons to Stay Alive) به شهرتی جهانی دست یافته، انگیزه خود را از این اقدام، دین شخصی‌اش به دنیای کتاب می‌داند. او در یادداشتی صمیمی نوشت: «به عنوان کسی که در شهری بدون کتاب‌فروشی بزرگ شده، باور دارم هر جامعه‌ای به یک کتاب‌فروشی نیاز دارد؛ چرا که کتاب‌فروشی‌ها تمدن را نجات می‌دهند و زندگی را زیباتر می‌کنند.»

هیگ این هفته در اینستاگرام نوشت کتاب‌فروشی برای او فقط یک کسب‌وکار نیست، بلکه بخشی از «آزادی» است. همین نگاه، طرح او برای Golden را هم شکل داده است: جایی که به‌جای فضای رسمی و نخبه‌پسند، فقط کتاب خوب عرضه شود.

این خبر برای خوانندگان هیگ غافلگیرکننده نیست. نویسنده‌ای که در شفیلد به دنیا آمده، با کتاب دلایل زنده ماندن که روایتی شخصی از زندگی با افسردگی است، به شهرت گسترده رسید و بعد با کتابخانه نیمه‌شب جایگاهش را میان نویسندگان پرفروش تثبیت کرد. او پیش‌تر هم در گفت‌وگوهایش از اهمیت کتاب‌فروشی در شکل دادن به زندگی فرهنگی یک شهر گفته بود.

نگاهی به دو کتاب کلیدی مت هیگ، عمق تفکر او را نشان می‌دهد. رمان کتابخانه نیمه‌شب با محوریت شخصیت نورا سید، داستان زنی در آستانه تسلیم را روایت می‌کند که خود را در کتابخانه‌ای بین زندگی و مرگ می‌یابد. هر کتاب، فرصت زیستن یکی از انتخاب‌های نکرده‌اش را به او می‌دهد. هیگ در این اثر با بهره‌گیری از نظریه جهان‌های موازی، به جای پیچیدگی‌های علمی، بر ابعاد روان‌شناختی، مواجهه با حسرت‌ها و ستایش زندگی روزمره تمرکز می‌کند.

از سوی دیگر، کتاب دلایلی برای زنده ماندن روایتی خودزندگی‌نامه‌ای، صریح و در عین حال آمیخته با طنز تلخ از نبرد هشت‌ساله نویسنده با افسردگی و اضطراب شدید از ۲۴ تا ۳۲ سالگی است. هیگ در این اثر نشان می‌دهد چگونه کتاب، عشق، دویدن و زمان توانستند او را از تاریک‌ترین نقاط بحران روحی نجات دهند. او با طنزی ظریف، فهرست‌هایی از افکار زمان پانیک و ناآگاهی جامعه در قبال سلامت روان را به تصویر می‌کشد و صلح درونی در دنیای مدرن را یک «اقدام انقلابی» می‌نامد.

اکنون هیگ تصمیم گرفته همین روحیه رهایی‌بخش را در قالب کتاب‌فروشی «گلدن» مجسم کند. او وعده داده که در این فروشگاه خبری از فضای خشک، تکبر ادبی یا دسته‌بندی‌های طبقاتی نیست. مجموعه گلدن شامل داغ‌ترین رمان‌ها، کتاب‌های ممنوعه، مصور، هنر و موسیقی، و حتی آلبوم‌های موسیقی گرامافون خواهد بود؛ جایی که حتی ورود سگ‌ها نیز آزاد است و برنامه‌های شبانه صمیمی در آن برگزار خواهد شد.

هیگ با این کار به جمع نویسندگان سرشناسی مانند جف کینی خالق خاطرات یک بچه چلمن (Diary of a Wimpy Kid)، ان پچت و جرج آر. آر. مارتین می‌پیوندد که هر کدام کتاب‌فروشی‌های رویایی خود را بنا نهاده‌اند. برای نویسنده‌ای که هم در رمان و هم در خاطره‌نویسی به تجربه زیسته و امید جمعی تکیه کرده، افتتاح یک کتاب‌فروشی تازه در شهری ساحلی، ادامه طبیعی همان جهان فکری به‌نظر می‌رسد.

منبع: Theguardian, Fri 17 Jul 2026